Με αφορμή… “Ο Πελεκάνος” του Στρίντμπεργκ στην ΕΘΑΛ σε σκηνοθεσία Λέας Μαλένη

Σκίτσο κουστουμιού @Μαρίζα Παρτζίλη

Με αφορμή… την παράσταση της Δεύτερης Σκηνής της ΕΘΑΛ με το κλασσικό έργο του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, Ο Πελεκάνος, σε μετάφραση της Έρι Κύργια, μιλήσαμε με τη σκηνοθέτιδα του έργου Λέα Μαλένη:

Γιατί πιστεύεις γυρίζουμε συνεχώς στους κλασικούς συγγραφείς; Γιατί προφανώς δεν υπάρχει παρθενογένεση και κάποια πράγματα τα έχουν πει μεστά και με σαφήνεια πρώτοι εκείνοι. Οι προσεγγίσεις και οι μεγεθυντικοί φακοί μπορεί ν’ αλλάζουν , η ουσία όμως παραμένει η ίδια.

Τι είναι αυτό που σε γοητεύει στο θέατρο του Στρίντμπεργκ; Οι εμμονές του. Κι αυτή η πάλη εγκεφάλων που συμβαίνει σ’ ένα δεύτερο επίπεδο, αφού το σώμα υπνοβατεί και το στόμα συχνά αδυνατεί να πει αυτά που θέλει. Η αγωνιώδης επιμονή του να διερευνήσει και ν’ αποτυπώσει το καθολικό πρόσωπο του ανθρώπου, μπαίνοντας στα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης. Κι ακόμα, η ελευθερία στη φόρμα, το ότι ακροβατεί ανάμεσα στο ρεαλισμό και τον εξπρεσιονισμό χωρίς περιορισμούς, αφήνοντας ανοιχτά πλαίσια ερμηνείας.

Σε αυτό ειδικά το έργο, ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του που δεν ανεβαίνει τόσο συχνά, τι είναι αυτό που σε ώθησε; Η αλήθεια είναι ότι πρώτη φορά καταπιάνομαι με τον αλχημιστή μαέστρο του θεάτρου. Και μάλιστα από σπόντα, αφού δεν ήταν προγραμματισμένο να σκηνοθετήσω εγώ αυτό το έργο. Η επιλογή έγινε από την ΕΘΑΛ και τον μέχρι πρότινος καλλιτεχνικό διευθυντή της. Όμως πρόκειται για ένα έργο πάντα επίκαιρο, και σήμερα όσο ποτέ, αφού μιλά για τις ανθρώπινες σχέσεις, τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια, για το παρελθόν που κατατρώει τη μνήμη και γι’ αυτά που δεν ειπώνονται ποτέ, κάνοντας ένα ολόκληρο σπίτι να σωπαίνει, να βουβαίνεται όλο και περισσότερο μέρα με τη μέρα, χρόνο με το χρόνο, οδηγώντας στη μοναξιά και στον μαρασμό, ένα-ένα, τα πρόσωπα της οικογένειας, μέχρι την απόλυτη αποξένωση.

Πού έχεις επικεντρωθεί σκηνοθετικά; Η παράσταση ακροβατεί ανάμεσα στον ρεαλισμό, τον νατουραλισμό και τον εξπρεσιονισμό, αφού κι ο ίδιος ο συγγραφέας αποτέλεσε πρόδρομο όλων αυτών των σχημάτων έκφρασης του 20ού αιώνα -ειδικά σ’ αυτή τη φάση δημιουργίας του, λίγο πριν φύγει. Αυτή ήταν κι η βασική μας δυσκολία, αλλά ταυτόχρονα κι η μεγαλύτερή μας πρόκληση: να δημιουργήσουμε δύο παράλληλα κείμενα, αυτό που ειπώνεται και υπηρετεί ένα ρεαλιστικό σχήμακι αυτό που δεν ειπώνεται σχεδόν ποτέ κι αντανακλά την εσωτερική ζωή των ηρώων. Μ’ άλλα λόγια, ένα παιχνίδι ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι, μια πολύ λεπτή γραμμή, αφού από τη μια δεν θα πρέπει να ξενίζει το κοινό κι από την άλλη δεν θα πρέπει να αποκλίνει έστω και ελάχιστα από τα προσυμφωνηθέντα ζητούμενα, γιατί ελλοχεύει μονίμως ο κίνδυνος του μελοδραματισμού.

Κάτι γενικότερο, πώς κρίνεις το κυπριακό θεατρικό τοπίο, έχει αλλάξει και πώς; Έχει αλλάξει άρδην. Όλο και περισσότεροι νέοι σκηνοθέτες με σπουδές στο εξωτερικό κατακλύζουν τον τόπο, ανατροφοδοτώντας το θεατρικό τοπίο με νέες ιδέες, ρεύματα και τάσεις, αν και εφόσον αποφασίσουν να δημιουργήσουν από μόνοι τους τις προϋποθέσεις εργασίας και δημιουργικής έκφρασης ή, στην καλύτερη περίπτωση, αν κάποιος από τους υφιστάμενους θεατρικούς οργανισμούς τούς δεχτεί στους κόλπους του. Από την άλλη, όλο και περισσότεροι ηθοποιοί που αποφοιτούν από σχολές είτε εδώ είτε στο εξωτερικό, προκειμένου να ικανοποιήσουν την ανάγκη τους για έκφραση, προχωρούν στη δημιουργία ομάδων, από τις οποίες κάποιες έχουν συνέχεια στο χρόνο και κάποιες όχι.

Αυτά, σε συνδυασμό με ό,τι υπήρχε παραδοσιακά τα τελευταία 25 χρόνια -και το οποίο επ’ ουδενί δεν πρέπει ναπαραγνωρίζεται- δημιουργούν ένα σύνθετο, πολυφωνικό θεατρικό τοπίο με επιλογές και προτάσεις για όλα τα γούστα και τις προτιμήσεις. Αυτό δεν σημαίνει πως έχουν όλα το ίδιο υψηλό επίπεδο, αλλά εδώ μπαίνουμε σε άλλα χωράφια, παιδείας, καλλιέργειας εποικοδομητικής κριτικής σκέψης, αλλά και σοβαρής, τεκμηριωμένης και εμπεριστατωμένης κριτικής από ειδικούς, σημεία στα οποία πάσχουμε ως κοινωνία, χρόνια τώρα.

Εν αναμονή των επιχορηγήσεων για την επόμενη χρονιά ποια η γνώμη σου για το πρόγραμμα ΘΥΜΕΛΗ, τι εισηγείσαι για το θέμα επιχορηγήσεις στο κυπριακό θέατρο; Υπομονή! Χρειάζεται χρόνος για να διαμορφωθεί ένα καινούργιο πλαίσιο, το οποίο να εξυπηρετεί τις ανάγκες των καιρών και να είναι δίκαιο για όλους. Οι παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν είναι πολλές και δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις που να εφαρμόζονται τυφλά σε κάθε περίπτωση. Το σίγουρο είναι ότι με την πληθώρα θεατρικών ομάδων στις μέρες μας, η πολιτεία θα πρέπει να αναθεωρήσει με ένα θετικότερο πρόσημο τις σκέψεις της σε σχέση με τα κονδύλια που διαθέτει για το Θέατρο, δεδομένου ότι μεγάλοι oργανισμοί, τραπεζικά ιδρύματα και άλλοι φορείς από την ιδιωτική πρωτοβουλία, είτε αδιαφορούν παντελώς στα αιτήματα για χορηγία είτε προτιμούν συνήθως πιο εύπεπτες και μαζικές εκδηλώσεις, εκεί που θα φαίνεται περισσότερο το όνομά τους.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Σκηνοθεσία: Λέα Μαλένη, Σκηνικά/κοστούμια: Μαρίζα Παρτζίλη, Σχεδιασμός φωτισμών: Βασίλης Πετεινάρης, Μουσική: Δημήτρης Ζαχαρίου, Κίνηση: Αριάνα Μαρκουλίδου, η σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί της παράστασης.

Με τους Μικαέλλα Θεοδουλίδου, Ερμίνα Κυριαζή, Αντρέα Φυλακτού και Βασίλη Χαραλάμπους.

Παραστάσεις: Kάθε Τρίτη & Σάββατο στις 8.30μ.μ. και Κυριακή στις 6.30μ.μ., στον Τεχνοχώρο της ΕΘΑΛ. Πληροφορίες: 25877827

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.