Από τη χούντα στο πραξικόπημα του 1974 (Μέρος 9ο)

745

Στόχος του Γρίβα η διπλή ένωση

Η απόφαση του Γρίβα να έλθει στην Κύπρο και να συστήσει ένοπλη οργάνωση εναντίον του Μακαρίου λήφθηκε, όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο σημείωμα μας, στα μέσα του 1969.

Ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι που ώθησαν τον Γρίβα να έρθει στην Κύπρο;

Κατά καιρούς δόθηκαν διάφορες δικαιολογίες οι οποίες ωστόσο αντιφάσκουν μεταξύ τους.

Γιατί ο Γρίβας ήρθε στην Κύπρο;

grivas

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δημιουργία και δράση της ΕΟΚΑ Β’ υπήρξε καταστροφική για τον τόπο. Αυτό το αντιλαμβάνονται πολύ καλά οι εναπομείναντες πολιτικοί απόγονοι της και προσπαθούν με διάφορα τεχνάσματα να απεμπολήσουν την ευθύνη που τους βαραίνει.

Στην προσπάθεια τους αυτή δίνουν διάφορες δικαιολογίες για τον λόγο που ιδρύθηκε η ΕΟΚΑ Β’ την οποία μάλιστα προσπαθούν να παρουσιάσουν και ως οργάνωση που ήταν ενάντια στη χούντα.

Ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ Β’ στρατηγός Γεώργιος Καρούσος δήλωνε ότι στόχος ήταν η ανατροπή της χούντας σε συνεργασία με τον Μακάριο. Σημείωνε μάλιστα ότι ο Γρίβας δεν ήθελε στρατιωτική δράση, ούτε τη δημιουργία δυσμενών καταστάσεων στο εσωτερικό. Ωστόσο σε άλλο σημείο έλεγε ότι ο διωκόμενος ενωτικός κόσμος είδε την κάθοδο του Γρίβα στην Κύπρο ως μια καλή ευκαιρία και τέθηκε κάτω από τις διαταγές του, διότι θεωρούσαν ότι ήταν ο μοναδικός που θα μπορούσε να ανατρέψει το Μακάριο και να απαλλαγούν από το μακαριακό κατεστημένο. Και πρόσθετε: «Γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους, συν των υπολοίπων που έχουμε ήδη αναφέρει, επιταχύνθηκε η συγκρότηση της ΕΟΚΑ Β’…»[1]

Ο άλλος υπαρχηγός της ΕΟΚΑ Β’ Σταύρος Σταύρου-Σύρος δήλωνε το 1993 ότι

«Ο σκοπός της συγκρότησης εκείνης της οργανώσεως ήταν η επαναφορά του αγώνα στη διεκδίκηση της αυτοδιαθέσεως».[2]

Ούτε ο Στ. Σύρος κάνει αναφορά σε αντιχουντικούς στόχους της οργάνωσης.

Ο δε Φώτης Παπαφώτης  δήλωνε την ίδια περίοδο στην εκπομπή του «Σίγμα» «Καυτή Καρέκλα», ότι ο λόγος που ήρθε στην Κύπρο ο Γρίβας ήταν γιατί δεν τον ενημέρωνε ο Μακάριος για τις εξελίξεις στο Κυπριακό!

Πάντως, σύμφωνα με τον Κροίσο Χριστοδουλίδη, το σίγουρο είναι ότι η δράση του Γρίβα στην Κύπρο δε θα ήταν πολιτική, αλλά θα εκινείτο περισσότερο στο πλαίσιο μυστικής στρατιωτικής οργάνωσης.[3]

Ο εκπαιδευτικός και μέλος της ΕΣΕΑ Γαβριήλ Μηνά δίνει άλλο λόγο για την ίδρυση της ΕΟΚΑ Β’: Τις ανησυχίες του Γρίβα για την πορεία των συνομιλιών στο κυπριακό![4]

Από τις αναφορές των σημαντικών αυτών στελεχών της οργάνωσης του Γρίβα διαπιστώνουμε ότι οι λόγοι που ίδρυσης της ΕΟΚΑ Β’ ήταν ο αγώνας εναντίον του Μακαρίου και της Κυπριακής Κυβέρνησης.

Κι αυτό επιβεβαιώνεται και από τις ομιλίες του Γρίβα στην Αθήνα, όσο και από τις γραπτές αναφορές του, τις οποίες θα δούμε στη συνέχεια των σημειωμάτων μας.

Από τις πιο πάνω δηλώσεις προκύπτουν εύλογα ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί ακόμα από τους υποστηρικτές του Γρίβα:

1. Αφού στόχος ήταν ο κοινός αγώνας με τον Μακάριο, γιατί όλες οι αναφορές του Γρίβα και τον υποστηρικτών του ήταν εναντίον του τότε προέδρου;

2. Αφού ο αγώνας θα ήταν κοινός εναντίον της χούντας, γιατί κρυβόταν από τον Μακάριο;

3. Τι είδους αντιχουντικό αγώνα έκανε ο Γρίβας όταν αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον πρόεδρο της Κύπρου, ανατίναζε αστυνομικούς σταθμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας (και όχι της χούντας), δολοφονούσε Ε/κύπριους μακαριακούς αντί χουντικούς;

Φαίνεται ότι ο μόνος ειλικρινείς ήταν ο Σπύρος Παπαγεωργίου ο οποίος κατάθεσε στην Επιτροπής για το Φάκελο ότι ο Γρίβας είχε στόχο «την ανατροπή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και την ανάληψη της εξουσίας, για να προωθήσει την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα».[5]

Το διχοτομικό Άτσεσον η προωθούμενη λύση

Η πραγματικότητα με όσα προκύπτουν από τις μαρτυρίες συνεργατών του Γρίβα αλλά και από δεδομένα της εποχής, ο Γρίβας όταν μιλούσε για ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα εννοούσε την διπλή ένωση, όπως αυτή προβλεπόταν από το αμερικανικό σχέδιο Άτσεσον.

Στην ομιλία του στο «Ορφέα» στις 4 Απριλίου 1971 ο Γρίβας είπε ισχυρίστηκε πολλά και ενδιαφέροντα, όπως ότι κάθε φορά «που πλησιάσαμε προς την Έvωσιv (και τούτο συνέβη δύο φoράς) οι εναντίον της Ενώσεως πρoσεπάθησαv με πάτα τρόπον να την απομακρύνουν. Διά να δικαιολογήσουν δε την τοιαύτην συμπεριφοράν των πρoέβαλλov και προβάλλου το ότι με την δημιουργηθείσαν κατάστασιv (την οποίαν oύτoι εντέχνως εδημιoύργησαv) η έvωσις δεν είναι δυνατή και ότι ζητούν το “εφικτόν”».

Ανάμεσα σ’ άλλα ο Γρίβας ισχυρίστηκε ότι όταν βρισκόταν τελευταία στην Κύπρο, τον επισκέφθηκε ο τότε Υπουργός Εξωτερικών Σπύρος Κυπριανού για να του πει ότι «”Πληρoφoρίαι φέρουν ότι η ελληνική Κυβέρvησις διαπραγματεύεται λύσιv εvώσεως και εις αντάλλαγμα θα δoθή εις τους τούρκους η βάσις της Δεκελείας. Γνωρίζετε τι σχετικόν; Εάν τούτο αληθεύη ημείς δεν δεχόμεθα τoιαύτηv λύσιv”. Απήvτησα ότι δεν γνωρίζω τι συγκεκριμέvov περί τoιαύτης λύσεως πλην ότι γίνονται συζητήσεις με βάσιν την Έvωσιv. Εφαίvετo oλίγov ταραγμένος οπότε συνέχισα: “Γνωρίζετε τας απόψεις μου ας επανειλημμένως διεκήρυξα επί λύσεως Ενώσεως, η πρoτειvoμέvη όμως λύσις μπορεί να συζητηθή σήμερov διότι εκείνο το oπoίov έχει σημασίαν είναι πoίov θα είναι το voμικόv καθεστώς αυτής της βάσεως. Αφού έχoμεv τους τούρκους στρατιώτας απ’ έξω από την Λευκωσίαv θα ήτο πρoτιμώτερov να τους μαvτρώσωμεv στην βάσιv της Δεκελείας, αφού όλη η άλλη Κύπρος θα είναι Ελληνική”».[6]

Με άλλα λόγια ο Γρίβας ξεκάθαρα αναφέρει ότι αποδεχόταν να τουρκοποιηθεί ένα μέρος της Κύπρου (έστω και έκτασης μερικών χιλιομέτρων) προκειμένου να πραγματοποιηθεί η ένωση.

Στη συνέχεια αναφέρει ότι ο Κυπριανού απέρριψε αυτή τη λύση και με απογοήτευση αναφέρει ότι ο ενωτικός αγώνας εγκαταλείφθηκε την περίοδο της ΕΟΚΑ και με τα γεγονότα της Κοφίνουν τον Νοέμβριο του 1967.

Σπ. Κυπριανού: Ο Γρίβας κάνει μεγάλη ζημιά

Στους ισχυρισμούς του Γρίβα απάντησε ο Σπύρος Κυπριανού ο οποίος κατηγόρησε τον Γρίβα ότι επανειλημμένα προκάλεσε μεγάλη ζημιά στον κυπριακό αγώνα, ενώ απέρριψε ως ψέμα και συκοφαντία τα όσα ισχυρίστηκε ο Γρίβας για το άτομο του και για το ότι η κυπριακή ηγεσία παρεμπόδιζε ή υπονόμευε τις ευκαιρίες για λύση.

Σημείωνε μάλιστα ο Σπύρος Κυπριανού, ότι ο ίδιος ο Γρίβας είχε απορρίψει στο παρελθόν την ιδέα εκχώρησης τουρκικής βάσης στην Κύπρο, διότι την θεωρούσε ως ισοδύναμη με τη διχοτόμηση.[7]

Ο Σπ. Κυπριανού δήλωνε έκπληκτος από την αναφορά του Γρίβα, διευκρινίζοντας ότι ρώτησε τον Γρίβα αν γνώριζε την πληροφορία που του διαβίβασε, επειδή ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Γ. Παπανδρέου σε σύσκεψη είχε αναφέρει τα περί βάσης των Τούρκων στην Κύπρο, λέγοντας ότι η περιοχή που θα γινόταν η βάση είχε προσδιοριστεί από τον ίδιο τον Γρίβα!

«Το ερώτημα μου επομένως απέβλεπεv εις το να διαπιστώσω κατά πόσov πράγματι o στρατηγός Γρίβας απεδέχετo την παραχώρησιv βάσεως εις την Τουρκίαν», ανέφερε ο πρώην υπουργός, προσθέτοντας ότι «Κατά την συζήτησιv o Στρατηγός συvεφώvησεv ότι η παραχώρησις βάσεως εις την Τoυρκίαv, είτε κατά κυριαρχίαv είτε επί μισθώσει, θα εσήμαιvε διχoτόμησιv της vήσoυ».

Στον Κυπριανού απάντησε ο Γρίβας λέγοντας ότι μαθήματα πατριωτισμού δεν δέχεται από κανένα και ειδικότερα από τον Σπ. Κυπριανού που όταν ο Γρίβας αγωνιζόταν, αυτός βρισκόταν στο Λονδίνο.

Αποκάλυψη Γρίβα: Το 1964 του εισηγήθηκαν να αναλάβει την προεδρία

grivas

Ανάμεσα σε πολλά που είπε ο Γρίβας στις δύο ομιλίες του ήταν και το ότι του ζητήθηκε να αντικαταστήσει στην προεδρία τον Μακάριο «γιατί εχρεωκόπησε».

Όπως ο ίδιος αποκάλυψε, κατά το 1964 του είχε προταθεί να παραμερισθεί ο Μακάριος για να αναλάβει ο ίδιος την προεδρία της Κύπρου και κατήγγειλε: «Πολλοί θα ερωτήσουν διατί δεν πηγαίνω στην Κύπρο, διά να αγωνισθώ διά τας ιδέας μου, διαφωτίζων τον Κυπριακόν λαόν. Η απάντησίς μου είναι ότι απαγορεύεται η έξοδός μου από την Ελλάδα και η είσοδός μου εις την Κύπρον».

Μόνο που ο Γρίβας ξεχνούσε κάτι πολύ βασικό, μια σημαντική λεπτομέρεια. Ο ίδιος δεν κατείχε κανένα αξίωμα, δεν είχε καμία λαϊκή εντολή, ενώ ο Μακάριος ήταν ο εκλεγμένος πρόεδρος της Κύπρου. Είτε διαφωνούσε κάποιος μαζί του είτε όχι, αυτή ήταν η πραγματικότητα.

Και ήταν εκλεγμένος από την πλειοψηφία των Ε/κυπρίων κι αυτό δεν μπορούσε κανένας αν μην το σεβαστεί, είτε διαφωνούσε είτε συμφωνούσε με τον Μακάριο.

Όμως για ένα άνθρωπο όπως τον Γρίβα που δεν είχε κουλτούρα Δημοκρατίας αλλά διακατεχόταν από τη νοοτροπία της επιβολής δια των όπλων, αυτά ήταν ψιλά γράμματα. Ήταν μαθημένος να επιβάλλει την άποψη του με τη δύναμη των όπλων.

[1]  «Σημερινή» 7 Αυγούστου 1995.

[2]Περιοδικό «Σελίδες» 8 Αυγούστου 1993.

[3]Βλ. κατάθεση Κροίσου Χριστοδουλίδη στην επιτροπή του Φακέλου της Κύπρο, 5.5.2010, σελ. 65-67. Ο Κρ. Χριστοδουλίδης ήταν βασικός συνεργάτης του Γρίβα και στέλεχος της ΕΟΚΑ Β’.

[4] «Σημερινή» 31.3.1996.

[5] Πόρισμα Κυπριακής Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου, κατάθεση Σπύρου Παπαγεωργίου, 30.5.2007, σελ. 65.

[6] Βλ. ομιλία Γρίβα, εφημερίδα «Κύπρος» στις 6 Απριλίου 1971.

[7] Αρχείο Παν. Παπαδημήτρη, http://www.papademetris.net

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.