Στοιχεία αποσύνθεσης παρουσιάζει ο τομέας της Υγείας

Συνέντευξη στη Μαρίνα Κουμάστα

Δομικά και πρακτικά προβλήματα που εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ασθενών βλέπει ο πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών (ΠΑΣΥΝΜ) στα δημόσια νοσηλευτήρια. Ο Γιάννης Λεοντίου, με αφορμή την προωθούμενη μεταρρύθμιση της Υγείας, διαμηνύει ότι η αυτονόμηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζει την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και να εξασφαλίζει την παροχή ποιοτικής φροντίδας υγείας προς τους συμπολίτες μας. Καυτηριάζει τη μη αξιοποίηση σχετικών διεθνών μελετών από το Υπουργείο Υγείας, για τις οποίες μάλιστα δαπανήθηκαν πολλά εκατομμύρια ευρώ, κρούωντας ταυτόχρονα τον κώδωνα του κινδύνου για κατάρρευση ολόκληρου του συστήματος υγείας στην περίπτωση που τα νοσηλευτήρια δεν μπορέσουν να καταστούν βιώσιμα ως αυτόνομοι οργανισμοί. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΝΜ στη συνέντευξη που ακολουθεί αναφέρεται και στο πρόβλημα της υποστελέχωσης που «μαστίζει» τα νοσοκομεία, στο ιατρείο express που προσφάτως έχει λειτουργήσει στο ΤΑΕΠ της Λευκωσίας αλλά και στην εισαγωγή του θεσμού του φροντιστή υγείας..

Ακούσαμε πολλάκις να λέγεται από τα πιο επίσημα χείλη ότι η αυτονόμηση των δημόσιων νοσοκομείων έχει ήδη αρχίσει… Ποια είναι η δική σας άποψη; Θα μπορέσουν τα νοσοκομεία να αντεπεξέλθουν σε συνθήκες ΓεΣΥ; 

Η σημερινή κατάσταση στον τομέα της δημόσιας υγείας παρουσιάζει στοιχεία αποσύνθεσης και υπάρχουν σοβαρά δομικά και πρακτικά προβλήματα που ελλοχεύουν καθημερινά κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ασθενών. Ως εκ τούτου, θεωρούμε ότι η πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα στον λεπτομερή εντοπισμό και την καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα δημόσια νοσηλευτήρια, ώστε με στοχευμένες λύσεις να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία των κρατικών νοσηλευτηρίων. Οι δαπάνες του κράτους για τη δημόσια υγεία είναι πολύ χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα στην επαρκή εξυπηρέτηση των συμπολιτών μας. Αυτό διαπιστώνεται και από τη μελέτη του ΠΑΣΥΝΜ με την ΠΑΣΥΝΟ και όπως καταγράφεται στην τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ καιτου Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Πολιτικών και Συστημάτων Υγείας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κύπρος διαθέτει το μικρότερο ποσοστό δαπανών για την υγεία από κάθε άλλο κράτος της ΕΕ και έχει έλλειψη νοσηλευτών. Επιπρόσθετα, σε σχετική έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας φαίνεται ξεκάθαρα ότι χώρες όπως η Κύπρος, οι οποίες δεν διαθέτουν τα ανάλογα πληροφορικά συστήματα και ανάλογες εμπειρίες, δεν μπορούν να επιτύχουν και υποστηρίζεται ότι η κάθε χώρα θα πρέπει να εφαρμόσει τα εν λόγω συστήματα για τουλάχιστον 2 χρόνια και μετά να προχωρήσει σε περαιτέρω σχεδιασμούς και αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας των νοσηλευτηρίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μη αξιοποίηση των σχετικών διεθνών εκθέσεων, όπως του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας και της Παγκόσμιας Τράπεζας, εκτός από τη δαπάνη αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, ελλοχεύει τον κίνδυνο κατάρρευσης ολόκληρου του συστήματος υγείας, αφού εκτιμούμε ότι τα νοσηλευτήρια δεν θα μπορέσουν να καταστούν βιώσιμα ως αυτόνομοι οργανισμοί. Θεωρούμε ότι η αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή εφαρμογή του ΓεΣΥ, το οποίο όμως θα πρέπει να προχωρεί παράλληλα και να εφαρμοστεί με την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων. Η αυτονόμηση, ωστόσο, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζει την αναβάθμιση των υπηρεσιών των κρατικών νοσηλευτηρίων και να εξασφαλίζει την παροχή ποιοτικής φροντίδας υγείας προς τους συμπολίτες μας. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από διασφάλιση της οικονομικής, διοικητικής και λειτουργικής βιωσιμότητας των Κρατικών Νοσηλευτηρίων τόσο πριν όσο και μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ.

H υποστελέχωση είναι ίσως το πιο μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα δημόσια νοσηλευτήρια. ο ΠΑΣΥΝΜ έχει διεξάγει έρευνα γι’ αυτό το θέμα και έχει καταλήξει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα. Ποια είναι αυτά;

Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών (ΠΑΣΥΝΜ) και η Παγκύπρια Συντεχνία Νοσηλευτών (ΠΑΣΥΝΟ) έχουν όντως διεξάγει έρευνα και έχουν μελετήσει το θέμα στελέχωσης με νοσηλευτικό και μαιευτικό προσωπικό στα δημόσια νοσηλευτήρια από τον Ιούλιο του 2016. Έχουμε επίσης μελετήσει το περιεχόμενο της μελέτης που διεξήχθη για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας από ιδιωτική εταιρεία, αναφορικά με τη στελέχωση των κρατικών νοσηλευτηρίων. Δυστυχώς η μελέτη της ιδιωτικής εταιρείας, για την οποία ενδεχομένως δαπανήθηκαν χιλιάδες ευρώ, απορρίπτει και παραποιεί δεδομένα της δικής μας μελέτης, δεν καταλήγει σε υπόδειξη συγκεκριμένου αριθμού νοσηλευτών ανά τμήμα και νοσηλευτήριο. Για μας το θέμα υποστελέχωση είναι πλέον τεκμηριωμένο και καλούμε το αρμόδιο Υπουργείο να προχωρήσει στην άμεση και ορθή στελέχωση υπηρεσιών για αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων που έχουν σχέση με την ανθρώπινη ζωή. Παράλληλα θα πρέπει να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού που απαιτείται για παροχή ποιοτικής φροντίδας και διατήρηση της ασφάλειας των ασθενών. Την ίδια ώρα, θα πρέπει να γίνει αξιοποίηση των διευθυντικών στελεχών του ιδίου Υπουργείου για καταρτισμό σχεδιασμών και υλοποίηση αποφάσεων που θα πρέπει να ληφθούν για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στα νοσηλευτήρια.

Οι συντεχνίες των νοσηλευτών έχουν πολλές φορές απευθυνθεί στο υπουργείο υγείας για την κατάσταση που επικρατεί στα τμήματα Πρώτων Βοηθειών. Ποια κατά την άποψή σας είναι τα πιο σοβαρά προβλήματα αυτών των τμημάτων και πώς μπορούν να επιλυθούν;

Ο ΠΑΣΥΝΜ έχει εξαρχής τεθεί έμπρακτα αρωγός και συνοδοιπόρος στις προσπάθειες των συναδέλφων στους νοσηλευτικούς συνδικαλιστικούς κλάδους για διασφάλιση των συμφερόντων των πολιτών, της υγείας και του επαγγέλματος. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους θα συνεχίσουμε να συνδράμουμε στην επίτευξη της καλύτερης δυνατής αναλογίας στελέχωσης αλλά και καθορισμού των ελάχιστων απαιτήσεων για τον νέο ρόλο του βοηθού φροντίδας υγείας. Τα ΤΑΕΠ των κρατικών νοσηλευτηρίων και όχι μόνο είναι η πρώτη γραμμή στην παροχή επείγουσας ενδονοσοκομειακής φροντίδας. Το νοσηλευτικό προσωπικό επιφορτίζεται και την εξωνοσοκομειακή επείγουσα φροντίδα με στελέχωση των ασθενοφόρων. Δυστυχώς ο αριθμός των κλήσεων είναι τόσο μεγάλος και οι απαιτήσεις τόσες πολλές που το έργο των νοσηλευτών καθίσταται πάρα πολύ δύσκολο, αφού για τη στελέχωση των Τμημάτων αυτών δεν υπολογίζεται ο φόρτος εργασίας από τις ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί με τη λειτουργία σταθμών ασθενοφόρου σε όλες τις επαρχίες. Η αυξημένη προσέλευση ασθενών στα ΤΑΕΠ, σε συνδυασμό με τα πιο πάνω, δυσχεραίνουν περισσότερο το έργο που επιτελείται και ο κόσμος ταλαιπωρείται αναμένοντας για αρκετές ώρες προ της εξέτασης και θεραπείας. Επιτρέψτε μου να καυτηριάσω το γεγονός της μη αυτονόμησης της υπηρεσίας ασθενοφόρων, που ενώ διαθέτει διευθυντή, δεν υπάρχει στη δομή της και το απαιτούμενο προσωπικό και αυτή στελεχώνεται με νοσηλευτές των ΤΑΕΠ, που, όπως σας έχω προαναφέρει, δεν υπολογίζονται στους αριθμούς στελέχωσης των τμημάτων αυτών. Την απουσία του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού στα κρατικά νοσηλευτήρια την βιώνουν καθημερινά τόσο οι επαγγελματίες υγείας όσο και οι πολίτες που τα επισκέπτονται καθημερινά.

Ένα από τα μέτρα που έλαβε το υπουργείο υγείας για αποσυμφόρηση των τΑεΠ είναι η λειτουργία ιατρείου exress… Έχει αποφέρει τους αναμενόμενους καρπούς η λειτουργία του στο τμήμα Α’ Βοηθειών του Γενικού νοσοκομείου Λευκωσίας;

Η εφαρμογή του μέτρου αυτού είναι στην ουσία αντιγραφή μιας πολιτικής απόφασης, παρά επιστημονικής διευθέτησης, σε κάτι αντίστοιχο που γίνεται για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με πολιτική απόφαση και χωρίς πρότερη μελέτη και απαραίτητο σχεδιασμό, το μέτρο αυτό φιλοδοξεί να μειώσει το χρόνο αναμονής των μη σοβαρά ασθενών που προσέρχονται στα ΤΑΕΠ. Καταλήγουμε δηλαδή να εξυπηρετούμε ασθενείς που θα έπρεπε να εξυπηρετούνται στα εξωτερικά ιατρεία και να αφήνουμε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη σοβαρότητα να εξυπηρετούνται με καθυστέρηση. Η σύγκριση, επειδή αναφέρθηκα στο ΗΒ, δεν μπορεί να γίνει αβίαστα, για τον απλούστατο λόγο ότι εκεί υπάρχει και λειτουργεί Εθνικό Σχέδιο Υγείας και οι ασθενείς που θα προσέλθουν στα ΤΑΕΠ «φιλτράρονται» από τους Γενικούς (οικογενειακούς) γιατρούς του συστήματος. Πιστεύω ότι υπάρχουν μέτρα επίλυσης του προβλήματος στα ΤΑΕΠ, που αφορούν, πέραν από τη σωστή στελέχωση με γιατρούς και νοσηλευτές, στη σωστή διαχείριση των κλινών, στην καλύτερη συνεργασία με τις κλινικές του νοσοκομείου κ.ά..

Η κυβέρνηση αναμένεται να εισαγάγει στα νοσοκομεία το θεσμό του φροντιστή υγείας. Πιστεύετε ότι αυτός ο θεσμός θα λειτουργήσει θετικά προς τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους ασθενείς;

Ως ΠΑΣΥΝΜ έχουμε δηλώσει επίσημα ότι η μετακύλιση καθηκόντων (task shifting) στην προτεινόμενη νέα κατηγορία προσωπικού με ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των νοσηλευτών και μαιών χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Η ανάπτυξη μη-νοσηλευτικών/μαιευτικών θεσμών που θα είναι υποστηρικτικοί ή βοηθητικοί προς την επιστημονική νοσηλευτική/ μαιευτική φροντίδα θα πρέπει να είναι προϊόν συμφωνίας με τους φορείς της νοσηλευτικής και μαιευτικής, συμπεριλαμβανομένου και του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών. Αυτό προϋποθέτει ενδελεχή μελέτη για την αναγνώριση και καταγραφή των βοηθητικών ή/και υποστηρικτικών, προς το έργο των νοσηλευτών ή/και μαιευτικών, καθηκόντων. Σε καμία περίπτωση οι νέοι αυτοί θεσμοί μπορεί να είναι νοσηλευτικοί ή μαιευτικοί και τα καθήκοντα που θα ασκούνται από αυτό το βοηθητικό ή υποστηρικτικό προσωπικό δεν μπορούν να αποτελούν καθήκοντα νοσηλευτικής ή μαιευτικής φροντίδας. Ο ΠΑΣΥΝΜ προσβλέπει σε συμμετοχή του σε όλα τα στάδια των συζητήσεων που θα ακολουθήσουν για καθορισμό των επιπέδων ασφαλούς στελέχωσης σε νοσηλευτικό/μαιευτικό προσωπικό ή/και τον καθορισμό αναλογιών, κάτω από οποιοδήποτε καθεστώς εργοδότησης. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τυχόν δυσανάλογη κατάληξη στα θέματα αναλογιών θα επηρεάσει τα επίπεδα στελέχωσης νοσηλευτικού και μαιευτικού προσωπικού με συνεπακόλουθο τη μείωση των επιπέδων νοσηλευτικής και μαιευτικής φροντίδας και την επιδείνωση της ανεργίας ανάμεσα στους απόφοιτους των νοσηλευτικών και μαιευτικών πανεπιστημιακών προγραμμάτων. Οι προβληματισμοί μας εκτείνονται και στο ενδεχόμενο εργασιακής εκμετάλλευσης των πτυχιούχων αποφοίτων της Νοσηλευτικής και Μαιευτικής.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.