ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ: Άφησαν την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση να εκφυλιστεί και να φυλλορροήσει

unnamed

• Οι αρνητικές παρενέργειες των Νέων Κανονισμών θα διαφανούν στην ολότητά τους εντός της επόμενης τριετίας

 

Συνέντευξη στην Ελένη Κωνσταντίνου

  •             Οι μαθητές τελούν υπό σύγχυση. Αισθάνονται σαν πειραματόζωα
  •             Σε συντηρητικές αναδιαρθρώσεις προχωρά το Υπουργείο Παιδείας

 

Ανασφάλεια, άγχος, απογοήτευση, είναι μερικά από τα συναισθήματα που νιώθουν οι εκπαιδευτικοί μετά τις αλλαγές που έχουν γίνει στον τομέα της παιδείας τον τελευταίο καιρό. Ιδιαίτερα τα στενά χρονοδιαγράμματα με τις εξετάσεις και τις ανεξετάσεις, καθώς και λεπτομέρειες ουσιαστικές που μένουν αναπάντητες από τους αρμόδιους, τούς προβληματίζουν έντονα. Οι αρνητικές παρενέργειες των Νέων Κανονισμών θα διαφανούν στην ολότητά τους εντός της επόμενης τριετίας. Ήδη, όμως, από τη φετινή σχολική χρονιά προκύπτουν αλλαγές στα χρονοδιαγράμματα λειτουργίας των σχολείων που δημιουργούν αγκυλώσεις και στρεβλώσεις τέτοιες, που καθιστούν τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητά των σχολείων προβληματική. Ο πρόεδρος της  Προοδευτικής Κίνησης Καθηγητών, Σωτήρης Χαραλάμπους, τοποθετείται για όλα τούτα, και όχι μόνο, στη συνέντευξη που ακολουθεί.

 

Οδεύουμε προς το τέλος μιας ακόμη σχολικής χρονιάς. Ποια γεύση σάς αφήνει ο πρώτος απολογισμός;

Αν κάποιος αφιέρωνε μια μέρα, περνώντας σε μια σχολική μονάδα, πολύ εύκολα θα μπορούσε να αντιληφθεί τι βιώνουν εκπαιδευτικοί και εκπαιδευομένοι. Ένα Υπουργείο, που για τρία χρόνια βρισκόταν σε αδράνεια, αφήνοντας την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που είχε στα χέρια του να εκφυλιστεί και να φυλλορροήσει, θυμήθηκε τον τέταρτο χρόνο να προβεί στις πλέον συντηρητικές αναδιαρθρώσεις. Κι αυτές, ακόμη, χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό, πρόχειρα και αποσπασματικά και κυρίως χωρίς ουσιαστικό διάλογο και χωρίς την απαιτούμενη, για το όποιο μεταρρυθμιστικόεγχείρημα, συναίνεση. Ποια γεύση, λοιπόν, θα μπορούσε να αφήνει; Ανασφάλεια, άγχος, αλλά συνάμα απογοήτευση και οργή. Ιδιαίτερα με τις αναδιαρθρώσεις του Μάη και του Ιούνη, όπου με τις αλλαγές και τα χρονοδιαγράμματα οι πάντες παραπαίουν και σηκώνουν τα χέρια ψηλά, ακόμα και στο Υπουργείο. Στέλνουν τη μια εγκύκλιο, κατόπι της άλλης. Η πρώτη ανατρέπει τη δεύτερη και τανάπαλιν. Ουσιαστικά, αυτοαναιρούνται. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις του πώς και γιατί, κανένας δεν δύναται να δώσει μια σαφή απάντηση ή πετάνε το μπαλάκι αλλού. Ίσως σε κάποιο τεχνοκράτη. Για μας τα πράγματα είναι απλά. Υπάρχει πολιτικός προϊστάμενος και λαμβάνονται συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις.

 

Εννοείτε τους Νέους Κανονισμούς Λειτουργίας, που ήδη κάποιες πρόνοιές τους έχουν φέρει έντονες αντιδράσεις ανάμεσα στους κύκλους των εκπαιδευτικών;

Οι αρνητικές παρενέργειες των Νέων Κανονισμών θα διαφανούν στην ολότητά τους εντός της επόμενης τριετίας. Ήδη, όμως, από τη φετινή σχολική  χρονιά προκύπτουν αλλαγές στα χρονοδιαγράμματα λειτουργίας των σχολείων, που δημιουργούν αγκυλώσεις και στρεβλώσεις τέτοιες, που καθιστούν τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητά των σχολείων προβληματική. Οι εξετάσεις Ιουνίου και οι ανεξετάσεις Σεπτεμβρίου θα γίνουν, σχεδόν ταυτόχρονα, με διαφορά μιας εβδομάδας. Τα σχολεία κλείνουν πιο νωρίς. Οι μαθητές καλούνται να δίνουν εξετάσεις σχεδόν καθημερινά. Ο χρόνος προετοιμασίας είναι ανύπαρκτος. Ο διδακτικός χρόνος έχει μειωθεί. Η διδακτέα ύλη δεν μπορεί να καλυφτεί. Με το πέρας των εξετάσεων θα πρέπει να βγουν άμεσα τα αποτελέσματα, αγνοώντας τις διαδικασίες και τα χρονοδιαγράμματα των ίδιων των κανονισμών. Καμιά ενημέρωση έχει γίνει για το πώς θα γίνεται η υποστηρικτική διδασκαλία στους εξεταζόμενους. Δηλαδή ποιος θα τους προετοιμάζει, ποιοι θα συμμετέχουν, πόσες περιόδους και, τέλος, πώς θα λειτουργεί το υπόλοιπο σχολείο.  Ποιοι θα επιτηρούν, τι θα διδάσκονται, πότε θα γίνουν οι εγγραφές, οι μετεγγραφές, οι κατατακτήριες. Αν κάποιος μετρήσει τον διδακτικό χρόνο, αυτός από δύο τετράμηνα μετατρέπεται σε δύο τρίμηνα. Το πιο γλαφυρό είναι ότι όλα έγιναν με στόχο την αύξηση του διδακτικού χρόνου. Δυστυχώς, αυτός συρρικνώθηκε ακόμη περισσότερο.

 

Εκτός από τις αλλαγές στους Νέους Κανονισμούς Λειτουργίας των Σχολείων, υπήρξε εισαγωγή Νέων Ωρολογίων Προγραμμάτων, νέας δομής Λυκείων και Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (Δείκτες Επάρκειας και Επιτυχίας). Όλες αυτές οι αλλαγές έγιναν με τη σύμφωνο γνώμη και της ΟΕΛΜΕΚ, παρ’ όλο που υπήρξαν έντονες αντιδράσεις από τον εκπαιδευτικό κόσμο και δη από τη δική σας παράταξη, την Προοδευτική Κίνηση. Προς τι οι αντιδράσεις;

 

Οι στρεβλώσεις και οι παθογένειες που επέφεραν οι πιο πάνω αλλαγές είναι εμφανείς και καταδεικνύουν την ανεπάρκεια του Υπουργείου Παιδείας. Αναφέρω, ενδεικτικά, μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

Οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν κατεύθυνση σπουδών από την ηλικία των 14 ετών. Είναι προφανές ότι θα προβούν σε λανθασμένες επιλογές μαθημάτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον τους.

Δημιούργησαν ένα λύκειο πολλών ταχυτήτων. Αποτέλεσμα,  πολλοί μαθητές, με ιδιαίτερες ικανότητες, να έχουν συγκεντρωθεί σε κάποιο κλάδο που δεν τους ικανοποιεί, οδηγώντας τους σε αδιέξοδα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

• Οι μαθητές Β’ και Γ’ Λυκείου έχουν περιορισμένο δικαίωμα επιλογής μαθημάτων, κάτι που κάποιες φορές τούς το στερεί το Υπουργείο, προφασιζόμενο πρακτικά προβλήματα. Από το ένα άκρο του Ενιαίου Λυκείου οδηγηθήκαμε στο άλλο άκρο με αποτέλεσμα να εξουδετερώνονται τα ενδιαφέροντα και οι επιθυμίες των μαθητών. Ένα πισωγύρισμα χωρίς καμιά επιστημονική /παιδαγωγική τεκμηρίωση.

Απουσιάζει η πολιτική γλωσσών και παρά τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αριθμός ξένων γλωσσών βρίσκονται υπό «δίωξη».

Õðάñ÷ïõí προβλήματα και στα πλαίσια πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς οι επιλογές των μαθητών σε συγκεκριμένες σχολές είναι πολύ περιορισμένες.

Τα Αναλυτικά Προγράμματα δεν είναι συμβατά με το διαθέσιμο διδακτικό χρόνο και συνεπώς, λόγω και της δραστικής μείωσης του διδακτικού χρόνου που θα επέλθει με την εισαγωγή των εξετάσεων στο τέλος των τετραμήνων, το πρόβλημα θα πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ήδη προσπαθούμε, ασθμαίνοντας, να καλύψουμε τη διδακτέα ύλη μετά την πρόσφατη αιφνιδιαστική απόφαση του υπουργείου για λήξη των μαθημάτων στις 24 Μαΐου 2017! Και έπεται συνέχεια…

Τέλος, δεκάδες συνάδελφοι διαφόρων ειδικοτήτων, με πολλά χρόνια υπηρεσίας, έμειναν ήδη, ή θα μείνουν με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, άνεργοι. Αυτό θεωρείται για το Υπουργείο αλλά και για την ηγεσία της ΟΕΛΜΕΚ ως… παράπλευρες απώλειες.

 

Υπάρχουν και αρκετά άλλα που έχουν να κάνουν με την καθημερινή  διδακτική πράξη, όπως η ανυπαρξία εκπαιδευτικού υλικού συμβατού με τα Αναλυτικά, οι λεγόμενοι Δείκτες Επιτυχίας και Επάρκειας (το αλαλούμ της χρονιάς), η απουσία επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, αλλά ουδείς ασχολείται περί τούτων.

 

Πέραν από τους εκπαιδευτικούς, πώς εκλαμβάνουν οι μαθητές τις αλλαγές αυτές;

 

Οι μαθητές τελούν υπό σύγχυση. Αισθάνονται σαν πειραματόζωα. Δυστυχώς, οι μαθητές δεν ερωτήθηκαν, δεν συμμετείχαν σε κάποιο δομημένο διάλογο. Αντέδρασε η Οργάνωση των μαθητών (ΠΣΕΜ), αλλά ο Υπουργός δεν δέχτηκε καν να τους ακούσει, θεωρώντας ότι η περσινή ΠΣΕΜ – που υπενθυμίζω, πραξικοπηματικά, με την ανοχή του ίδιου του Υπουργού είχε διορισθεί από στελέχη, φιλικά προσκείμενα στο Υπουργείο-  ήταν καθόλα σύμφωνη (γιατί άραγε;). Το γεγονός αυτό, πολύ έντονα, εκτός από την Προοδευτική είχε στηλιτεύσει και η Επίτροπος Διοικήσεως, καλώντας μάλιστα τον Υπουργό να πάρει τα δέοντα μέτρα. Αυτό με προκλητικό τρόπο δεν κατέστη ποτέ δυνατό.  Σίγουρα οι μαθητές ανησυχούν! Ιδιαίτερα  οι  μαθητές του Λυκείου και πολύ περισσότερο οι τελειόφοιτοι της επόμενης σχολικής χρονιάς, οι οποίοι αντιλαμβάνονται την αύξηση της ύλης, ενώ ο διδακτικός χρόνος μειώνεται. Και τα χειρότερα έπονται με την εφαρμογή των εξετάσεων στα τετράμηνα. Κάθε τελειόφοιτος θα κληθεί να δώσει έως και δεκαπέντε μαθήματα. Εύκολα μπορεί κάποιος να επεκτείνει τη σκέψη του και εμβαθύνοντας να αντιληφθεί τους βαθύτερους στόχους της όλης πολιτικής του Υπουργού και όσων ενστερνίζονται τις ίδιες απόψεις.

 

Ποια η άποψή σας για το Νέο Σύστημα Αξιολόγησης, έτσι όπως προωθείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού;

Η όλη φιλοσοφία του Νέου Σχεδίου Αξιολόγησης είναι απαράδεκτη, αναχρονιστική και αντιδημοκρατική. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποτελέσει βάση διαλόγου. Διαμορφώνει ένα συγκεντρωτικό και αυστηρά ιεραρχημένο πλαίσιο γραφειοκρατικού ελέγχου και επόπτευσης. Δεν στοχεύει στη βελτίωση της σχολικής μονάδας, όπως θα άρμοζε, αλλά στην αριθμητική και μόνο αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.

 

Είναι γεγονός ότι ο Κατάλογος Διοριστέων έχει κάνει τον κύκλο του. Ωστόσο θεωρείτε ότι το Νέο Σύστημα Διορισμού δίνει τις λύσεις που πρέπει;

Δεν πρόκειται να λύσει τα όποια προβλήματα το ΝΣΔ. Περιέπλεξε, μάλλον πολύ περισσότερο, τα πράγματα με τις παθογένειες που εμπεριέχει, αλλά, κυρίως, δεν φαίνεται να επιτυγχάνει τον κύριο στόχο του, που ήταν να δώσει ελπίδα διορισμού στους νεότερους. Η αχίλλειος πτέρνα του θεωρώ ότι έγκειται στις εξετάσεις, που καλούνται να δίνουν κάθε τόσο οι άνεργοι, οι οποίοι βρίσκονται στον Κατάλογο. Οι δε εξετάσεις βρίθουν αδυναμιών, αν σκεφτεί κανείς ποιος θα τις προετοιμάζει, σε ποιο αντικείμενο και πόσο διαφανείς και αξιόπιστες μπορεί να είναι. Το Νέο Σύστημα Διορισμού έχει ακόμη μία ανθρωπιστική πτυχή. Πρόκειται για το θέμα των συναδέλφων που έχουν τουλάχιστον τριάντα (30) μήνες υπηρεσία.  Όσον αφορά στο θέμα των 30μηνων, η Προοδευτική στηρίζει πλήρως το δίκαιο αίτημα για μετατροπή των συμβάσεων των συναδέλφων σε Αορίστου Χρόνου, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Εργοδοτουμένων με Εργασία Ορισμένου Χρόνου (Απαγόρευση Δυσμενούς Μεταχείρισης) Νόμου του 2003 [Ν98(1)2003]. Δυστυχώς, το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού για μήνες τώρα, με επίκληση συμβουλών της Νομικής Υπηρεσίας, αποφεύγει να αναλάβει τις ευθύνες του.  Ακόμη και τώρα, μετά από σχετική δικαστική απόφαση,  ενδιαφέρεται μόνο για τις επικείμενες εξετάσεις, που προνοούνται από το Νέο Σύστημα Διορισίμων, που στην ουσία πρόκειται για την εξαπάτηση χιλιάδων υποψηφίων, που φιλοδοξούν να εξασφαλίσουν μια από τις ελάχιστες θέσεις στην Εκπαίδευση. Και όλα αυτά για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους. Δυστυχώς, η ΟΕΛΜΕΚ και πάλι δηλώνει απούσα, μη αντιδρώντας, πιστή στον κυβερνητικό συνδικαλισμό που ασκεί τα τελευταία χρόνια.

 

 

Στόχος της Προοδευτικής η ανατροπή

Στις 25 Μαΐου έχετε εκλογές. Πού στοχεύετε και τι προσδοκάτε ως Προοδευτική Κίνηση Καθηγητών;

Στόχος μας και κύριο σύνθημά μας η ΑΝΑΤΡΟΠΗ. Εδώ και δύο θητείες η φιλοκυβερνητική ηγεσία της ΟΕΛΜΕΚ οδήγησε την Οργάνωση στην απαξίωση και την ανυποληψία, ενώ συνέβαλε τα μέγιστα στην εφαρμογή των πιο σκληρών, συντηρητικών αλλαγών στην εκπαίδευση. Έπαιξε το ρόλο του αντιμεταρρυθμιστή. Στη βάση του κλάδου υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια για τη συμπόρευση της ηγεσίας της Οργάνωσης με την εργοδοσία. Η Προοδευτική, με θέσεις και αρχές, τίθεται επικεφαλής αυτής της προσπάθειας για ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων, έτσι που να επιφέρουμε την αλλαγή. Στις 25 Μαΐου θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο κλάδος των εκπαιδευτικών θα δώσει τη δυνατότητα για τη δημιουργία ενός μετώπου για την παιδεία που θα καταστεί τροχοπέδη στη συντήρηση και θα απελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις ενός υγιούς εκπαιδευτικού συνδικαλισμού.