Τα Κόκκινα μπορούν να σώσουν την Τηλλυρία

Τον Αύγουστο ο Πύργος σφύζει από ζωή και τους υπόλοιπους μήνες πέφτει σε μαρασμό

Του Μιχάλη Μιχαήλ
Φωτό: Αρτέμης Πούλλος

Η Τηλλυρία είναι μια περιοχή με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Συνδεδεμένη με τη νεότερη ιστορία λόγω των επιχειρήσεων της Τηλλυρίας και τους βομβαρδισμούς από την τουρκική αεροπορία τον Αύγουστο του 1964, είναι απομονωμένη μεταξύ κατεχομένων και θύλακα Κοκκίνων μετά την εισβολή του 1974.

Η περιοχή Τηλλυρίας βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όταν συμφωνήθηκε η διάνοιξη του οδοφράγματος μεταξύ Πύργου και Λιμνίτη. Μια συμφωνία που υλοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2010.

Επτά χρόνια μετά έχουν αλλάξει πολλά στον Πύργο. Η νέα κατάσταση έφερε μαζί της και θετικά και αρνητικά.

Η «Χαραυγή»  βρέθηκε στην περιοχή και συνομίλησε με τους κατοίκους για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα, ιδιαίτερα στο κεφαλοχώρι της Τηλλυρίας, τον Πύργο, που αριθμεί περίπου 1.200 κατοίκους.

Όπως διαπιστώσαμε οι κάτοικοι είδαν στην πλειονότητά τους θετικά τη διάνοιξη του οδοφράγματος, όμως υποστηρίζουν ότι δεν άλλαξαν και πολλά πράγματα ή, τουλάχιστον, δεν άλλαξαν όσο οι ίδιοι θα το ήθελαν.

Είναι, όμως, κοινή πεποίθηση ότι η θεαματική αλλαγή θα έρθει μέσω της διάνοιξης της διάβασης των Κοκκίνων.

Κανένα ενδιαφέρον από τις κυβερνήσεις

Οι κάτοικοι του Πύργου Τηλλυρίας έχουν έντονη την άποψη ότι όλες οι κυβερνήσεις, με ελάχιστες εξαιρέσεις, άφησαν την περιοχή στο έλεός της.

Σημειώνουν την αναβάθμιση του ιατρικού κέντρου της κοινότητας που ήταν, ίσως, κατά τους ίδιους η μόνη αλλαγή που έγινε.

Η ανάπλαση της περιοχής του λιμανιού περιλαμβάνεται μέσα στις αλλαγές που έγιναν, όμως θεωρούν πως κι εκεί υπήρξαν λάθη που θα πληρωθούν με το πέρασμα του χρόνου.

Επιμένουν παράλληλα ότι μέχρι σήμερα οι κυβερνήσεις δεν στήριξαν του κατοίκους όσο θα έπρεπε με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια συνεχής φυγή κατοίκων, ιδιαίτερα νέων ανθρώπων από την κοινότητα.

Και απ’ ό,τι φαίνεται, σημειώνουν, η ίδια τακτική θα συνεχιστεί, αφού ούτε η σημερινή κυβέρνηση επέδειξε σοβαρό ενδιαφέρον για την κοινότητα και την περιοχή.

Προ του ανοίγματος του οδοφράγματος

Ο αποκλεισμός του Πύργου Τηλλυρίας και οι μεγάλες αποστάσεις από την Πάφο, τη Λεμεσό και τη Λευκωσία προκαλούσαν μεγάλα προβλήματα στην κοινότητα μετά το 1974.

Ουσιαστικά η περιοχή ήταν αποκλεισμένη και οι κάτοικοι ασχολούνταν μόνο με παραδοσιακά επαγγέλματα, όπως η γεωργία, η καλλιέργεια φρουτόδεντρων και με την παραγωγή των γνωστών καρβούνων.

Σήμερα η παραγωγή καρβούνων έχει σταματήσει, αφού η νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος επέβαλλε τερματισμό αυτής της δραστηριότητας. Έτσι, μια ομάδα κατοίκων έχασε τα εισοδήματα της και αναγκάστηκε να στραφεί προς άλλα επαγγέλματα προκειμένου να επιβιώσει. Κι αυτός ήταν ακόμα ένας επιπλέον λόγος για τη μετανάστευση προς τις πόλεις.

Η μεταφορά φρούτων, ιδιαίτερα στην πρωτεύουσα, ήταν επίσης προβληματική λόγω της απόστασης. Όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά χρειάζονταν τέσσερις ώρες για τη μεταφορά στη Λευκωσία κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προκαλούνταν ζημιές στα φρούτα, αφού και λόγω των θερμοκρασιών που αναπτύσσονταν μέσα στα αυτοκίνητα κατέστρεφαν μεγάλες ποσότητες.

Σοβαρό πρόβλημα υπήρχε επίσης και στον τομέα της υγείας. Χρειάζονταν τουλάχιστον δύο ώρες για μεταφορά με ασθενοφόρο στην Πάφο ενός ασθενούς που έπρεπε να μεταφερθεί επειγόντως στο νοσοκομείο. Και πολλές φορές άνθρωποι πέθαναν καθ’ οδόν προς την Πάφο.

Ανάπτυξη σχέσεων

pirgos spitia

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το ότι μέσα από την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των Ε/κ και των Τ/κ της περιοχής, οι κάτοικοι του Πύργου συναλλάσσονται με τους Τ/κ της κατεχόμενης περιοχής σε πολλούς τομείς. Στο Ξερό ή τη Λεύκα θα πάνε αρκετοί για τυχόν προβλήματα με τα αυτοκίνητά τους, αλλαγή ελαστικών κ.λπ., αντί να μεταβούν στη Λευκωσία.

Από τα κατεχόμενα παίρνουν επίσης και κάποιες προμήθειες για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών, αφού αυτό που ζητούν δεν το βρίσκουν στα λιγοστά καταστήματα της κοινότητας.

Μετά το άνοιγμα του οδοφράγματος

Η διάνοιξη του οδοφράγματος Πύργου – Λιμνίτη ήταν ευεργετική και σε κάποιο βαθμό λυτρωτική για τους κατοίκους.

Η απόσταση προς τη Λευκωσία μειώθηκε δραστικά, αφού μπορεί πλέον να καλυφθεί μέσα σε σχεδόν μιάμιση ώρα.

Η διάνοιξη του οδοφράγματος έδωσε τη δυνατότητα ακόμα και σε νέους να επιστρέψουν και να μείνουν στο χωριό ή να έρχονται πιο συχνά τα Σαββατοκύριακα και τις γιορτές μέσω του οδοφράγματος.

Η διάνοιξη του οδοφράγματος έλυσε σε μεγάλο βαθμό και το πρόβλημα της υγείας, αφού οι κάτοικοι μπορούν τώρα να μεταβαίνουν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Σε σχέση με τον τομέα της υγείας οι κάτοικοι σημειώνουν την απουσία φαρμακείου στην περιοχή. Ρωτήσαμε πώς προμηθεύονται τα φάρμακά τους για να πάρουμε την απάντηση ότι τα προμηθεύονται από τα κατεχόμενα. Όταν χρειάζονται φάρμακα μεταβαίνουν στη Λεύκα ή στο Ξερό (απόσταση περίπου 25 λεπτών). Το ίδιο ισχύει και για τις υπηρεσίες οδοντιάτρων ή άλλων ιατρικών ειδικοτήτων.

Ωστόσο διιστάμενες είναι οι απόψεις για τα οφέλη που επέφερε το οδόφραγμα στην τουριστική κίνηση, πτυχή με την οποία θα ασχοληθούμε στη συνέχεια.

Έμφαση στους νέους – Δημιουργία πανεπιστημιακής σχολής

Οι κάτοικοι του Πύργου, κυρίως οι μεγαλύτεροι, λένε χαρακτηριστικά πως οι ίδιοι έζησαν όπως έζησαν, όμως το ίδιο δεν θα πρέπει να συμβεί και με τη νέα γενιά.

Πρέπει να βοηθηθεί η νέα γενιά να κρατηθεί στο χωριό, τονίζουν με έμφαση. Πρέπει να δοθούν κίνητρα προς αυτή την κατεύθυνση.

Αναγνωρίζουν πως όσοι νέοι έμειναν στο χωριό αυτό οφείλεται στην εργοδότησή τους σε κυβερνητικές υπηρεσίες, όπως είναι η Επαρχιακή Διοίκηση, τα Δημόσια Έργα, ο Στρατός, η Αστυνομία, το Δασονομείο και η Πυροσβεστική.

Ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό. Και είναι σημαντικό το ότι οι κάτοικοι έχουν εισηγήσεις. Πιστεύουν ότι η δημιουργία μιας πανεπιστημιακής σχολής ή μιας γεωργικής σχολής στην περιοχή θα δώσει νέα πνοή. Όχι μόνο θα κρατήσει μια μερίδα νέων στην περιοχή, αλλά θα φέρει και φοιτητές και με αυτό τον τρόπο θα αποκτήσει ζωή η κοινότητα. Κι αυτό γιατί ανάμεσα σ’ άλλα θα οδηγήσει στην ανάγκη δημιουργίας χώρων για απασχόληση και ψυχαγωγία των νέων.

Μια άλλη εισήγηση είναι η δημιουργία ενός συσκευαστηρίου για τα φρούτα ή η δημιουργία ενός εργοστασίου κατασκευή γλυκών, αφού υπάρχει αυτή η δυνατότητα λόγω της καλλιέργειας φρούτων στην κοινότητα.

Βοήθεια για τα σχολεία

Οι κάτοικοι ζητούν επίσης την ενίσχυση του δημοτικού σχολείου και του γυμνασίου της κοινότητας.

Λόγω της αστυφιλίας ο αριθμός των μαθητών έχει μειωθεί δραματικά και με βάση τις ενδείξεις η μείωση θα έχει και συνέχεια.

Εισηγούνται την εργοδότηση με ειδικούς όρους εκπαιδευτικών στα σχολεία του Πύργου. Υποστηρίζουν ότι δεν είναι παραγωγικό το πήγαινε-έλα των δασκάλων και καθηγητών από Λευκωσία στον Πύργο. Μπορούν να δοθούν κίνητρα σε εκπαιδευτικούς, υποστηρίζουν, για να διαμένουν στην κοινότητα και οι διορισμοί να γίνονται με συμβόλαια δύο ή τριών χρόνων.

Υποστηρίζουν ακόμα ότι αυτό θα βοηθήσει και στο θέμα των φροντιστηρίων, αφού τα σχολεία μπορούν να γίνουν ολοήμερα.

Ένα από τα σοβαρά προβλήματα είναι όντως αυτό των φροντιστηρίων. Όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά, οι γονείς περιμένουν με ένα σάντουιτς στο χέρι τα παιδιά τους να σχολάσουν το μεσημέρι για να τα μεταφέρουν στην Πάφο για ιδιαίτερα και επιστρέφουν στο χωριό αργά το βράδυ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, μας ανέφεραν, να μην έχουν χρόνο τα παιδιά να διαβάσουν αλλά ούτε και να ξεκουραστούν.

Σε μικρό βαθμό το πρόβλημα αυτό μειώθηκε για όσους μαθητές μεταβαίνουν μέσω του οδοφράγματος για ιδιαίτερα στην περιοχή Αστρομερίτη, όμως αυτό δεν έλυσε οριστικά το πρόβλημα.

Τουρισμός

pirgos toixosΔιιστάμενες είναι και οι απόψεις αναφορικά με τον τουριστικό τομέα στην περιοχή.

Κυρίως οι ιδιοκτήτες ταβερνών και κέντρων θεωρούν ότι ο κύκλος εργασιών τους αυξήθηκε λόγω του ανοίγματος του οδοφράγματος, σε αντίθεση με τους ξενοδόχους που θεωρούν ότι το άνοιγμα του οδοφράγματος μείωσε, ή, τουλάχιστον, διατήρησε στα ίδια επίπεδα τον δικό τους κύκλο εργασιών.

Ωστόσο και οι δύο πλευρές επικαλούνται τον ίδιο λόγο.

Η εύκολη πρόσβαση στον Πύργο μέσω των κατεχομένων δίνει τη δυνατότητα πλέον στον κάθε ντόπιο τουρίστα να πάει στον Κάτω Πύργο, να κάνει το μπάνιο του στη θάλασσα, να φάει φρέσκο ψάρι και να επιστρέψει στη συνέχεια στο σπίτι του. Αυτό ευνοεί τις ταβέρνες και τα κέντρα αναψυχής.

Στον αντίποδα βρίσκονται τα πέντε ξενοδοχεία της κοινότητας, τα οποία θεωρούν ότι έχασαν πελατεία. Προηγουμένως, μας είπαν, αν κάποιος αποφάσιζε να έρθει στον Πύργο, λόγω της απόστασης προγραμμάτιζε διαμονή δύο ή περισσότερων ημερών, ενώ τώρα έρχεται και φεύγει αυθημερόν.

Παράλληλα οι ξενοδόχοι συμφωνούν με τους υπόλοιπους κατοίκους ότι η διάνοιξη της διάβασης στα Κόκκινα θα σώσει και τον τουρισμό στην Τηλλυρία.

Το άνοιγμα της διάβασης θα φέρει ξένο τουρισμό στον Πύργο, αφού θα μειωθεί δραστικά η απόσταση από το αεροδρόμιο της Πάφου. Αυτή τη στιγμή, όπως ανέφεραν, πολλοί τουρίστες κλείνουν δωμάτια στα ξενοδοχεία της κοινότητας μέσω του διαδικτύου, αλλά όταν φτάσουν στο αεροδρόμιο Πάφου και διαπιστώσουν την απόσταση, τότε ακυρώνουν τις κρατήσεις.

Πολλά ξένα τουριστικά γραφεία στα οποία απευθύνονται για συνεργασία, ζητούν να πληροφορηθούν αν υπάρχει κοντά αεροδρόμιο και συνεπεία τούτου δεν προχωρούν σε συνεργασία.

Υποστηρίζουν, με άλλα λόγια, ότι η διάνοιξη της διόδου θα βάλει τον Πύργο στον τουριστικό χάρτη.

Παράπονα των ξενοδόχων

pirgosΟι ιδιοκτήτες των ξενοδοχείων, που ας σημειωθεί πρόκειται ουσιαστικά για οικογενειακές επιχειρήσεις, εκφράζουν σφοδρά παράπονα για το ότι ούτε το Υπουργείο Εμπορίου και Τουρισμού ούτε ο ΚΟΤ επιδεικνύουν πραγματικό ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις τους ή για την ανάπτυξη του τουρισμού στην Τηλλυρία.

Ενώ ουσιαστικά τα ξενοδοχεία εργάζονται με πληρότητα μόνο τον μισό Αύγουστο, έχουν τον υπόλοιπο χρόνο να αντιμετωπίσουν το κόστος λειτουργίας και συντήρησης. Τονίστηκε εμφαντικά ότι ενώ ο ΚΟΤ δίνει τεράστια κονδύλια για τον τουρισμό σε άλλες περιοχές, για τους ίδιους δεν μπορεί να δοθεί καν βοήθεια για να αντιμετωπίσουν το μεγάλο πρόβλημα των αποχετευτικών των ξενοδοχείων. Για να αδειάσουν οι αποχετεύσεις, μας είπαν χαρακτηριστικά, κοστίζει μερικές εκατοντάδες ευρώ, αφού τα λήμματα πρέπει να μεταφερθούν στην Πάφο.

Δεν έχουν επίσης την οικονομική δυνατότητα για να αναβαθμίσουν τις μονάδες τους ούτε και να την διαφημίσουν.

Κάνουν μάλιστα σύγκριση με την περιοχή της Πόλης Χρυσοχούς, της οποίας τα ξενοδοχεία έχουν ικανοποιητική πληρότητα μέχρι και τον Νοέμβριο.

Απροθυμία για επενδύσεις

Μια άλλη πτυχή είναι η προσπάθεια επένδυσης κεφαλαίων με την αγορά γης από μεγάλες εταιρείες, οι οποίες σκόπευαν να αναπτύξουν την περιοχή.

Λόγω της οικονομικής κρίσης όμως, τα πράγματα γύρισαν ανάποδα. Συγκεκριμένα, μας λέχθηκε ότι μία μεγάλη ασφαλιστική εταιρεία αγόρασε μεγάλες εκτάσεις για να τις αξιοποιήσει οικοδομικά, αλλά με την οικονομική κρίση όχι μόνο δεν προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων της, αλλά τώρα ψάχνει να πωλήσει αυτές τις εκτάσεις σε πιο χαμηλές τιμές από τις αρχικές.

Εκφράστηκε επίσης το παράπονο πως κάποιος ιδιώτης εξέφρασε την πρόθεση για να ανεγείρει μεγάλο ξενοδοχείο, αλλά οι αρμόδιες υπηρεσίες τού ενέκριναν μόνο τις μισές κλίνες από αυτές που αιτήθηκε.

Πάντως οι μικροεπιχειρηματίες της περιοχής εκφράζουν την άποψη ότι θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία με το νέο Κοινοτικό Συμβούλιο για να προωθηθεί η λύση των προβλημάτων τους.

Οι λιμενοβραχίονες

pirgos thalassaΟι λιμενοβραχίονες βοήθησαν τα ξενοδοχεία, αφού δημιούργησαν αμμώδη παραλία και πιο εύκολη πρόσβαση των ντόπιων και των τουριστών στη θάλασσα.

Ωστόσο εκφράζονται φόβοι ότι σε τελική ανάλυση, με τον τρόπο που έχουν τοποθετηθεί, θα δημιουργήσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα προβλήματα.

Πρόσφατα, μας είπαν οι ξενοδόχοι, μια επιστημονική ομάδα φοιτητών από την Ελλάδα που επισκέφθηκε τον Πύργο υπέδειξε το λανθασμένο της τοποθέτησης και ότι σε μερικά χρόνια η αμμουδιά θα επεκταθεί μέχρι τους λιμενοβραχίονες.

Ήδη, όπως μας είπαν, τη χειμερινή περίοδο η θάλασσα υποχωρεί από το λιμανάκι, το οποίο μετατρέπεται σε μια μάζα άμμου και φυκιών.

 

kleanthousΝίκος Κλεάνθους: Οι νέοι θα κρατήσουν τον Κάτω Πύργο

Ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου του Κάτω Πύργου, Νίκος Κλεάνθους, είναι αισιόδοξος για το μέλλον.

Όπως μας ανέφερε χαρακτηριστικά, ο ίδιος όσο και το νέο Κοινοτικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένοι να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να κρατηθεί η κοινότητα και ιδιαίτερα οι νέοι.

Αναβάθμιση της κοινότητας: Θέσαμε υπόψη του τις απόψεις που εξέφρασαν οι κάτοικοι της κοινότητας για αναβάθμισή της. Ο κ. Κλεάνθους απάντησε ότι γνωρίζει αρκετές από τις απόψεις, όλες λαμβάνονται υπόψη και ότι η προσπάθεια θα είναι να υλοποιηθούν όσες από αυτές είναι εφικτές.

Είπε, π.χ., ότι η άποψη για την ίδρυση στην περιοχή μιας πανεπιστημιακής σχολής δεν είναι και τόσο εφικτή ιδέα, γι’ αυτό θα πρέπει να αναζητηθούν άλλες διέξοδοι.

Υποδομές για τους νέους: Υποστήριξε ακόμη ότι υπάρχει τρόπος για να κρατηθεί η νεολαία στην κοινότητα κι αυτό μπορεί να γίνει μέσω κινήτρων ιδιαίτερα για τη νεολαία. Ένα από αυτά, όπως είπε, είναι η εργοδότηση περισσότερων νέων στις κρατικές υπηρεσίες, αφού δεν υπάρχει σε αυτό το χρονικό στάδιο η δυνατότητα να δημιουργηθούν άλλου είδους θέσεις εργασίας.

Εκείνο που παρατηρείται, πρόσθεσε, είναι ότι οι νέοι δεν θέλουν να φύγουν από το χωριό και απόδειξη τούτου είναι ότι όσοι βρήκαν δουλειά στις πόλεις, τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες έρχονται στο χωριό.

Τουριστική κίνηση: Όντως η τουριστική κίνηση δεν ήταν η αναμενόμενη με την άνοιξη του οδοφράγματος, όμως σε αυτό συνέβαλε και η οικονομική κρίση. Ήδη, ανέφερε, δύο ξενοδοχειακές μονάδες είναι σε επαφή με τον ΚΟΤ για ανακαίνιση και ελπίζει ότι αυτό θα δώσει μια κάποια ώθηση στον τουρισμό.

Λιμενοβραχίονες: Κανένας δεν γνωρίζει τι πραγματικά γίνεται με αυτό το θέμα. Γι’ αυτό το Συμβούλιο αποφάσισε να καλέσει ακτομηχανικό για να τους συμβουλεύσει. Όπως φάνηκε εκ των πραγμάτων η κατασκευή δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αλλά μάλλον έγινε το αντίθετο από αυτό που περίμεναν, δηλαδή όντως καταστρέφουν την παραλία. Ίσως να είναι λάθος η τοποθέτησή τους ή να έγινε λάθος με την κατασκευή, αλλά, όπως είπε, δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση.

Πρόσθεσε ότι το Κοινοτικό Συμβούλιο θα προωθήσει μελέτη για την αναβάθμιση του λιμανιού καθώς και για τη διαμόρφωση ολόκληρου του παραλιακού μετώπου.

Οδόφραγμα: Ο κοινοτάρχης υποστηρίζει ότι το άνοιγμα του οδοφράγματος προς τον Λιμνίτη έχει βοηθήσει, διευκολύνοντας τη ζωή των κατοίκων. Όμως, τονίζει, δεν επέφερε όσα οι ίδιοι οι κάτοικοι ήλπιζαν. Σημείωσε παράλληλα ότι εκείνο που θα αναζωογονήσει την περιοχή και θα επαναφέρει τον Κάτω Πύργο ως κέντρο της περιοχής είναι το άνοιγμα της διόδου των Κοκκίνων.

Νέοι άνθρωποι στο Κοινοτικό Συμβούλιο: Τόνισε πάντως την αποφασιστικότητα του ίδιου και των μελών του Κοινοτικού Συμβουλίου να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για την ανάπτυξη της περιοχής. Είναι ελπιδοφόρο, κατέληξε, το ότι στο Συμβούλιο έχουν εκλεγεί νέοι άνθρωποι, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι τα έξι από τα οκτώ μέλη είναι ηλικίας κάτω των 40 χρόνων, με όρεξη για δουλειά.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.