Όσα δεν μπορεί να διαχειριστεί η πολιτική τα διαχειρίζεται η κοινωνία;

Η δημόσια και μη δημόσια συζήτηση της απόφασης Νικόλα Σκουρίδη να επιστρέψει στο χωριό του, τον κατεχόμενο Λάρνακα της Λαπήθου

 

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Οι πολίτες αρχίζουν να καθορίζουν μόνοι τους τα πράγματα; Δίνουν μόνοι τους λύσεις στα προβλήματα και τις συνέπειες της κατοχής, υπό την οποία βρίσκεται η Κύπρος από το 1974;

Πολλοί αψηφούν το τελευταίο διάστημα το στιγματισμό και μεταβαίνουν στα κατεχόμενα για αγορά καυσίμων και φαρμάκων, ενώ η τελευταία εξέλιξη που αφορά την επιστροφή του Νικόλα Σκουρίδη στο χωριό του, τον Λάρνακα της Λαπήθου, για να ζήσει υπό τ/κυπριακή διοίκηση, δίνει το έναυσμα για συζητήσεις -σε επίπεδο πολιτικής και σε επίπεδο κουτσομπολιού- αλλά και για προβληματισμό.

Ακόμα δε περισσότερο προβληματίζει το ότι βρίσκονται σε εκκρεμότητα δύο άλλα δεδομένα. Η εξαγγελθείσα από την τ/κυπριακή πλευρά επιστροφή των Μαρωνιτών στα κατεχόμενα χωριά τους καθώς και το ενδεχόμενο ανοίγματος της κλειστής πόλης της Αμμοχώστου και επιστροφής για μόνιμη διαμονή όσων νόμιμων κατοίκων της το επιθυμούν.

Σημειώνουμε ότι ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στο ραδιόφωνο του Άστρα ότι τέτοιες εξελίξεις δεν θα είναι θετικές στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού αφού θα δημιουργήσουν νέα δεδομένα. Παρόμοια ήταν και η θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΑΚΕΛ, Γιώργου Λουκαΐδη.

Θέσαμε τους προβληματισμούς αυτούς ενώπιον του αναπληρωτή καθηγητή Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Χάρη Ψάλτη, και του επίκουρου καθηγητή ψυχολογίας, Παναγιώτη Σταυρινίδη.

Και οι δύο τόνισαν ότι οι νέες εξελίξεις πρέπει να προβληματίσουν την πολιτική ηγεσία αλλά και ευρύτερα την κοινωνία, η οποία πρέπει να ανοίξει μια συζήτηση αναφορικά με το μέλλον του Κυπριακού.

 

 

20180610.pdf - Adobe Acrobat Pro

Ο εκφοβισμός δεν αποτελεί λύση

Ο κ. Ψάλτης τόνισε ότι πρέπει να ανοίξει μια συζήτηση μέσα στην κοινωνία για τα θέματα του εκτοπισμού και πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα μετά από 44 χρόνια.

Κληθείς να σχολιάσει την προσπάθεια του κράτους να ενσπείρει το φόβο στους πολίτες για αποτροπή ενεργειών που δεν είναι επιθυμητές, όπως η αγορά φαρμάκων από τα κατεχόμενα και πως εγκυμονεί κινδύνους ή πως τα καύσιμα είναι νοθευμένα, ή ακόμα πως ο κ. Σκουρίδης με την ενέργειά του επέλεξε να καταστεί από μόνος του εγκλωβισμένος, ο κ. Ψάλτης είπε ότι τέτοιες μέθοδοι δεν αποτελούν σωστή προσέγγιση. Υπενθύμισε ότι παρόμοια λέγονταν και όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η μετάβαση Ε/κυπρίων στα κατεχόμενα.

Σε ό,τι αφορά την περίπτωση Σκουρίδη, είπε ότι στη βάση του διεθνούς δικαίου ήταν η πιο σωστή απόφαση από τ/κυπριακής πλευράς, αφού αυτό προβλέπεται και από τις Αρχές Πινέιρο των Ηνωμένων Εθνών.

Ακόμα και ηθικά, πρόσθεσε ο κ. Ψάλτης, το να απαγορεύεις σε έναν εκτοπισμένο να διεκδικήσει την επιστροφή στον τόπο του, είναι το πιο ηθικά κατακριτέο πράγμα που μπορεί κάποιος να κάνει.

 

Θα αυξάνονται οι πρωτοβουλίες

Άργησε να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση μέσα στην κοινωνία, δήλωσε από την πλευρά του ο Παναγιώτης Σταυρινίδης, ωστόσο είναι ένα πρόβλημα που συζητείται μεταξύ των προσφύγων μετά τις απανωτές απογοητεύσεις για λύση του προβλήματος και όσο περνούν τα χρόνια αυτές οι πρωτοβουλίες των πολιτών θα αυξάνονται.

Ο κ. Σταυρινίδης εκτίμησε ότι πλέον μεγάλη μερίδα των πολιτών έχουν ξεπεράσει τα στεγανά και το φόβο του στιγματισμού και θεωρούν ότι τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να αναλαμβάνονται ομαδικά ή προσωπικά, χωρίς αναστολές.

Σε ό,τι αφορά την προσπάθεια εκφοβισμού όσων αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, ο κ. Σταυρινίδης συμφώνησε ότι ο εκφοβισμός ποτέ δεν αποτελεί λύση. Μπορεί, είπε, στο αρχικό στάδιο να έχει ένα κάποιο αποτέλεσμα, αλλά με το πέρασμα του χρόνου καταντά γραφικό έως και γελοίο.

Ένα τέτοιο δεδομένο, πρόσθεσε, ήταν η προσπάθεια εκφοβισμού όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα, και πως η επίδειξη ταξιδιωτικών εγγράφων θα σήμαινε αναγνώριση του λεγόμενου κράτους. Ωστόσο, συμπλήρωσε, κάποιος ο οποίος έχει στοιχειώδεις γνώσεις νομικής γνωρίζει ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αφού τα κράτη αναγνωρίζονται μόνο από κράτη και όχι από πολίτες.

Σήμερα, πρόσθεσε, απόψεις όπως αυτή που λέει ότι όσοι επιστρέψουν θα καταστούν εγκλωβισμένοι, προδίδουν έλλειψη σοβαρότητας.

Κάτι ανάλογο, είπε, ισχύει και για το θέμα των φαρμάκων και των καυσίμων, για τα οποία αν ίσχυαν τα όσα λέγονται, τότε στα κατεχόμενα θα είχαν να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα υγείας αλλά και μηχανοκίνησης.

Ο κ. Σταυρινίδης επισήμανε ότι και στην Κύπρο θα συμβεί αυτό που συνέβη πολλές φορές στην ιστορία. Όσα δεν μπορεί να διαχειριστεί το πολιτικό σύστημα, τα διαχειρίζεται η ίδια η ζωή.

 

 

Η έρευνα

Αναφερόμενος σε έρευνα η οποία διενεργήθηκε από τη διεπιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Πανεπιστήμιο του Κεντ (Νεόφυτος Λοϊζίδης), το Πανεπιστήμιο του Keele (Huseyin Cakal), το Πανεπιστήμιο του St. Mary’s (Djordje Stefanovic) και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Miles Hewstone), ο κ. Ψάλτης είπε ότι με βάση τα ευρήματα, μεταξύ άλλων, ένα ποσοστό 43% του πληθυσμού των Κυπρίων και στις δύο κοινότητες ορίζει τον εαυτό του ως πρόσφυγα. Περίπου, δηλαδή, ο μισός πληθυσμός ορίζει τον εαυτό του ως πρόσφυγα.

Από αυτούς, πρόσθεσε, περίπου οι μισοί, που αποτελούν πρώτης γενιάς εκτοπισθέντες, εκφράζονται πολύ θερμά για τα σπίτια και τις περιουσίες τους, αφού έχουν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με αυτά.

Ωστόσο σε ένα ενδεχόμενο επιστροφής απαντά θετικά περίπου το 60% των ερωτηθέντων υπό την προϋπόθεση ότι η επιστροφή θα είναι υπό ε/κυπριακή διοίκηση, ενώ μόνο ένα ποσοστό κοντά στο 22% δηλώνει έτοιμο να επιστρέψει υπό τ/κυπριακή διοίκηση. Και η επιστροφή Σκουρίδη, πρόσθεσε, εμπίπτει σε αυτό το ένα πέμπτο αυτών που δεν δηλώνουν πρόβλημα για επιστροφή υπό τ/κυπριακή διοίκηση.



Στην ίδια έρευνα, να θυμίσουμε πως σημαντικά λιγότερο ποσοστό Τουρκοκυπρίων σε σύγκριση με Ελληνοκυπρίους έχουν φοβίες για τη βιωσιμότητα της λύσης. Και αυτές κυρίως έχουν να κάνουν με τον επιτυχή διαμοιρασμό της εξουσίας, τη λειτουργικότητα και αμεροληψία των ομοσπονδιακών δομών. Συνεπώς αυτό, σύμφωνα με τον κ. Ψάλτη, τονίζει τη σημασία μιας γενναιόδωρης και πειστικής προσέγγισης από την πλευρά των Ελληνοκυπρίων με αντάλλαγμα μια ικανοποιητική ρύθμιση στο θέμα των εγγυήσεων και της αποχώρησης του τουρκικού στρατού που δίνουν λαβή στη μελλοντική επιρροή της Τουρκίας στην Κύπρο, που είναι και η κύρια ανησυχία της πλειοψηφίας των Ελληνοκυπρίων. Κατά τον κ. Ψάλτη, μιλώντας πάντα για την έρευνα αυτή, «το πιο σημαντικό είναι ότι όλο και μεγαλύτερο μέρος των δύο κοινοτήτων βλέπει θετικά την ιδέα μιας Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης, η οποία θα καταφέρει να αναδιαμορφώσει την εκδικητικότητα και μνησικακία μέσα στις δύο κοινότητες. Αν μάλιστα αυτό συνδυαστεί με βήματα στην εκπαίδευση και ειδικά την αναθεώρηση των μονόπλευρων αφηγήσεων θυματοποίησης της Ιστορίας, που τροφοδοτούν τους φόβους των δύο κοινοτήτων και στις οποίες ατυχώς στηρίζονται μέχρι σήμερα και τα δύο εκπαιδευτικά συστήματα, μπορεί να υπάρξει ξανά η δημιουργία σύγκλισης και τελικής επίλυσης του προβλήματος, αφού οι θέσεις υπέρ της επαναπροσέγγισης θα ενδυναμωθούν και οι φοβίες για τη λύση μεγάλου μέρους του πληθυσμού επίσης θα μειωθούν».

Σχολιάστε

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.