Γιώργος Τσαγγάρης: Με όχημα την τέχνη του animation για ένα κόσμο δίκαιο

Σκηνή από την ταινία Estate του Ronny Trocker

Συνέντευξη στον Αντώνη Γεωργίου

ANIDOCS – Protest in Animation: Όψεις της σύγχρονης πραγματικότητας μέσα από τη ματιά ανεξάρτητων σκηνοθετών του σινεμά animation, πρόκειται για την έναρξη μιας νέας συνεργασίας μεταξύ δύο ιδιαίτερα αγαπημένων κινηματογραφικών φεστιβάλ του τόπου: του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού και του Διεθνούς Φεστιβάλ Animation Κύπρου Όψεις του Κόσμου. Το εξηντάλεπτο πρόγραμμα σε επιμέλεια Γιώργου Τσαγγάρη περιλαμβάνει μια επιλογή από κορυφαίες ανεξάρτητες παραγωγές του πρωτοποριακού αυτού είδους σινεμά Animation Documentary από όλο τον κόσμο και θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα 7 Αυγούστου η ώρα 22:30 στο Κέντρο Ευαγόρα και Κάθλιν Λανίτη στη Λεμεσό, στο πλαίσιο του 12 Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού. Μιλάμε με τον Γιώργο Τσαγγάρη γι’ αυτό το ιδιαίτερο είδος κινηματογράφου, που η ιστορία του όμως ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της γέννησης του κινηματογράφου

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ

  • Με όχημα την τέχνη του animationγια ένα κόσμο δίκαιο
  • Ταινίες ιδιαίτερες για το σκεπτικό τους, που είναι βέβαια βαθιά πολιτικό αλλά και αισθητικά πολύ ενδιαφέρον

Τι είναι το Anidocs: Protest In Animation, που θα παρουσιαστεί στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού;

Το πρόγραμμα παρουσιάζει μια επιλογή ταινιών από δημιουργούς, που με όχημα την τέχνη του animation δίνουν στις μέρες μας τη δική τους μάχη. Η μάχη αυτή σήμερα είναι η ίδια όπως σε κάθε γενιά: Είναι η μάχη για ένα κόσμο δίκαιο, όπου ο κάθε άνθρωπος θα μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια, όπου οι λίγοι δεν θα καταδυναστεύουν τους πολλούς. Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα δημιουργήθηκαν οι ταινίες που θα παρουσιαστούν στο πρόγραμμα “Anidocs: Protest in Animation” στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού. Οι ανεξάρτητοι δημιουργοί αυτού του είδους σινεμά, οπλισμένοι με το όραμα και το ταλέντο τους, δίνουν το «παρών» τους σε μια δημιουργική αρένα φορτισμένη από πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο.

Στο πρόγραμμα παρουσιάζονται επτά ταινίες από τη Γαλλία, το Βέλγιο, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γερμανία, Εσθονία και τον Καναδά. Οι ταινίες είναι ιδιαίτερες κυρίως για την τεχνική τους και το σκεπτικό τους, που είναι βέβαια βαθιά πολιτικό αλλά παράλληλα και εικαστικά/αισθητικά πολύ ενδιαφέρον.

Μπορείτε να μας αναφέρετε τα έργα που συμπεριλαμβάνει η επιλογή που θα παρουσιαστεί;

Στο πρόγραμμα παρουσιάζονται επτά ταινίες από τη Γαλλία, το Βέλγιο, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γερμανία, Εσθονία και τον Καναδά. Οι ταινίες είναι ιδιαίτερες κυρίως για την τεχνική τους και το σκεπτικό τους, που είναι βέβαια βαθιά πολιτικό αλλά παράλληλα και εικαστικά/αισθητικά πολύ ενδιαφέρον . Η ταινία Estate του Ronny Trocker, εμπνευσμένη από μια φωτογραφία του Juan Medina στην ισπανική παραλία Gran Tarajal το 2006, μας θέτει αντιμέτωπους με την κατάσταση των προσφύγων τη στιγμή που η θάλασσα τούς φέρνει μοιραία στις χώρες της Δύσης. Ο σκηνοθέτης παρουσιάζει “εμάς” αμήχανους, σχεδόν παγωμένους, απέναντι σε τούτο το δράμα των προσφύγων. Στην ταινία των Jacob Weyde και Jost Althoff Train to Peace περιγράφεται η σταδιακή καταστροφή του Ιράκ από τον Σαντάμ και τους Αμερικανούς. Η καναδική ταινία Four Faces of the Moon της Amanda Strong διαγράφει τη σταδιακή πορεία της βίαιης εξαφάνισης του πολιτισμού των ιθαγενών από τους αποικιοκράτες στον Καναδά, ενώ ο Ιταλός Donato Sansone ασκεί έντονη κριτική στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ταινία του Journal Anime. Η ταινία Life Cycle του Ross Hogg από τη Μεγάλη Βρετανία παρουσιάζει τον κύκλο της ημέρας ενός ανθρώπου που παρακολουθεί με πλήρη απάθεια από τις ειδήσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όλα όσα συμβαίνουν γύρω του στον κόσμο. Η ταινία Empty Space του σημαντικού Εσθονού σκηνοθέτη Ulo Pikkov παρουσιάζει τις αγωνίες ενός κοριτσιού την περίοδο 1950 στην πρώην Σοβιετική Ένωση, ενώ η ταινία Tough της Jennifer Zheng (BAFTA nomited) από την Κίνα μάς παρουσιάζει την ίδια σε μια συζήτηση με τη μητέρα της, προσπαθώντας να μάθει περισσότερα για την καταγωγή της και για τους γονείς της, που έζησαν την περίοδο της πολιτιστικής επανάστασης στην Κίνα.

Τι ακριβώς είναι το Animation Documentary; Πότε άρχισαν να γυρίζονται τέτοιους είδους animation;

Αυτό το είδος σινεμά, το Αnimation Documentary, έχει βάση του βέβαια την τεκμηρίωση όπως και ένα live action ντοκιμαντέρ, με τη διαφορά όμως πως στο animation ο δημιουργός αντί να έχει στη διάθεσή του μόνο μια camera, έχει και όλα εκείνα τα εικαστικά μέσα που του προσφέρουν ένα πολύ διαφορετικό αισθητικό και εκφραστικό αποτέλεσμα από το live action ντοκιμαντέρ.

Σχετικά με την ιστορία του, να αναφερθώ εν συντομία στους κυριότερους σταθμούς του. Η ιστορία του ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της γέννησης του κινηματογράφου. Το πρώτο Animated Documentary δημιουργήθηκε το 1918 από τον Αμερικανό Winsor McCay, τον πατέρα του αμερικανικού Animation. Το θέμα αφορούσε το αμερικανικό πλοίο Lusitania που βυθίστηκε από τους Γερμανούς και ήταν η αφορμή να φέρει τους Αμερικανούς στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η πρώτη ρωσική ταινία animation ήταν ντοκιμαντέρ με έντονη κριτική στον καπιταλισμό. Η ταινία έγινε το 1924 από τον Dziga Verdov, γνωστό για την ταινία σταθμό στην ιστορία του κινηματογράφου Ο άνθρωπος με την κινηματογραφική μηχανή. Ακολούθησαν Protest Films όπως το Interplanetary Revolution (1924) του Nikolai Khodataev, η ταινία L’ Idee (1932) του Berthold Bartosch, κ.ο.κ. Με το Animated Documentary ασχολήθηκε επίσης αργότερα ο Καναδός πρωτοπόρος δημιουργός Norman McLaren.

Ο Paul Fierlinger κάπου στη δεκαετία του 1980 χρησιμοποίησε ηχογραφήσεις διαφόρων ανθρώπων από διάφορες κοινωνικές τάξεις για να φτιάξει μια σειρά από animated ντοκιμαντέρ, που παρουσίαζαν κυρίως κοινωνικά προβλήματα, όπως ο ρατσισμός, η φτώχεια, ο αλκοολισμός κ.ο.κ. Αυτό το είδος ηχογραφημένων συνεντεύξεων χρησιμοποιήθηκε επίσης αργότερα από τον Nick Park (Creature Comfort) και στη συνέχεια από τον Chris Landeth στην βραβευμένη με Όσκαρ ταινία του 2004 Ryan. To Chanel four παρουσίαζε το 2004 τη βραβευμένη σειρά από Animated Documentaries με τίτλο “Animated Minds” και τελευταία το National Film Board of Canada προσκάλεσε μια ομάδα από σημαντικούς σύγχρονους ανεξάρτητους Kαναδούς δημιουργούς για να φτιάξουν μικρής διάρκειας protest films με τίτλο Naked Island. Αξίζει βέβαια να αναφερθώ εδώ στον Theodore Ushev από τη Βουλγαρία και τον Καναδά, του οποίου η δουλειά ξεχωρίζει για την επαναστατικότητά της και την έντονή του διαμαρτυρία κατά του καπιταλισμού.

Εγκαινιάζετε με αυτή την προβολή μια συνεργασία μεταξύ δύο ιδιαίτερα δημοφιλών φεστιβάλ. Θα συνεχιστεί;

Τα δύο αυτά φεστιβάλ, όπως είναι γνωστό, έχουν κοινή εκκίνηση με σημείο αναφοράς τον Αύγουστο του 2002 και την αυλή της Σχολής Χαρακτικής Χαμπή στα Πλατανίστεια. Εκείνο ήταν το πρώτο Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ. Στη συνέχεια αυτό το φεστιβάλ ενέταξε στα προγράμματά του animation ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την ξεχωριστή ανάπτυξη των δύο αυτών ειδών σινεμά, που διέγραψαν και διαγράφουν μια πετυχημένη πορεία. Έτσι την φετινή πρώτη, μετά από καιρό, συνεργασία, την θεωρώ πολύ χρήσιμη και για την Κύπρο αλλά και για το είδος αυτό του σινεμά, στο οποίο τα δύο φεστιβάλ συγκλίνουν και έχουν να προσφέρουν ακόμα πολλά.

Με ένα μεγάλο ταξίδι σχεδόν δέκα ημερών το Διεθνές Φεστιβάλ Αnimation Κύπρου Όψεις του Κόσμου όργωσε κυριολεκτικά την μισή Κύπρο, θέλοντας να διαδώσει τα μηνύματά του σε περισσότερο κοινό. Τόλμησε να αλλάξει, να δοκιμάσει νέες εμπειρίες και το πέτυχε!
Σκηνή

Και μια ερώτηση για το Διεθνές Φεστιβάλ Αnimation Κύπρου Όψεις του Κόσμου. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη φετινή 16ή διοργάνωση;
Το φετινό πρόγραμμα του φεστιβάλ, κατά την άποψη μου, ήταν το πιο πλούσιο από όλες τις προηγούμενες διοργανώσεις των τελευταίων 16 χρόνων. Περιελάμβανε μεγάλο αφιέρωμα στην Ιαπωνική Χαρακτική και στο ανεξάρτητο Ιαπωνικό Σινεμά με 4 πολύ ενδιαφέρουσες εκθέσεις και 2 δημιουργικά εργαστήρια (το ένα με θέμα την παραδοσιακή ιαπωνική τεχνική της Χαρακτικής Mokuhnga και το άλλο με θέμα το animation στην εκπαίδευση)· το πιο πλούσιο μέχρι τώρα πρόγραμμα παιδικών προβολών και μια εντυπωσιακή προβολή προγραμμάτων στο διεθνές διαγωνιστικό με έμφαση στο πολιτικοποιημένο σινεμά· και πολύ ποιοτικές κυπριακές συμμετοχές. Με ένα μεγάλο ταξίδι σχεδόν δέκα ημερών το φεστιβάλ όργωσε κυριολεκτικά την μισή Κύπρο, θέλοντας να διαδώσει τα μηνύματά του σε περισσότερο κοινό. Τόλμησε να αλλάξει, να δοκιμάσει νέες εμπειρίες και το πέτυχε!

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.