ΑΡΜΑΝ ΤΖΑΝΤΑΝ: Να βρούμε τρόπους για να ταρακουνήσουμε το στάτους κβο

Συνέντευξη στον Δημήτρη Στρατή

Χρειάζονται τρόποι για να αλλάξει η υφιστάμενη κατάσταση

    • «Ο κ. Αναστασιάδης δεν μπόρεσε να δείξει την απαραίτητη αποφασιστικότητα για να λυθεί το Κυπριακό κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες»
    • «Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε μέχρι να καταλάβει ο καθένας ότι η ομοσπονδιακή λύση είναι η καλύτερη για όλους»
    • «Το θέμα της ασφάλειας είμαστε έτοιμοι να το συζητήσουμε κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες»
    • «Οι Τ/κ θα εκλάβουν πιθανή εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου ως μήνυμα ότι οι Ε/κ σε καμία περίπτωση θέλουν ομοσπονδιακή λύση»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, έχει χάσει, όπως φαίνεται, την αξιοπιστία του ανάμεσα στην τ/κ κοινότητα, καθώς θεωρείται ως ο βασικός υπαίτιος για την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κρανς-Μοντάνα. Αυτό τονίζει κατ’ επανάληψιν στη συνέντευξη που παραχώρησε στη «Χαραυγή» ο Τ/κ «βουλευτής» και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Τουρκικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Αρμάν Τζαντάν.

Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι ο Ε/κ ηγέτης δεν έδειξε την απαραίτητη αποφασιστικότητα για να λυθεί το Κυπριακό κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες. Μιλώντας εκ μέρους του ΡΤΚ, ο κ. Τζαντάν αναφέρει ότι «πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε από κοινού για λύση, καθώς και να συνεχίσει η προσπάθεια να πειστούν όλοι ότι η Ομοσπονδιακή Κύπρος είναι η καλύτερη για όλους.

Οφείλουμε», σημειώνει, «μαζί να βρούμε νέους τρόπους να ταρακουνήσουμε το στάτους κβο, το οποίο είναι πολύ βολικό για κάποιους στην ε/κ κοινότητα αλλά και για κάποιους στην τ/κ». Την ίδια ώρα σημειώνει πως πιθανή εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου θα εκληφθεί από την τ/κ κοινότητα ως ένα μήνυμα ότι οι Ε/κ σε καμία περίπτωση επιθυμούν λύση ομοσπονδίας.

Ποια είναι η κατάσταση στην τ/κ κοινότητα μετά το ναυάγιο του Κρανς-Μοντάνα; Υπάρχει απογοήτευση;

Υπάρχει και στην τ/κ κοινότητα η απογοήτευση. Παρά το γεγονός ότι οι προσδοκίες δεν ήταν τόσο υψηλές, οι άνθρωποι απογοητεύτηκαν επειδή πίστευαν ότι με τη μετάβαση στο Κρανς-Μοντάνα τα πράγματα έφτασαν σε προχωρημένο σημείο. Υπάρχει η απογοήτευση και η απαισιοδοξία. Οι άνθρωποι ρωτάνε «πόσο θα πρέπει να περιμένουμε για μια λύση». Στην τ/κ κοινότητα οι άνθρωποι έχουν κουραστεί με το παρόν στάτους κβο. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι το στάτους κβο δεν μπορεί να συνεχίσει επ’ άπειρον. Δεν βοηθά στην ευημερία τους και δεν υπάρχει προοπτική ούτε ευκαιρίες με την παρούσα κατάσταση.

Οι άνθρωποι ρωτάνε «πόσο καιρό θα περιμένουμε τους Ελληνοκύπριους να είναι έτοιμοι για μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδιακή λύση». Η πλειοψηφία των ανθρώπων σκέφτεται ότι η ελληνοκυπριακή ηγεσία, ο κ. Αναστασιάδης, δεν μπόρεσε να δείξει την απαραίτητη αποφασιστικότητα για να επιλύσει το Κυπριακό πρόβλημα κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες.

Σε ό,τι αφορά την τουρκική πλευρά, το πλαίσιο Γκουτέρες έγινε αποδεκτό γενικά. Η κοινή γνώμη των Τ/κ στήριξε το πλαίσιο Γκουτέρες όταν έμαθαν γι’ αυτό. Το αποδέχτηκαν ως μια συμφωνία-πακέτο για όλα τα ανοικτά ζητήματα. Όλα τα πολιτικά κόμματα επίσης το στήριξαν.
Είδαμε όμως στο Κρανς-Μοντάνα ότι ο κ. Αναστασιάδης δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να επιλύσει το πρόβλημα και να φτάσουμε σε μια συμφωνημένη λύση.

Όταν τελείωσε το Κρανς-Μοντάνα ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών μίλησε για λύση εκτός των παραμέτρων του ΟΗΕ…

Αυτά τα σχόλια αντανακλούσαν στην ουσία τη ματαίωση. Υπήρχε μια προσπάθεια και η τουρκική και τουρκοκυπριακή πλευρά συνέβαλαν πολύ εποικοδομητικά για να προχωρήσει η διαδικασία μέσα στο πλαίσιο Γκουτέρες. Για άλλη μια φορά όμως αυτό δεν έγινε κατορθωτό λόγω της στάσης του κ. Αναστασιάδη. Να σας πω και κάτι άλλο; Πιστεύουμε ότι τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Μεγάλη Βρετανία, οι οποίοι ήταν παρόντες στη διαδικασία, το παρατήρησαν αυτό. Είδαν γιατί δεν προχώρησε το πράγμα.

Ως ΡΤΚ πιστεύουμε ότι πρέπει να συνεχίσουμε να αναζητούμε μια λύση μέσα στις παραμέτρους του ΟΗΕ, η οποία είναι η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Συνεπώς αυτό είναι για εμάς το μόνο πλαίσιο το οποίο μπορεί να γίνει κοινώς αποδεχτό και από τις δύο κοινότητες ταυτόχρονα. Δεν μπορούμε να δούμε άλλες εισηγήσεις ως ρεαλιστικές, επειδή ξέρουμε ότι οι Τ/κ δεν θα αποδέχονταν το ενιαίο κράτος και οι Ε/κ δεν θα αποδέχονταν ποτέ λύση δύο ξεχωριστών, ανεξάρτητων κρατών.

Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε, ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να φέρουμε ξανά πίσω στο τραπέζι των συνομιλιών και τις δύο πλευρές με αυτή τη βλέψη. Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε ο καθένας σ’ αυτό το νησί να καταλάβει ότι η ομοσπονδιακή λύση είναι η καλύτερη για όλους και είναι η μόνη εφικτή.

Κατά την άποψή σας για το ναυάγιο στις συνομιλίες δεν φέρει ευθύνες και η Τουρκία, ιδιαίτερα στο θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας;

H δική μου κατάληξη είναι ότι ο λόγος για τον οποίο οι συνομιλίες δεν έγινε κατορθωτό να ολοκληρωθούν κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες ήταν το γεγονός ότι ο Αναστασιάδης δεν μπόρεσε να δείξει το απαραίτητο θάρρος.

Επίσης δεν ήταν ευχαριστημένος, όπως φαίνεται, με πράγματα τα οποία αποδέχτηκε σε άλλες συζητήσεις και συνεπώς είναι πιθανό να σκέφτηκε ότι δεν μπορούσε να περάσει τη λύση από ένα δημοψήφισμα. Ίσως ένιωσε πιο άνετος επειδή οι Ε/κ είναι μέλος των Ηνωμένων Εθνών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για κάποιους Ε/κ θα υπήρχε μεγάλο ρίσκο με τη λύση, έτσι προτίμησαν να διατηρηθεί το παρόν στάτους κβο. Συνεπώς πιστεύω ότι, όταν ο Αναστασιάδης έκανε τον τελικό υπολογισμό στο μυαλό του, αποφάσισε να προχωρήσει κατ’ αυτό τον τρόπο.

Ξέρω ότι ο ισχυρισμός του κ. Αναστασιάδη είναι ότι η διαδικασία κατέρρευσε λόγω των κεφαλαίων των εγγυήσεων και της ασφάλειας, αλλά ο κ. Γκουτέρες σημείωσε αμέσως μετά το δείπνο ότι δεν πρέπει να απομονώνουμε ένα θέμα, αντίθετα, υπήρχαν πολλά άλλα θέματα που παρέμειναν ανοικτά και δεν συμφωνήθηκαν.

Το θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας, όμως, είναι ίσως το σημαντικότερο για να φτάσουμε σε λύση…

Ακριβώς. Είναι όντως ένα πολύ ευαίσθητο θέμα και για τις δύο κοινότητες. Είναι γι’ αυτό που εμείς λέμε ότι με μια συμφωνία και οι δύο κοινότητες θα πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς. Και για την τ/κ κοινότητα η μόνη οδός για να αισθάνεται ασφαλής, όπως κι αν είναι η δομή του θέματος της ασφάλειας, είναι η Τουρκία να είναι μέρος της.

Αλλιώς οι Τ/κ δεν θα αποδεχτούν ποτέ ένα σχέδιο λύσης που θα εξαιρεί πλήρως την Τουρκία. Φυσικά, τις λεπτομέρειες του θέματος είμαστε έτοιμοι να τις συζητήσουμε κάτω από το πλαίσιο Γκουτέρες. Και ξέρετε τι είπε ο Γ.Γ. του ΟΗΕ; Είπε ότι το ενιαίο δικαίωμα επέμβασης δεν θα έπρεπε να συνεχίσει να υπάρχει. Είπε ακόμα ότι θα έπρεπε να υπάρξει μια γρήγορη και δραστική απόσυρση των στρατευμάτων.

Είπε τέλος ότι γι’ αυτή η παρουσία στρατευμάτων θα υπήρχε ρήτρα λήξης ισχύος της παρουσίας τους. Θα έπρεπε δηλαδή να αποφασιστεί πότε θα έπρεπε να φύγουν, αν θα ήταν από τώρα ή αν θα έπρεπε να υπάρξει αναθεώρηση στα 10 ή στα 15 χρόνια. Αυτή λοιπόν ήταν η συζήτηση, αν θα λέγαμε από τώρα ότι φεύγουν σε 10 χρόνια ή αν θα λέγαμε ότι σε 10 χρόνια θα εξετάσουμε ξανά την ενδεχόμενη αποχώρησή τους.

Τα Ηνωμένα Έθνη δούλευαν επίσης πάνω σε μια φόρμουλα που θα αντικαθιστούσε το παρόν κλασικό σύστημα εγγυήσεων, ώστε να έχουμε ένα σύγχρονο σύστημα ασφάλειας.

Οι εξελίξεις με τα μαρωνίτικα χωριά ερμηνεύονται από αρκετούς στην ε/κ πλευρά ως μέρος του σχεδίου Β, για το οποίο μίλησε ο Ερντογάν, ισχύει κάτι τέτοιο;

Μέχρι τώρα οι Μαρωνίτες μπορούσαν να πάνε και να ζήσουν στον Κορμακίτη. Υπάρχουν ακόμα Μαρωνίτες που ζουν στα Καρπάσια. Υπάρχουν όμως άλλα δύο χωριά, ο Ασώματος και η Αγιά Μαρίνα, που ήταν στρατιωτικές ζώνες.

Η απόφαση ήταν να αποσυρθούν τα στρατεύματα, ώστε οι άνθρωποι, αν το επιθυμούν, να πάνε και να ζήσουν στα χωριά τους. Η απόφαση αυτή δεν προήλθε από την Τουρκία, αυτή η επιθυμία ανήκε στους Μαρωνίτες για χρόνια τώρα. Επίσης ο κ. Ακιντζί προσπαθούσε να το κάνει πράξη εδώ και πολύ καιρό.

Δεν ήλθε στην ατζέντα του αμέσως μετά το Κρανς-Μοντάνα. Οι προετοιμασίες και η ιδέα ήταν από πριν. Είναι επίσης μια ένδειξη καλής θέλησης για τους Μαρωνίτες, ώστε να γίνει καλύτερη η ζωή τους και να έλθουν πίσω, αν το επιθυμούν και το θέλουν. Οι εκκλησίες στα Καρπάσια στην Αγιά Μαρίνα έχουν αποκατασταθεί πολύ πρόσφατα από την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομία, κάτι που χρειάστηκε μερικά χρόνια για γίνει.

Μπορείτε να ρωτήσετε τη μαρωνίτικη κοινότητα τι σκέφτονται για τον εαυτό τους, παρά να ακούμε μόνο τι λένε τα ελληνοκυπριακά κόμματα ή οι Τουρκοκύπριοι ή η Τουρκία. Εμείς δεν αποδεχόμαστε το παρόν στάτους κβο.

Πρέπει να σκεφτούμε πώς θα το ταρακουνήσουμε, επειδή για κάποιους ανθρώπους αυτό το στάτους κβο είναι ιδιαίτερα βολικό, δεν θέλουν να αλλάξει. Αν μείνουμε με αυτό το στάτους κβο θα είμαστε και οι δύο χαμένοι, συνεπώς πρέπει να σκεφτούμε μέτρα για να αλλάξουμε τα πράγματα.

Γίνονται ενέργειες για άνοιγμα των Βαρωσίων;

Υπάρχουν σκέψεις για το τι θα μπορούσε να γίνει, αλλά θα δούμε κατά πόσο αυτό είναι εφικτό. Ο κ. Ακιντζί ανέφερε ότι αν γίνει κάτι θα είναι στην ίδια πλεύση με τα Ηνωμένα Έθνη. Πρέπει να αναζητήσουμε λύσεις μέσα στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Πρέπει να βρούμε λύσεις, για παράδειγμα, για τα Βαρώσια. Είναι μια ντροπή που συνεχίζουν να είναι σε αυτή την κατάσταση.

Ποια είναι η άποψή σας για τον Νικόλα Παπαδόπουλο;

Δεν νομίζω ότι ο Νικόλας Παπαδόπουλος ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδιακή λύση. Εάν είναι ο επόμενος Πρόεδρος, ξεχάστε το για τα επόμενα πέντε χρόνια. Πιστεύω ότι εάν οι Ε/κ εκλέξουν τον κ. Παπαδόπουλο, οι Τ/κ θα το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν θέλουν ομοσπονδιακή λύση σε καμία περίπτωση. Ξέρουμε ότι δεν θα είναι βοηθητικό για να βελτιωθούν οι σχέσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Θέλουν όλοι οι Τ/κ τη λύση της ομοσπονδίας;

Όχι φυσικά. Υπάρχουν κόμματα που δεν την υποστηρίζουν. Δεν είναι όμως σε θέση να προσφέρουν κάποια εναλλακτική λύση, για σχέδια Β και Γ. Η μόνη τους πραγματική εναλλακτική είναι η διαιώνιση του παρόντος στάτους κβο που συνεχίζουμε να ζούμε τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Η πλειοψηφία όμως των Τ/κ επιθυμεί τη λύση ομοσπονδίας.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.