Ν. Συλικιώτης: Αδήριτη ανάγκη να συνεχίσουν απρόσκοπτα οι ερευνητικές γεωτρήσεις

Να δράσουμε άμεσα, να εκτονωθεί η κρίση και να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό από το σημείο όπου έμειναν στο Κραν Μοντανά. Αυτή είναι η «συνταγή» του πρώην Υπουργού Ενέργειας, ευρωβουλευτή Νεοκλή Συλικιώτη, για να αντιμετωπιστεί ολιστικά και οριστικά η κρίση που έχει δημιουργήσει η Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ. Ταυτόχρονα επικρίνει την κυβέρνηση Αναστασιάδη για λάθη και παραλείψεις που καθυστέρησαν για πέντε χρόνια το ερευνητικό πρόγραμμα…

Συνέντευξη στη Νίκη Κουλέρμου

Τελικά ποιος νομίζετε ότι είναι ο στόχος της Τουρκίας με τις πρωτοφανείς προκλήσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ;

Η διεθνής κοινότητα, και ειδικότερα ο ΟΗΕ και η ΕΕ, πρέπει να λάβουν αποφασιστικά μέτρα για να αναγκάσουν την Τουρκία να τερματίσει άμεσα τις πειρατικές και επικίνδυνες ενέργειες. Όταν βρισκόμαστε σε αδιέξοδο η Τουρκία κατά κανόνα προχωρά στη δημιουργία νέων τετελεσμένων. Πόσω μάλλον τώρα, όπου μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά παρέμεινε αλώβητη χωρίς να της καταλογιστεί καμία ευθύνη, με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ να σημειώνει στην έκθεσή του πως όλες ανεξαιρέτως οι εγγυήτριες δυνάμεις προσήλθαν με ετοιμότητα να συνεργαστούν για να καταλήξουμε σε συμφωνία. Τώρα η Τουρκία κάνει επίδειξη ισχύος, επιχειρώντας να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στον ενεργειακό χάρτη της Μεσογείου.

Αυτό που πρέπει να μας προβληματίσει είναι το γεγονός ότι επικαλείται τα συμφέροντα των Τ/κ, εκμεταλλευόμενη τη διακοπή των διαπραγματεύσεων. Υπενθυμίζω πως όταν γίνονταν οι γεωτρήσεις στο κοίτασμα Αφροδίτη, η κυβέρνηση Χριστόφια είχε διασφαλίσει πλήρη ομαλότητα. Δεν είναι τυχαίο που ακόμη και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ έκανε αναφορά στις συγκλίσεις Χριστόφια- Ταλάτ αναφορικά με τις θαλάσσιες ζώνες, τους φυσικούς πόρους και το διαμοιρασμό των ομοσπονδιακών εσόδων.Οι εν λόγω συγκλίσεις του 2010 διασφαλίζουν έμπρακτα τη μία κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα της Κύπρου, επιλύοντας ταυτόχρονα το ζήτημα του φυσικού αερίου με τη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού.

Όποιος λοιπόν και εάν είναι ο στόχος της Τουρκίας, ο καλύτερος τρόπος για την οριστική επίλυση αυτού του ζητήματος είναι η λύση του Κυπριακού. Γι’ αυτό ως Κ.Δ. απαιτείται να συνεχίσουμε να ασκούμε με ψυχραιμία όλα τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, καταγγέλλοντας τις παραβιάσεις της Τουρκίας και εξασφαλίζοντας τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, αλλά και να λάβουμε ουσιαστικά μέτρα, ώστε να επαναρχίσουν άμεσα οι διαπραγματεύσεις από το σημείο όπου έμειναν. Αναμένουμε λοιπόν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναλάβει πρωτοβουλίες για επανέναρξη των συνομιλιών, όπως κατέγραψε ο Γ.Γ. του ΟΗΕ στην έκθεσή του.

Τι θα σημαίνει το ενδεχόμενο να μην γίνει η γεώτρηση στη «Σουπιά» ούτε μετά τις 22 Φεβρουαρίου;

Η ΕΝΙ δήλωσε πως το γεωτρύπανο θα φύγει τον Μάρτιο και θα πάει στο Μαρόκο με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πώς ακριβώς θα εξελιχθεί η προκλητική και παράνομη δράση της Τουρκίας, η οποία δρα ως σύγχρονος πειρατής στην περιοχή. Η κυβέρνηση πρέπει να απαιτήσει να παρθούν δραστικά μέτρα από τη διεθνή κοινότητα για να τερματιστούν οι παράνομες, πειρατικές ενέργειες της Τουρκίας. Είναι αδήριτη ανάγκη το ερευνητικό πρόγραμμα να συνεχίσει απρόσκοπτα. Παράλληλα πρέπει να δράσουμε άμεσα, ώστε να εκτονωθεί η κρίση και να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Σε διαφορετική περίπτωση θα βρίσκουμε συνεχώς την Τουρκία μπροστά μας.

Κενά και ελλείψεις

Ποια κενά και ελλείψεις εντοπίζετε στη διασφάλιση της υλοποίησης του ενεργειακού προγράμματος της Δημοκρατίας;

Τα κενά είναι πολλά γιατί η κυβέρνηση Αναστασιάδη διέλυσε τον ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό που υπήρχε επί διακυβέρνησης Χριστόφια. Δεν αξιοποίησαν τις χρονικές συγκυρίες και ξόδεψαν πέντε ολόκληρα χρόνια σε αυτοσχεδιασμούς, λανθασμένες επιλογές και πομπώδεις διακηρύξεις. Ξήλωσαν την κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων που βρισκόταν σε διαδικασία πρόσληψης συμβούλων για τη  δημιουργία τερματικού υγροποίησης και κατέστρεψαν την ευκαιρία που είχε η Κύπρος να καταστεί ενεργειακός κόμβος. Δυστυχώς εξαντλήθηκαν σε πανηγυρισμούς για τις τριμερείς τους συνεργασίες, αλλά ακόμη δεν έχουν πείσει το Ισραήλ να υπογράψει συμφωνία συνεκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, η οποία αποτελεί διαδεδομένη διεθνή πρακτική, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η εκμετάλλευση του κοιτάσματος Αφροδίτη. Επίσης ανανέωσαν τα συμβόλαια των εταιρειών χωρίς να έχουν υλοποιήσει τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και ως αποτέλεσμα δεν υπήρξε συνέπεια στο πρόγραμμα των γεωτρήσεων.

 Τι εννοείτε όταν λέτε πως δεν υπήρξε συνέπεια στο πρόγραμμα των γεωτρήσεων;

Βάσει των ισχυρών συμβολαίων που υπέγραψε η κυβέρνηση Χριστόφια με τις εταιρείες, μετά το 2013 έπρεπε να γίνουν γεωτρήσεις στα τεμάχια 2, 3 και 11 αλλά δεν έγιναν. Για παράδειγμα η γεώτρηση στο τεμάχιο 3, την οποία διαφημίζει ο Υπουργός Ενέργειας πως θα γίνει το 2018, έπρεπε να είχε γίνει από το 2015. Δυστυχώς  η κυβέρνηση Αναστασιάδη ανέστειλε το πρόγραμμα των ερευνητικών γεωτρήσεων της κυβέρνησης Χριστόφια και από τις οκτώ γεωτρήσεις που είχαν προγραμματιστεί σε όλα τα οικόπεδα, έγιναν μόνο δύο αποτυχημένες γεωτρήσεις από την ΕΝΙ στο οικόπεδο 9, και μετά από δύο χρόνια καθυστέρησης έγινε και η γεώτρηση στο οικόπεδο 11 που επίσης απέτυχε. Έπειτα αρχές του 2018, στο παρά πέντε των εκλογών, ακολούθησε η γεώτρηση στο Καλυψώ. Τώρα εξαγγέλλει ο Υπουργός Ενέργειας πως τον Οκτώβριο θα γίνουν δύο γεωτρήσεις από την Exxon στο οικόπεδο 10, το οποίο, όπως είπε, είναι «το πιο περιζήτητο». Θα πρέπει όμως να εξηγήσει ο Υπουργός, εφόσον υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση έχει ενεργειακό σχεδιασμό, γιατί άφησαν να χαθούν πέντε ολόκληρα χρόνια χωρίς να κάνουν καμία ενέργεια ούτε καν στο οικόπεδο 10 που θεωρούν ως πολλά υποσχόμενο.

Οι φημολογούμενες ανακαλύψεις στο κοίτασμα Καλυψώ επαναφέρουν στο πλάνο των υποδομών το Τερματικό Υγροποίησης Φυσικού Αερίου ή καθιστούν πιο εφικτή την εξαγωγή του (και από την Αφροδίτη) προς την Αίγυπτο;

 Ως ΑΚΕΛ είχαμε πει εξ αρχής πως ο εντοπισμός κοιτάσματος φυσικού αερίου δεν προσφέρεται για πανηγυρισμούς και για δημιουργία εντυπώσεων, αλλά αποτελεί επιπρόσθετη ευθύνη για να σχεδιαστεί ο τρόπος ανάπτυξης και αξιοποίησης του κοιτάσματος στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, η οποία σήμερα δυστυχώς απουσιάζει. Ευελπιστούμε πως δεν θα επαναληφθεί η ίδια ιστορία όπως και με το κοίτασμα Αφροδίτη, το οποίο επτά χρόνια μετά τον εντοπισμό του εξακολουθεί να βρίσκεται στα βάθη της κυπριακής ΑΟΖ χωρίς να υπάρχει καμία αξιόλογη πρόταση ανάπτυξής του.

Όσον αφορά τις δύο επιλογές που αναφέρατε, δυστυχώς και για τις δύο χάσαμε ήδη πολύτιμο χρόνο και αυτό δημιούργησε νέα δεδομένα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Μας ξεπέρασαν άλλες χώρες της περιοχής. Οι ισραηλινές εταιρείες, DELEK και AVNER, που ήταν οι πρώτες που μιλούσαν για τερματικό και γι’ αυτό απέκτησαν μέρος των δικαιωμάτων του οικοπέδου 12, κινούνται στην κατεύθυνση μεταφοράς του φυσικού αερίου μέσω αγωγού στην Τουρκία.  Η Αίγυπτος έχει προχωρήσει σε δικά της έργα και μέχρι το 2020 θα παράγει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου. Ας μην ξεχνάμε, δε, πως ήδη έγιναν δεκαοκτώ συναντήσεις με την Αίγυπτο μελετώντας το ενδεχόμενο να εξάγουμε φυσικό αέριο στα τερματικά, χωρίς όμως να υπάρξει ακόμη απτό αποτέλεσμα.

Ωστόσο έστω και την υστάτη πρέπει να κινηθούμε άμεσα. Οι όποιες ανακαλύψεις επιβεβαιώνουν την ανάγκη να υπάρξει ένας ολοκληρωμένος ενεργειακός σχεδιασμός, κεντρικό στοιχείο του οποίου να είναι η δημιουργία τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου, το οποίο θα αξιοποιεί τα αποθέματα ευρύτερα της περιοχής. Εάν σήμερα είχαμε αυτή τη στρατηγική, οι ανακοινώσεις των εταιρειών θα έφερναν ακόμη πιο κοντά το στόχο του τερματικού και τη μετατροπή της Κύπρου σε ενεργειακό κόμβο.

Γιατί επιμένετε τόσο πολύ στη δημιουργία τερματικού;

Τα τελευταία χρόνια γίνεται στροφή στις παγκόσμιες αγορές και στην Ε.Ε. προς το υγροποιημένο αέριο, γιατί δημιουργεί μια σημαντική ευελιξία στην αγορά. Η κυβέρνηση Χριστόφια αναγνώρισε αυτή την αξία και προώθησε τη δημιουργία τερματικού στο Βασιλικό. Εάν ακολουθείτο ο σχεδιασμός της κυβέρνησης Χριστόφια, από τα τέλη του 2015 θα ήμασταν έτοιμοι με τις τεχνοοικονομικές μελέτες που απαιτούνται για το τερματικό, οι οποίες χρειάζονται τρία χρόνια μέχρι να ολοκληρωθούν. Δυστυχώς όμως, παρόλο που το 2013 ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε δεσμευτεί προεκλογικά για τη δημιουργία τερματικού, μόλις ανέλαβε ακύρωσε το σχεδιασμό που υπήρχε και διέλυσε την ΚΡΕΤΥΚ, δημιουργώντας στη θέση της την ΕΥΚ, της οποίας μόνη αρμοδιότητα είναι το εμπορικό κομμάτι.

Και αυτό παρόλο που ακόμη το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), το οποίο διενήργησε μελέτη για τα ενεργειακά της Κύπρου (βάσει συμφωνίας που υπογράψαμε το 2012), στα συμπεράσματά του το 2013 υποστήριξε πως η πιο σωστή, ευέλικτη και αποτελεσματική επιλογή για την Κύπρο είναι να προχωρήσει στη δημιουργία τερματικού.

Όποτε τέθηκε αυτό το θέμα η απάντηση της κυβέρνησης παρέπεμπε στις ποσότητες φυσικού αερίου που θα επιβεβαιώνονταν για να είναι το έργο βιώσιμο…

Το επιχειρήματα του «κόστους» και των «ποσοτήτων», που προβάλλει η κυβέρνηση Αναστασιάδη για να δικαιολογήσει την απραξία της τα τελευταία πέντε χρόνια, δεν έχουν καμία υπόσταση. Είναι ξεκάθαρο πως το τερματικό θα λειτουργήσει με τα αποθέματα ευρύτερα της περιοχής, όπως ισχύει άλλωστε και με το EastMead. Όσον αφορά δε το κόστος, η διεθνής πρακτική είναι πως κατά κανόνα δεν είναι τα κράτη που πληρώνουν το κόστος αλλά οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες που κάνουν τις εξορύξεις καθώς και οι εταιρείες που ενδιαφέρονται να αγοράσουν το  υγροποιημένο φυσικό αέριο. Γι’ αυτό απαιτούμε από την κυβέρνηση να μην χαραμίσει ακόμη πέντε χρόνια, αλλά να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία ολοκληρωμένου ενεργειακού σχεδιασμού.



Το πώς θα τα αξιοποιήσουμε όμως για να επιτύχουμε κοινωνική ευημερία, οικονομική ανάπτυξη και πολιτική αναβάθμιση, είναι θέμα πολιτικών χειρισμών. Και σε αυτό δυστυχώς μέχρι τώρα η κυβέρνηση Αναστασιάδη έχει αποτύχει!

Σχολιάστε

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.