Γραμμές του Φικρέτ Ντεμίραλ

ΓΡΑΜΜΕΣ

Φικρέτ Ντεμίραλ

ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΧΩΜΑΤΑ (ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΙΚΡΗ ΠΑΤΡΙΔΑ)

(Δίγλωσση έκδοση)

Μετάφραση: Άνθη Καρρά (σε συνεργασία με τον Κυριάκο Ευθυμίου)

Εκδόσεις Ετεροτοπία, Λευκωσία 2017

Η συλλογή θα παρουσιαστεί την Πέμπτη 26 Οκτωβρίου στις 19:30 στη Δημοσιογραφική Εστία, στη Λευκωσία. Θα μιλήσουν ο πρόεδρος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου Λεωνίδας Γαλάζης, η μεταφράστρια Ανθή Καρρά και ο ποιητής Tamer Oncul. Ποιήματα από τη συλλογή θα απαγγείλει ο επιμελητής του βιβλίου Κυριάκος Ευθυμίου ενώ χαιρετισμό θα απευθύνει ο Ζεκί Αλί, πρόεδρος της  Ένωσης Καλλιτεχνών και Συγγραφέων.

 

ZULÜMLER COĞRAFYASINDA NÂZİL OLMUŞTUR

O kimseler ki, hayata ve sevgiye inanırlar

ve yüzlerini umuda çevirirler,

şarkımız onlaradır, ve okurlar

 

MIA ΕΠΙΦΟΙΤΗΣΗ ΣTH ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ Η ΒΙΑ

Για όσους πιστεύουν στη ζωή και στην αγάπη

και στην ελπίδα στρέφουνε το πρόσωπo

είν’ το τραγούδι μας· θα το διαβάσουν

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ…

(β)

Προσπαθώ να διαβάσω απ’ το μυστήριο πρόσωπο

ειδώλιου νεολιθικού,

προσπαθώ να διαβάσω έναν άγραφο χρόνο·

ρωτά η καρδιά μου: Ποιους ανέμους διάβηκε

αυτός που με τα χέρια του σου έδωσε ψυχή,

σε ποια κάστρα έπεσε· ποια κύματα πέρασε,

ποιο τραγούδι αρχέγονο την καρδιά του οδήγησε,

τι του ψιθύρισαν οι αγέρηδες στ’ αυτί,

τι διάλεξε, πώς και γιατί; Ποιος ήταν; Δίδαξέ με!

Πες: τι τού ’λεγαν χρόνια και χρόνια

           χόρτα ανεμόδαρτα, σ’ άλικους γκρεμούς,

σε χρόνου απόμακρου ορυμαγδούς,

           αστέρια απόμακρα και κοντινά

π’ όνομα δεν τους είχε βρει ακόμα;

Κι αυτός τι έλεγε χρόνια και χρόνια

σ’ ανεμόδαρτα χόρτα, σε άλικους γκρεμούς

           σε χρόνου απόμακρου ορυμαγδούς

σε αστέρια ανονόμαστα ακόμα;

Ποια πρασινίσανε και ποια μαράνανε

στο καλαντάρι της καρδιάς, καλοκαίρια κι απρίληδες

       και μηναλλάγια αμέτρητα;

 

(Προσπαθώ να διαβάσω έναν άγραφο χρόνο,

μέσα μου του φθινοπώρου η θλίψη, κι η λάσπη του Φεβράρη…)

 

Βρες για τον εαυτό σου καμπάνας νέο ήχο,

κι εγώ μια αλφαβήτα δίχως μίσος δίχως αίμα·

της δυσπιστίας που ρέει σαν χείμαρρος ανάμεσά μας

την κοίτη ας αλλάξουμε μαζί

την ιστορία της έχθρας τσαλακώνοντας.

Αν απ’ την ψυχή σου ακουστεί καμπάνας νέος ήχος

μπορεί κοινό τραγούδι ανάμεσά μας να σκορπίσει,

μη σταματάς, φύτεψε κι εσύ πάνω στο δρόμο της καρδιάς σου

το δέντρο που να το λένε ειρήνη·

τα ποιήματα κι οι καθημερινές φωνές μας

τα δέντρα που έχουμε φυτέψει να ποτίζουν.

(Η διαρκής αναβολή στο αύριο είναι σαν σκιάδι κάτω από κληματαριά, ύπνος μεσημεριάτικος που φέρνει θάνατο, θα κρατήσει όσο ζούμε!)

ΜΙΑ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΓΙΑ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΧΩΜΑΤΑ

Πονά η ρίζα σαν ξεριζώνεται απ’ το χώμα,

όπως πονάει το χώμα σαν χωρίζετ’ απ’ τη ρίζα

και απ’ αυτό ξεσπά μια τραγωδία σάρκας και οστών,

όσο κι αν τινάξεις τη ρίζα ένα κομμάτι μένει

από το χώμα που με τη βία ξεπατώθηκε,

κι από τη ρίζα στο χώμα μένουνε ριζώματα.

Κι αυτό, γιατί είν’ εντελώς αδύνατο να διαχωριστούν

κομμάτια αφήσαν απ’τη σάρκα τους το ένα μες στο άλλο.

To ανεπούλωτο κενό που η ρίζα αφήνει βγαίνοντας στο χώμα

Ειν’ η πληγή που φεύγοντας ανοίγει ο γιος στη μάνα του,

κι ό,τι στη ρίζα απ’ το χώμα μένει, είναι ένα δώρο σ’ αυτόν που φεύγει.

Σαπίζει μακριά η ρίζα, όσο ματώνει το πληγωμένο χώμα.

Κακοφορμίζουν και των δύο οι πληγές

κάποια έχουν μείνει πράγματα στο γιο από εκεί που ξερριζώθηκε

στης μάνας την καρδιά έχει μείνει απ’ τον γιο της κάτι.

TH NYXTA ΕΚΕΙΝΗ ΕΒΡΕΧΕ ΑΣΤΕΡΙΑ;

Είδες στον ουρανό τη νύχτα που σκοτώθηκα

να τρεμοπαίζει τ’ άστρο μου μητέρα,

να πέφτει και να χάνεται όταν πέθαινα;

Το χώμα άκουσες ν’ ανατριχιάζει

σαν έσταζε το αίμα μου σαν κόκκινο κρασί;

Τη νύχτα εκείνη έβρεχε αστέρια μάνα;

(Επειδή

δεν γυρνάς

εσύ

πεθαίνω

λυπημένη,

σαν

φύλλο

λυπημένο

πέφτει η καρδιά μου

στο κενό…

 

Η τελευταία μου

φυλλοβολιά

είναι

αυτή,

άλλο

δεν θα ανθίσω·

έζησα

αρκετό

καιρό

μετά

από σένα

το ξέρω…

Τον τόπο

της ελπίδας

μην αφήσεις

αδειανό

-γιε μου

ροδανθέ μου,

της ζωής μου

αποκούμπι

παρμένο

απ’ το χέρι μου!-

μαύρα

μην συνταιριάζεις

με μένα

ούτε με σένα…)

 

Umudun

yerini

boş

bırakma

-oğlum,

gülüm,

elimden

alınan

hayat

değneğim!

karalar

yakıştırma

ne bana

ne kendine…)

 

KATAΓΓΕΛΤΙΚΑ ΛΟΓΙΑ

Δεν είμαστε λαγοί

να στήσουνε παγίδες οι κυνηγοί σου!

Απ’όσους λόγους έβγαλες

κανένας τους δεν εξηγεί

-ή μάλλον εξηγεί πολύ καλά-

τη ζωή μας που σαπίζει·

στις απορίες μας

δεν δίνει απάντηση

                κανένα απ’ τα λαμπρά σου λόγια

Στων ψυχών μας τη θάλασσα

σαπίζουνε ναυάγια·

δεν έχει θέση η ομορφιά

στα πεθαμένα νερά

των ημερών μας

που φαρμάκωσες.

Για πες, τι προκαλεί

τούτη τη μπόχα

           στις ζωές μας;

ΠΙΝΑΚΙΔΑ 3

Στο παρεκκλήσι τ’ άφεγγο που κτίσαν στ’ όνομά σου

στάθηκα στην εικόνα σου μπροστά, Άγιε μου Βαρνάβα,

σαν τον αγέρα χρόνου μακρινού πού ’χει κοπάσει·

ήσουν ακίνητος, σε άλλους άγιους ανάμεσα,

σε βουβές εικόνες, μανουάλια άφωνα

                       και σβηστά κεριά.

Για πρόσφατους και μακρινούς (μας) πόνους

ερωτήματα έθεσα· χωρίς να περιμένω απαντήσεις·

ο χρόνος σαν καράβι βυθισμένο έγερνε

ανάμεσα στη φωνή μου και τη σιγή σου·

κοιτώντας όμως τα μάτια σου γύρεψα

                          οιωνούς του χρόνου.

Άντικρυ στην αγιογραφία σου στάθηκα

μέσα μου διχασμός, μομφές και ανακρίσεις!

ΜΑΝΑ ΘΛΙΨΗ

Λεν οι παλιοί:

‘ΑΠ’ ΤΟ ΠΡΩΙ ΠΟΥ ΣΗΚΩΝΕΣΑΙ

ΠΡΩΤΑ ΤΟ ΓΕΙΤΟΝΑ ΒΛΕΠΕΙΣ’

Και

‘ΕΧΕΙΣ ΓΕΙΤΟ ΕΧΕΙΣ ΘΕΟ…

 ΓΕΙΤΟΝΑ, ΑΚΟΥΣΕ ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ,

Σ’ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ

ΑΣ ΑΚΟΥΣΤΕΙ.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.