Όταν αφαιρούν από τα παιδιά τη μισή οικογένεια

2203
unnamed

Το Κίνημα κατά της Γονικής Αποξένωσης αγωνίζεται για τα προβλήματα που πρέπει να απασχολήσουν κρατικές υπηρεσίες και φορείς, αλλά και την ευρύτερη κοινωνία

Του Χρήστου Χαραλάμπους

«Η μάνα σου είναι…», «ο πατέρας σου έκανε…», «αν πάεις μαζί της θα πάθεις…», «αν πάεις μαζί του θα χάσεις…», «αν μείνεις κοντά μου θα έχεις…».

Ό,τι πιο απίστευτο μπορεί να ακούσει ένα παιδί από γονείς που είτε βρίσκονται σε διάσταση είτε προχώρησαν στο διαζύγιο, ό,τι πιο ακραίο μεθοδεύονται οι γονείς στα πλαίσια της δικαστικής τους διαμάχης ή άλλων αντιπαλοτήτων τους, προκειμένου να στρέψουν τα παιδιά εναντίον της άλλης πλευράς.

Μια ψυχολογική βία και κακοποίηση που υφίστανται χιλιάδες παιδιά, έστω κι αν, λόγω ηλικίας, δεν μπορούν να την αντιληφθούν. Και βέβαια, τις επιπτώσεις αυτής της τακτικής και των μεθόδων που επιστρατεύονται σε περιπτώσεις γονικής διαμάχης, υφίσταται -από μια άλλη σκοπιά- και ο γονιός που βρίσκεται στο στόχαστρο της άλλης πλευράς.

Όλη αυτή η απαράδεκτη κατάσταση συνιστά αυτό που λέμε «γονική αποξένωση» των παιδιών από τη μισή τους οικογένεια. Συνήθως η μια πλευρά, μετά από ένα διαζύγιο (είτε ο πατέρας είτε η μητέρα και το περιβάλλον τους) με τον τρόπο που χειρίζεται τα παιδιά τα αποξενώνει από την άλλη πλευρά στην οποία εκτός από τον γονιό περιλαμβάνονται και ο παππούς, η γιαγιά, οι θείοι, κ.λπ.

Δυστυχώς και στην Κύπρο είναι άπειρες οι περιπτώσεις που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις, γεγονός που οδήγησε αναπόφευκτα στη δημιουργία του Κινήματος κατά της Γονικής Αποξένωσης. Η εκπρόσωπος του Κινήματος, Ελένη Γιασεμίδου, μιλώντας μαζί μας ανέφερε ότι το κίνημα ξεκίνησε πριν από δύο περίπου χρόνια από μια Αμερικανίδα, η περίπτωση της οποίας είχε δημιουργήσει μεγάλο σάλο και απασχόλησε τα διεθνή ΜΜΕ. Τα παιδιά αυτής της γυναίκας είχαν γεννηθεί στην Αμερική, μεταφέρθηκαν υπό κάποιες συνθήκες στην Κύπρο όπου και εκδόθηκαν απαγορευτικά διατάγματα εναντίον και ερήμην της μητέρας από την οποία αποσπάστηκε η γονική μέριμνα των παιδιών της. Όταν ήρθε στην Κύπρο να τα διεκδικήσει αντιμετωπίστηκε σαν να ήταν ο μεγαλύτερος εγκληματίας.

Ξεκίνησε αυτή η γυναίκα ένα δικαστικό αγώνα, κατηγορήθηκε για τα πιο τρελά πράγματα, όπως αναφέρει η Ελένη Γιασεμίδου, «με στόχο να τραβά σε χρόνο η υπόθεση και να κρατείται η μητέρα σε άσχημη οικονομική κατάσταση μέχρι που αναγκάστηκε να πάει πίσω στην πατρίδα της (αφού εξαντλήθηκε οικονομικά και ψυχικά) και τα παιδιά της να βρίσκονται ακόμα μακριά της, θεωρώντας την δεν ξέρω κι εγώ τι …»

Οι υποθέσεις αυτής της γυναίκας έφτασαν μέχρι το Ανώτατο, εκδόθηκαν διατάγματα υπέρ της, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει τηρηθεί τίποτε.

Και στο εύλογο ερώτημα «γιατί δεν έχουν τηρηθεί αυτά τα διατάγματα», η απάντηση προκαλεί ακόμα μεγαλύτερες απορίες…

«Στην Κύπρο, όταν εκδίδεται ένα δικαστικό διάταγμα δεν σημαίνει ότι θα τηρηθεί κιόλας… το κρατούμε και λέμε… έχουμε διάταγμα… Το ότι η Αστυνομία έχει υποχρέωση να το εκτελεί σε περίπτωση παρακοής, το ότι τα δικαστήρια οφείλουν να τιμωρούν τον παρακούοντα, το ότι το Γραφείο Ευημερίας πρέπει να ήταν επιτηρητής για να προλαβαίνονται καταστάσεις… όλα αυτά δεν λογαριάζονται… ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, ανάλογα με το ποιος είναι, τι όνομα και τι οικονομικό εκτόπισμα έχει και τι πληρώνει σε δικηγόρους-τρανταχτά ονόματα».

Στα δικαστήρια γίνονται διάφορα, όπως λέει η εκπρόσωπος του Κινήματος κατά της Γονικής Αποξένωσης, επισημαίνοντας ότι όλοι κρύβονται πίσω από έναν περίεργο νόμο που λέει ότι τα παιδιά άνω των 12 έχουν δική τους γνώμη… «Πώς μπορεί να ισχύει αυτό σε τόσο σοβαρά ζητήματα; Σίγουρα θα ακούσεις και τη γνώμη του παιδιού, αλλά ψάξε το, είναι δυνατό να γεννιέται ένα μωρό, να φτάνει στα 12 του και να μισά τον ένα γονιό του; Κανένας δεν ψάχνει πώς οδηγείται ένα μωρό στη διαμόρφωση αυτής της γνώμης είτε για τον πατέρα του είτε για τη μητέρα του …

Κανένας δεν ψάχνει αν και σε ποιο βαθμό, με ποιον τρόπο η μια πλευρά κατορθώνει να στρέφει το παιδί εναντίον της άλλης.

Συνήθως, μέσα από τις εμπειρίες των περιπτώσεων που είναι μέλη του Κινήματος, ο ένας γονιός κάνει πλύση εγκεφάλου στο παιδί και το κάνει να πιστεύει ότι η μητέρα ή ο πατέρας (ανάλογα) είναι ο χειρότερος άνθρωπος που θέλει να βλάψει τον ίδιο (τον άλλο γονιό), αλλά και το ίδιο το παιδί. Κι όπως όλοι ξέρουμε, τα παιδιά ιδιαίτερα στην εφηβεία λειτουργούν και συμφεροντολογικά, τραβούν δηλαδή με αυτόν που τους προσφέρει όλα τα υλικά αγαθά».

Ρατσιστική και εγκληματική αντιμετώπιση

Το κίνημα αριθμεί σήμερα αρκετές εκατοντάδες μέλη (άντρες και γυναίκες), αλλά είναι ακόμα περισσότεροι αυτοί που αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν τη δική τους περίπτωση κι αυτό επειδή υπάρχουν ακόμα αρκετά ταμπού. Κυρίως οι μητέρες που βιώνουν τη γονική αποξένωση προτιμούν τη σιωπή, γιατί όπως καλά ξέρουμε στην Κύπρο όταν πάρουν από μια μάνα τα παιδί της εκείνο που επικρατεί είναι η άποψη του τύπου «να δούμε τι έκαμε τούτη για να της πιάσουν τα μωρά». Κι όμως κανένας δεν μπαίνει στον κόπο να προβληματιστεί μέσα από ποιες συμπληγάδες πέρασε αυτή η γυναίκα για να βρεθεί στη θέση που βρίσκεται.

Η κα Γιασεμίδου προχωρεί και ένα βήμα παρακάτω για να πει ότι σε όλο αυτό τον κυκεώνα της γονικής αποξένωσης υπάρχουν περιπτώσεις γονιών που δέχονται ακόμα και εκβιασμούς ή απειλές, «όχι απευθείας από την άλλη πλευρά αλλά μέσω νομικών, πολιτικών και άλλων εκπροσώπων τους». Και αναφέρει ονομαστικά συγκεκριμένα παραδείγματα τα οποία για λόγους ευνόητους δεν καταγράφουμε εδώ.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το κίνημα, υπάρχουν περιπτώσεις αλλοδαπών γυναικών-μητέρων που έτυχαν ρατσιστικής αντιμετώπισης από το Γραφείο Ευημερίας. «Τους αναφέρθηκε από λειτουργό ότι λόγω θρησκείας δεν μπορείς να διεκδικήσεις τα μωρά σου».

Από την άλλη όμως υπάρχει και η τάση να καταγγέλλουν εκδικητικά οι μανάδες τους πατεράδες για σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών, κάτι που στην πορεία της έρευνας και της ψυχολογικής αξιολόγησης αποδεικνύεται ψέμα και ότι το παιδί ήταν βαλτό. «Τέτοιες περιπτώσεις έπρεπε να αντιμετωπίζονται σαν εγκληματικές ενέργειες εναντίον του ίδιου του παιδιού, το οποίο υποβάλλεται σε ιατροδικαστικές εξετάσεις, αστυνομικές ανακρίσεις και άλλες δοκιμασίες και οι μητέρες που ενεργούν με αυτό τον τρόπο θα έπρεπε να διώκονταν ποινικώς», αναφέρει κατηγορηματικά η Ελένη Γιασεμίδου.

Τι πρέπει να αλλάξει…

Από την αρχή της δημιουργίας του το Κίνημα κατά της Γονικής Αποξένωσης έχει κάνει διάφορες ενέργειες προς κρατικούς και άλλους φορείς σε μια προσπάθεια όχι μόνο ενημέρωσης, αλλά κυρίως προώθησης λύσεων στα προβλήματα που υπάρχουν και για τα οποία καταλογίζονται ευθύνες, και στον τρόπο λειτουργίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου και στον τρόπο που ενεργεί η Αστυνομία, αλλά και στο Γραφείο Ευημερίας.

Λεπτομερείς εισηγήσεις έχουν κατατεθεί στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών, οι οποίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα:

  • Απλοποίηση της υφιστάμενης χρονοβόρας και πολυδάπανης διαδικασίας για παρακοή Διατάγματος Επικοινωνίας, με τον ίδιο τρόπο όπως η ισχύουσα διαδικασία παρακοής Διατάγματος Διατροφής.
  • Τροποποίηση του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου.
  • Αύξηση εξουσιών των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ώστε να μπορούν μονομερώς να εκδώσουν διάταγμα υποχρεωτικής παρακολούθησης των γονέων ή των παιδιών από ψυχολόγο όταν παρατηρηθεί αποξένωση.
  • Ψήφιση του νομοσχεδίου αναφορικά με τη Διαμεσολάβηση σε Οικογενειακές Υποθέσεις που εκκρεμεί για αρκετά χρόνια ενώπιον της Επιτροπής Νομικών.
  • Επιμόρφωση και εκπαίδευση των λειτουργών του Γραφείου Ευημερίας, των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, αστυνομικών αλλά και εκπαιδευτικών για τη Γονική Αποξένωση και τους τρόπους αντιμετώπισής της.