Από τη χούντα στο πραξικόπημα του 1974 (Μέρος 21ο)

391

Τα σχέδια πραξικοπήματος που κατάρτησε ο Γρίβας.

Η συνωμοσία εναντίον της Κύπρου βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη με την ματαίωση του πραξικοπήματος του Φεβρουαρίου του 1973, το εκκλησιαστικό πραξικόπημα των τριών μητροπολιτών που οδήγησε στην καθαίρεσή τους, αλλά και με τα σχέδια πραξικοπήματος και άλλες ανατρεπτικές ενέργειες που προωθούσε ο ίδιος ο Γρίβας.

Δεκαετίες μετά την τραγωδία παρατηρείται μια προσπάθεια διαστρέβλωσης της ιστορίας με τους οπαδούς του Γρίβα και την ακροδεξιά να ισχυρίζονται ότι ο Γρίβας ήρθε στην Κύπρο για να συνεργαστεί με τον Μακάριο, ότι δεν ήθελε να τον ανατρέψει αλλά και να τον αθωώσουν για το πραξικόπημα του 1974, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι ο Γρίβας ήταν νεκρός από τον Ιανουάριο του 1974.

Κι όμως και πάλι τα δεδομένα τους διαψεύδουν.

istorikes diadromesΜπορεί ο Γρίβας να ήταν νεκρός όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα του Ιούλη του 1974, όμως εκείνος είχε φυτέψει τον σπόρο και προετοίμασε το έδαφος.

Πολλές είναι οι αποδείξεις συνεργασίας του με τη χούντα και τη χουντοκρατούμενη Εθνική Φρουρά, άσχετα αν το τελευταίο διάστημα είχε τσακωθεί με τη χούντα του Παπαδόπουλου, επειδή ο δικτάτορας αποφάσισε την πολιτικοποίηση του αγώνα της ΕΟΚΑ Β’. Είχε όμως ο Γρίβας επαφές με την ομάδα του Δημήτριου Ιωαννίδη ο οποίος τον Νοέμβριο του 1973 ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο και έβαλε πλώρη για ανατροπή και του Μακαρίου.

Τα ανατρεπτικά σχέδια

Για τα σχέδια που κατάρτισε ο ίδιο ο Γρίβας έχουν γραφτεί πολλά.

Μια ολοκληρωμένη καταγραφή τους όμως έγινε στο Πόρισμα για το Φάκελο της Κύπρου της Κυπριακής Βουλής (σελ. 66, 67, 68).

Στο Πόρισμα αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια των τριάμισι χρόνων δράσης της οργάνωσης υπό την αρχηγία του Γ. Γρίβα είχε εκπονηθεί αριθμός σχεδίων επιχειρήσεων, τα οποία βρίσκονται στην κατοχή της επιτροπής.

Επιχείρησις Σφενδόνη

Στις 19 Δεκεμβρίου 1971 η ΕΟΚΑ Β’ κυκλοφόρησε απόρρητο έγγραφο με το κωδικό όνομα “Επιχείρησις ΣΦΕΝΔΟΝΗ”, το οποίο εκπονήθηκε με οδηγίες του Γ. Γρίβα (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ) και αφορούσε επιχείρηση κατάληψης του Αρχηγείου Αστυνομίας, του Λόχου Αστυνομίας ο οποίος έδρευε πλησίον του Αρχηγείου και του ΡΙΚ. Η εκπόνηση έλαβε χώρα, προτού πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ώστε να διαπιστωθούν οι προθέσεις του.

Το σχέδιο «Απόλλων»

Το σχέδιο πραξικοπήματος ΑΠΟΛΛΩΝ, από στοιχεία τα οποία κατέχει η επιτροπή, φαίνεται ότι διαμορφώθηκε σε διάφορες φάσεις και σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Την τελική επιμέλεια είχε ο Γρίβας, ο οποίος και θα ηγείτο της εφαρμογής του. Το τελικό κείμενο ήταν πολυσέλιδο και παρουσίαζε εξειδίκευση εκτέλεσης ανά επαρχία, πλην της Κερύνειας.

istorikes diadromes

Σύμφωνα με τον Κροίσο Χριστοδουλίδη, ο πρώτος συγγράψας το σχέδιο ΑΠΟΛΛΩΝ ήταν ο ίδιος, κατόπιν εντολών του Γ. Γρίβα το 1968. Το σχέδιο αυτό υπέστη συμπληρώσεις μετά το 1971, με βάση τα νέα δεδομένα τα οποία είχαν δημιουργηθεί.

Στην τελική διαμόρφωση του σχεδίου επί ΕΟΚΑ Β’ συνέβαλαν εκτός από το Γ. Γρίβα και οι Γ. Καρούσος και Σταύρος Σταύρου-Σύρος. Η οδηγία που είχε ο Κροίσος Χριοτοδουλίδης από το Γ. Γρίβα ήταν:

“Κυοφορείται αντεθνική λύση του κυπριακού προβλήματος, φτιάξε μου ένα μηχανισμό μέσα στις ένοπλες δυνάμεις, στην αστυνομία και τον κυβερνητικό μηχανισμό της Κύπρου, έναν τέτοιο που να είμεθα εις θέσιν να καταλάβουμε την αρχή, εάν παραστεί ανάγκη”.[1]

Η πρώτη έκδοση του σχεδίου επί ΕΟΚΑ Β’ φέρει ημερομηνία 27 Μαρτίου 1972 και υποβλήθηκε από το Γ. Καρούσο (ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ) προς το Γ. Γρίβα (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ). Ως στόχοι προσβολής είχαν καθορισθεί το Προεδρικό, η Αρχιεπισκοπή, το αεροδρόμιο Λευκωσίας, η Cyta, το Αρχηγείο Αστυνομίας-ΡΙΚ, αστυνομικοί σταθμοί στη Λευκωσία κ.α.

Η δεύτερη έκδοση φέρει ημερομηνία 14 Ιουνίου 1972 και υπογραφή του Γ. Καρούσου (ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ). Αποστολή της επιχείρησης, όπως αναφέρεται, είναι “η κατάλυσις της εξουσίας του Μακαρίου και η ανάληψις αυτής υφ’ ημών”.

Η τρίτη έκδοση του σχεδίου ΑΠΟΛΛΩΝ φέρει ημερομηνία 25 Φεβρουαρίου 1973 και αφορά επιχείρηση κατάλυσης των αρχών και κατάληψης της εξουσίας. Το σχέδιο αποκαλύφθηκε κατά τη σύλληψη του Σταύρου Σταύρου-Σύρου στη Λεμεσό στις 9 Αυγούστου 1973.

Στο χειρόγραφο προσχέδιο για τον τομέα της Λεμεσού (ΟΥΡΑΝΟΣ), με ημερομηνία 25 Φεβρουαρίου 1973, πρέπει να έγιναν διορθώσεις από Ελλαδίτη αξιωματικό, γιατί σε κάποιο σημείο η λέξη ΣΥΤΑ διορθώνεται με τη λέξη ΣΙΤΑ. Δεν είναι δυνατό να προέβη σε τέτοια διόρθωση Κύπριος, ο οποίος είναι γνώστης της έννοιας της λέξης. Σημειώνεται ότι η ίδια διατύπωση υπάρχει και στο σχέδιο ΕΡΜΗΣ, το οποίο είχε εκπονηθεί το Γενάρη του 1970 από το Δ. Παπαποστόλου.

Το σχέδιο «Γρόνθος»

Στις 2 Μαρτίου 1973 ο Σταύρος Σταύρου-Σύρος (ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ) εκπόνησε το σχέδιο ΓΡΟΝΘΟΣ.

Σκοπός του σχεδίου ήταν ο καθορισμός των μέτρων και της διαδικασίας επιβολής αντιποίνων κατά συλλήψεων-απαγωγών και κακοποιήσεων στελεχών και μελών της ΕΟΚΑ Β’ από την αστυνομία και άλλες αντίπαλες ομάδες.

Το σχέδιο «Ανταπόδοσις»

Το σχέδιο δράσης ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΙΣ εκπονήθηκε από το Γ. Καρούσο (ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ) και φέρει ημερομηνία 8 Απριλίου 1973.

Η εφαρμογή του σχεδίου αποσκοπούσε στην “ασφάλεια των εν τη πρωτευούση ημετέρων από παρανόμους ενεργείας των παρακρατικών και η άμεσος αντίδρασις δι’ ανταποδόσεως των προσβολών των”.

 

Το σχέδιο αποτελείτο από σειρά μικροεπιχειρήσεων ανταπόδοσης ενεργειών, οι οποίες θα διενεργούνταν μόνο κατόπιν διαταγής.

Στον επισυναπτόμενο στο σχέδιο πίνακα ως ενέργειες αναφέρονται:

  • Απαγωγές προσώπων (Παπαϊωάννου, Λυσσαρίδη, Τομπάζου, Λοϊζιά),
  • Τοποθέτηση εκρηκτικών (Υπουργείο Παιδείας),
  • Καταστροφή εγκαταστάσεων (“Ο Φιλελεύθερος”, “Χαραυγή”),
  • Προσβολή συγκεντρωμένων προσώπων στην πολυκατοικία Λυσσαρίδη.

Το σχέδιο «Τυφών»

Στις 11 Μαρτίου 1973 ο Σταύρος Σταύρου-Σύρος (ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ) εκπόνησε το σχέδιο ΤΥΦΩΝ. Αυτό αφορούσε τον καθορισμό συγκεκριμένων μεθόδων ενέργειας και αποστολών, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αντίπαλος θα ήθελε να εντοπίσει, εγκλωβίσει, συλλάβει ή απειλήσει από θέση ισχύος διά εξοντώσεως ηγετικά στελέχη και καταζητούμενους της ΕΟΚΑ Β’.

Στον επισυναπτόμενο στο σχέδιο κατάλογο αναφέρονται τα ονόματα των ατόμων που οι άνδρες της ΕΟΚΑ Β’ θα συλλάμβαναν.

Το σχέδιο «Νίκη»

Στις 11 Ιουλίου 1973 ο Γ. Γρίβας (ΑΕ/2) συνέταξε Γενικό Σχέδιο Ενέργειας με την κωδική ονομασία ΝΙΚΗ.

Σκοπός του σχεδίου η κατάληψη της εξουσίας διά την επαναφορά και λύση του Κυπριακού εντός των πλαισίων της αυτοδιάθεσης. Για την εκτέλεση του σχεδίου προβλεπόταν η συμμετοχή και τμημάτων της ΕΦ (Ουλαμός Τ/Θ και Ουλαμός Αρμάτων).

Στις 23 Ιουλίου 1973 ο Σταύρος Σταύρου-Σύρος (ΚΟΝΔΥΛΗΣ) κυκλοφόρησε έγγραφο με στοιχεία που αφορούσαν την άσκηση ΕΞΠΡΕΣ ΕΝΑ. Η άσκηση αποσκοπούσε στον έλεγχο της κατάστασης Γενικής Επιφυλακής και Δράσης του δικτύου αγγελιαφόρων της οργάνωσης και βεβαίωση της λειτουργικότητας και αποδοτικότητάς της με ταυτόχρονη εκπαίδευση του προσωπικού στην ανάληψη σοβαρών καθηκόντων. Η άσκηση προγραμματίσθηκε να εκτελεσθεί την Πέμπτη 27 Ιουλίου 1973.

Το σχέδιο «Κεραυνός»

Το σχέδιο ΚΕΡΑΥΝΟΣ (άγνωστος ο συγγραφέας και άγνωστη η ημερομηνία έκδοσης) αφορούσε ενέργεια κατάληψης του Κεντρικού Αστυνομικού Σταθμού Λεμεσού.

Σε έγγραφα της οργάνωσης τα οποία κατέχει η επιτροπή αναφέρεται και το σχέδιο επιχείρησης ΑΛΠΠΗΞ, το οποίο όμως δε βρίσκεται στην κατοχή της επιτροπής.

Σημειώνεται ότι την αυθεντικότητα των σχεδίων ΝΙΚΗ, ΓΡΟΝΘΟΣ, ΤΥΦΩΝ και ΒΡΟΝΤΗ επιβεβαίωσε στην κατάθεσή του στην επιτροπή ο Σταύρος Σταύρου-Σύρος.[2]

Όλα αυτά που παραθέσαμε αποδεικνύουν πως κάθε άλλο παρά συνεργασία με τον Μακάριο ήθελε ο Γρίβας. Το αντίθετο αποδεικνύουν.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κύπρο, από το 1971 μέχρι το θάνατο του τον Ιανουάριο του 1974, ο Γρίβας δεν έκανε καμία κίνηση εναντίον της χούντας, πλην της διαμάχης που είχε με τον Γ. Παπαδόπουλο.

Και σημειώνουμε ότι όλα αυτά απαντούν και στο κατά πόσον ο Γρίβας δεν ευθύνεται για το πραξικόπημα του 1974.

Με όλες αυτές τις ενέργειες προετοίμασε το έδαφος υποσκάπτοντας την Κυπριακή Δημοκρατία και πραγματοποιώντας και απόπειρες δολοφονίας εναντίον του προέδρου Μακαρίου.

 

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

1. Να τεθεί εκτός νόμου το ΑΚΕΛ απαιτεί η εφημερίδα «Πατρίς», εκφραστικό όργανο του Γρίβα.

2. Η εισαγωγή του σχεδίου πραξικοπήματος Απόλλων

3. Παράνομος οπλισμός ΕΟΚΑ Β

4. Ανατιναγμένα οχήματα της αστυνομίας από επίθεση της ΕΟΚΑ Β’

 

[1] Κατάθεση 19.5.2010, σελ. 66-69.

[2] Κατάθεση 17 Ιουνίου 2009, σελ. 126-132.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.