Συνέντευξη: Να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, αλλά πώς;

Συνεντεύξεις στη Νίκη Κουλέρμου

Επανέναρξη της διαδικασίας από εκεί που έμεινε στο Κραν Μοντανά λένε οι Άριστος Δαμιανού, βουλευτής του ΑΚΕΛ και μέλος του Π.Γ. του κόμματος και Δημήτρης Δημητρίου, βουλευτής του ΔΗΣΥ. Ωστόσο ο Αρ. Δαμιανού τονίζει πως αν οι δύο ηγέτες δεν υιοθετήσουν τη διασυνδεδεμένη συζήτηση των έξι θεμάτων που καθόρισε ο ΓΓ του ΟΗΕ, τότε δεν θα επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις και θα μας μείνει το αδιέξοδο… Ο κ. Δημητρίου διαφωνεί με την «πακετοποίηση» των ζητημάτων, υποστηρίζοντας ότι η τ/κ πλευρά εντάσσει στην εξίσωση και το φυσικό αέριο…

1. Αν οι δύο ηγέτες την περασμένη Δευτέρα απέτυχαν να δεσμευτούν από κοινού για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, πόσο εφικτός είναι αυτός ο στόχος με την εμπλοκή ενός απεσταλμένου του ΓΓ του ΟΗΕ;

2. Η διαφορετική προσέγγιση των δύο ηγετών στη διαδικασία διαπραγμάτευσης -πακετοποίηση ή όχι- μπορεί να αποδειχθεί το πιο σημαντικό εμπόδιο, για την επανέναρξη των συνομιλιών; Από την άλλη, η συνέχιση των συνομιλιών από κει που έμειναν στο Κραν Μοντανά δεν σημαίνει αυτόματα και πακετοποίηση των ζητημάτων;

3. Η προγραμματισμένη για τον Οκτώβριο νέα γεώτρηση από αμερικανική εταιρεία – κολοσσό μπορεί να λειτουργήσει ως χρονικό ορόσημο – ορίζοντας για την επίτευξη τουλάχιστον «στρατηγικής συμφωνίας» μεταξύ των δύο πλευρών;

4. Από κάποιους η διάνοιξη των οδοφραγμάτων θεωρείται ως στάχτη στα μάτια του κόσμου που επιθυμεί έντονα και το συντομότερο τη λύση και για άλλους ότι εμπεδώνεται η συνείδηση ότι αυτή είναι και η λύση… Πώς σχολιάζετε τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων Δερύνειας και Απλικίου στο χρόνο που αυτά ολοκληρωθούν;

Άριστος Δαμιανού: Στόχος η έναρξη των διαπραγματεύσεων το συντομότερο

1. Είναι γεγονός ότι εμείς αναμέναμε και ελπίζαμε πως το δείπνο θα αποτελούσε το έναυσμα ούτως ώστε οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων να ευθυγραμμιστούν με τη διαδικασία που καθόρισε ο ΟΗΕ διά του Γενικού του Γραμματέα. Αυτό δεν έγινε και είναι αρνητικό. Και είναι πολλαπλάσια αρνητικό για την ελληνοκυπριακή κοινότητα από τη στιγμή που ΟΗΕ και ΕΕ θεωρούν ότι η Τουρκία -περίπου- παρουσιάζεται έτοιμη για λύση και αναμένεται από τις δύο κοινότητες να εμπλακούν σε ένα διάλογο που να «έχει νόημα». Είναι προφανές ότι οι παλινδρομήσεις και οι σκοπιμότητες του παρελθόντος -αναφέρομαι στον κ. Αναστασιάδη- άφησαν αρνητικό αποτύπωμα. Και σήμερα καλούμαστε να αποδείξουμε αυτό που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο. Ότι δηλαδή θέλουμε λύση.

Κατά πόσο η ενδεχόμενη εμπλοκή ειδικού απεσταλμένου του ΓΓ ΟΗΕ θα δώσει ώθηση στη διαδικασία είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Οι εξελίξεις στην Τουρκία με τις επικείμενες εκλογές, το βεβαρημένο πολιτικό περιβάλλον στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής αλλά και η σκλήρυνση της τουρκικής ρητορικής και οι παράνομες ενέργειες στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν μας επιτρέπουν να είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι. Ωστόσο αυτό δεν αποτελεί λόγο για εφησυχασμό ή χειρότερα για λογικές διαιώνισης του διχοτομικού στάτους κβο ή ακόμα πιο ακραία ενός ανομολόγητου φλερτ από κάποιους κύκλους για λύση δύο κρατών. Σενάρια τα οποία το ΑΚΕΛ απορρίπτει αναφανδόν. Στόχος θα πρέπει να είναι η επανέναρξη συνομιλιών το συντομότερο στο πλαίσιο που καθόρισε στο Κραν Μοντανά ο κ. Γκουτέρες.

2. Ίσως αυτό το εμπόδιο να μην είναι ανυπέρβλητο. Είναι πιο σημαντικό εμπόδιο το να τίθενται όροι και προϋποθέσεις που περιπλέκουν την επανέναρξη διαλόγου. Στη δική μας αντίληψη η διαδικασία είναι καθορισμένη. Θα πρέπει να συνεχίσουν οι συνομιλίες από εκεί που διακόπηκαν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και ασφαλώς θα πρέπει να αξιοποιηθεί το υλικό και το κεκτημένο των διαπραγματεύσεων. Εκτιμούμε ότι επί της διαδικασίας θα πρέπει να υπάρξει διασυνδεδεμένη συζήτηση των έξι θεμάτων που καθόρισε ο ΓΓ του ΟΗΕ σε δύο -βέβαια- τραπέζια διαπραγμάτευσης. Αν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν κατορθώσουν να υιοθετήσουν αυτό το διαδικαστικό πλαίσιο -μοιραία- δεν θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις και θα μας μείνει το αδιέξοδο, το οποίο μετρά εννιά και πλέον μήνες. Εξάλλου, αυτή τη διαδικασία είναι ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης που την συμφώνησε. Δεν παραγνωρίζουμε τον καθοριστικό ρόλο της Τουρκίας. Ωστόσο ούτε υιοθετούμε λογικές απόλυτες ότι περίπου ο εκάστοτε Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν έχει κανένα ρόλο να διαδραματίσει.

3. Εκ των πραγμάτων είναι πιο καθοριστικές για την έκβαση της προσπάθειας οι εξελίξεις στην ίδια την Τουρκία. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ένας Ερντογάν απαλλαγμένος από το άγχος της επανεκλογής θα μπορούσε να γίνει πιο διαλλακτικός. Ωστόσο μιλούμε για έναν απρόβλεπτο ηγέτη, ο οποίος καταδυναστεύει κάθε τι προοδευτικό στην ίδια του τη χώρα. Οπόταν αυτό που απομένει είναι εμείς, ανεξαρτήτως ενεργειών και στάσης της τουρκικής πλευράς, να παραμείνουμε προσηλωμένοι στον άμεσο στόχο της επανέναρξης συνομιλιών.

Υπό την αίρεση της υιοθέτησης μιας διαφορετικής στάσης από πλευράς Τουρκίας, η επίτευξη στρατηγικής συμφωνίας και μιας συνολικής λύσης μπορεί να καταστεί εφικτή αν αξιοποιηθεί σωστά το πλαίσιο Γκουτέρες. Το φυσικό αέριο αφ’ εαυτού δεν δημιουργεί ορόσημα, γιατί από ευλογία για τον τόπο και το λαό μας με άλυτο το Κυπριακό μπορεί να καταστεί όμηρος της κατοχής. Μπορεί βέβαια να συνεχίσει να επενεργεί ως καταλύτης για τη λύση. Αν κάποιοι δε φαντασιώνονται εμπορική εκμετάλλευση χωρίς λύση και άρα χωρίς εξομάλυνση των σχέσεών μας με την Τουρκία, τότε λυπούμαι να πω ότι βρίσκονται σε ένα παράλληλο σύμπαν και όχι στην εποχή της κυνικής νέας τάξης, της οποίας η Τουρκία αποτελεί βραχίονα.

4. Η διάνοιξη οδοφραγμάτων δημιουργεί μικρά ρήγματα στο τείχος της κατοχής, αλλά δεν είναι ασφαλώς η λύση. Εμείς υποστηρίζουμε τη διάνοιξη, η οποία διευκολύνει τη διέλευση αλλά και την επαφή των ανθρώπων. Παράλληλα, κάθε Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης είναι καλοδεχούμενο, στο βαθμό που υποβοηθά και δεν υποκαθιστά τη λύση.

Δημήτρης Δημητρίου: Σημαντικό να συνεχίσει η διαδικασία από κει που έμεινε στο Κραν Μοντανά

1. Το δείπνο της Δευτέρας ήταν ένα πολύ σημαντικό βήμα. Μετά το κενό στις διαπραγματεύσεις, από τον Ιούλιο στο Κραν Μοντανά, ήταν αναγκαία μια τέτοια κίνηση. Ακόμα και ο πιο αισιόδοξος δεν περίμενε την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων την Τρίτη, την επομένη του δείπνου. Είναι σημαντικό να επαναλάβουμε την πίστη μας στη διαδικασία από εκεί που έμεινε τον Ιούλιο και στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες. Ο ειδικός απεσταλμένος του ΓΓ του ΟΗΕ πιστεύω πως θα βοηθήσει ουσιαστικά στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, δεδομένου πως υπάρχει η θέληση και από τις δύο πλευρές. Η δική μας επιμονή στη διαδικασία που αναφέρω και πιο πάνω είναι σημαντικότατη για ακόμα ένα λόγο. Θα αναχαιτίσει τις απαράδεκτες αξιώσεις της άλλης πλευράς και θα εκθέσει τον Μουσταφά Ακιντζί ότι κινείται εκτός του πλαισίου του Αντόνιο Γκουτέρες, βάζοντας στο τραπέζι απαιτήσεις που δεν υπήρχαν τον Ιούλιο. Ο ειδικός απεσταλμένος θα ξεκαθαρίσει λοιπόν τις προθέσεις και εκεί θα είμαστε σε θέση να πούμε αν η επανέναρξη είναι εφικτή.

2. Στο Κραν Μοντανά φύγαμε με συγκεκριμένα δεδομένα. Με το πλαίσιο έξι σημείων, δύο εκ των οποίων αφορούν τις εγγυήσεις και την ασφάλεια, τον πυρήνα του Κυπριακού και την αναγκαιότητα να μετατρέψουμε την Κύπρο σε μια φυσιολογική χώρα. Στο σημείο εκείνο οι διαφορές ήταν συγκεκριμένες και κολλήσαμε στην επιμονή της Τουρκίας να κρατά υπό ομηρία την Κύπρο με παραμονή στρατευμάτων και μη οριστική κατάργηση της συνθήκης εγγυήσεως. Είναι εντελώς διαφορετικό να συζητούμε στην τελική φάση διαπραγμάτευσης τα ζητήματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, τα ζητήματα που θα αποδεικνύουν την ουσιαστική ανεξαρτησία της πατρίδας μας και με την εύρυθμη λειτουργία του κράτους και εντελώς διαφορετικό να εντάξουμε στην εξίσωση τα ζητήματα του φυσικού αερίου. Γιατί είναι αυτή την πακετοποίηση που σήμερα επιδιώκει η τουρκοκυπριακή πλευρά. Σε αυτή την τελική φάση, και είναι καλό να είμαστε όλοι μας ειλικρινείς, θα τεθούν στο τραπέζι οι διαφορές ένθεν και ένθεν. Έτσι γίνονται όλες οι διαπραγματεύσεις. Να περιοριστούμε όμως στα ζητήματα που αφορούν το Κυπριακό τα τελευταία σαράντα τόσα χρόνια. Όσον αφορά στο φυσικό αέριο, πρέπει να επιμείνουμε στις συγκλίσεις που υπάρχουν και να το αφήσουμε εκτός της εξίσωσης της διαπραγμάτευσης.

3. Στόχος είναι και πρέπει να είναι η συνολική επίλυση του Κυπριακού. Η συζήτηση, ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή, για ενδιάμεση ή στρατηγική συμφωνία, πιστεύω πως δεν βοηθά αλλά δημιουργεί ένα άλλο αχρείαστο κύκλο συζήτησης που είναι και φιλολογικός και θεωρητικός. Η προγραμματισμένη νέα γεώτρηση είναι ένα σημαντικό ορόσημο ως προς το ενεργειακό πρόγραμμα της χώρας μας, το όποιο και πρέπει να συνεχίσει ανεμπόδιστα. Από εκεί και πέρα υπάρχουν οι πραγματικότητες που πρέπει να έχουμε πάντα υπόψιν μας. Το τι θα συμβεί στην Τουρκία τους επόμενους μήνες είναι ένας άγνωστος παράγοντας. Σε δύο μήνες έχουν εκλογές, προεδρικές και βουλευτικές, και κανείς δεν μπορεί σήμερα να προβλέψει το αποτέλεσμα, πόσω μάλλον την τακτική της Τουρκίας το αμέσως επόμενο διάστημα. Η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ειρήνη στην περιοχή περνά μέσα από τη Μεσόγειο, περνά μέσα από την επίλυση του Κυπριακού. Ο στόχος θα πρέπει να είναι η όσο πιο σύντομη οριστική επίλυση του Κυπριακού. Αν τον Οκτώβρη είμαστε σε διαδικασία διαπραγμάτευσης, είναι σημαντικό η δική μας θετική στάση να μην αφήνει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης των προθέσεών μας, ούτως ώστε η όποια πιθανή εχθρική ή προκλητική ενέργεια της Τουρκίας στην ΑΟΖ μας να βρει απέναντί της την αντίδραση όλων, τόσων των εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και των εμπλεκόμενων εταιρειών και χωρών τους.

4. Αν η διάνοιξη των δύο αυτών οδοφραγμάτων θα βοηθήσει στην επανάκτηση της χαμένης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών, καλώς γίνεται. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε πως τα οδοφράγματα που διανοίχθηκαν στο παρελθόν ήταν στα πλαίσια των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Αν όμως η διάνοιξη αυτή δεν θα βοηθήσει στην επανάκτηση της αναγκαίας εμπιστοσύνης αλλά στην εμπέδωση της παρούσας κατάστασης, κακώς γίνεται. Ο στόχος είναι και πρέπει να είναι η κατεδάφιση όλων των οδοφραγμάτων, η κατάργηση της πράσινης γραμμής, ο τερματισμός της χρήσης του οδοφράγματος.

 

Σχολιάστε

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.