Το κράτος παρανομεί μη εφαρμόζοντας τη Nομοθεσία για τοποθέτηση έργων τέχνης στα δημόσια κτίρια

Έργο του Νίκου Κυπριανού στο Συνεδριακό Κέντρο Λευκωσία. Από τα τελευταία έργα που τοποθετήθηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής της νομοθεσίας για την τοποθέτηση έργων τέχνης σε δημόσια κτίρια

Συνεντεύξεις στον Αντώνη Γεωργίου

Η αντιμετώπιση από το κράτος των καλλιτεχνών, των Τεχνών και του Πολιτισμού γενικότερα είναι ένα ζήτημα που αναφύεται συνεχώς. Το ζήτημα της εφαρμογής της Nομοθεσίας, με την οποία προβλέπεται ένα ελάχιστο ποσοστό (1%) για εμπλουτισμό δημόσιων κτιρίων με έργα τέχνης, είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα της στάσης του κράτους απέναντι στον Πολιτισμό. Η Πολιτεία επιλέγει να παρανομεί και να μην εφαρμόζει μία από τις ελάχιστες Nομοθεσίες ουσιαστικής στήριξη των καλλιτεχνών και ανάδειξης της Τέχνης στον τόπο μας. Μιλήσαμε με τη Δάφνη Τριμικλινιώτη και τον Ανδρέα Εφεσόπουλο, δύο στελέχη του Ε.ΚΑ.ΤΕ., που υπήρξαν βασικοί παράγοντες στη διαμόρφωση και την εξέλιξη της Nομοθεσίας αυτής, «μια σημαντική Nομοθεσία», όπως τόνισαν, «για τη στήριξη των καλλιτεχνών και της ίδιας της Tέχνης και που δυστυχώς σήμερα δεν εφαρμόζεται και ουσιαστικά το κράτος παρανομεί».

ΔΑΦΝΗ ΤΡΙΜΙΚΛΙΝΙΩΤΗ – ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΦΕΣΟΠΟΥΛΟΣ

Το κράτος παρανομεί μη εφαρμόζοντας τη Nομοθεσία για αγορά και τοποθέτηση έργων τέχνης στα δημόσια κτίρια

Πρωτοβουλία Ε.ΚΑ.ΤΕ.

Όπως μας ανέφεραν, το αίτημα για την ύπαρξη ενός ελάχιστου ποσοστού για εμπλουτισμό των δημόσιων κτιρίων με έργα τέχνης προήλθε από το Επιμελητήριο Καλών Τεχνών Κύπρου (Ε.ΚΑ.ΤΕ.), ένα αίτημα που έγινε δεκτό και ψηφίστηκε σε Nόμο από τη Βουλή το 1992. «Αυτό θεωρείται το σημαντικότερο επίτευγμα του Ε.ΚΑ.ΤΕ. στη μακρόχρονή του πορεία που πάει πίσω στο 1964».

«Η πρόθεση του Ε.ΚΑ.ΤΕ. ήταν να επιτευχθεί η παρουσία έργων τέχνης σε όλα τα δημόσια κτίρια. Με τον τρόπο αυτό το Ε.ΚΑ.ΤΕ. θεωρούσε πως επιτυγχάνεται η ανάδειξη της πολιτισμικής δράσης των εικαστικών του τόπου προς όφελος του κοινού αλλά και μιας βελτιωμένης εικόνας του τόπου μας στο διεθνή χώρο. Παράλληλα επιτυγχάνεται η ενθάρρυνση και στήριξη των καλλιτεχνών μας στο να δημιουργούν έργα με υψηλές προδιαγραφές».

Η εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης δεν αφορά τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από την αξιοποίηση του έργου των καλλιτεχνών μας και τη βελτίωση της εικόνας του Πολιτισμού μας

Προβλήματα στη Νομοθεσία

Μέχρι το 2009 η Νομοθεσία προνοούσε σε μεγάλο βαθμό την εξάρτηση της εφαρμογής της στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. «Λόγω αυτής της εξάρτησης είχε αρχίσει μια περιστασιακή εφαρμογή του Νόμου σε μικρό αριθμό κτιρίων, αφού ο φόρτος εργασίας των Πολιτιστικών Υπηρεσιών και ο περιορισμένος αριθμός προσωπικού που διέθετε δεν επέτρεπαν μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση και εκπλήρωση των προνοιών του Νόμου». «Σαν αποτέλεσμα», όπως μας ανέφεραν, «εφαρμόστηκε μόνο σε περίπου 15 κτίρια από έναν αριθμό γύρω στα 50 περίπου κτίρια τότε. Ενώ σήμερα εκκρεμούν δεκάδες άλλα νέα κτίρια, τα οποία υπόκεινται στη σχετική Νομοθεσία».

Ο Νόμος του 2009

Διαφάνηκε έτσι ότι έπρεπε να γίνουν αλλαγές στη Nομοθεσία που θα διευκόλυναν την προώθησή της. Με τη Nομοθεσία που ψηφίστηκε το 2009, η ευθύνη παρακολούθησης της εφαρμογής του Νόμου παραμένει στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, ενώ η ευθύνη της εφαρμογής της μεταφέρεται στον εκάστοτε φορέα και κάτοχο του δημόσιου κτιρίου. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι φορείς είναι το κράτος, οι δήμοι, οι κατά τόπους Αρχές και Ημικρατικοί Οργανισμοί και αναφερόμαστε σε κτίρια υπουργείων, δήμων, σχολεία και άλλα.

«Βασικό καινούργιο στοιχείο του Νόμου του 2009 είναι πως για κάθε κτίριο ξεχωριστά η ευθύνη επιλογής ανατίθεται σε επιτροπή που συστήνεται με ευθύνη του φορέα και μόνο για το συγκεκριμένο κτίριο σε αντίθετη με ό,τι ίσχυε προηγουμένως και προνοούσε για μια επιτροπή που λειτουργούσε για τρία χρόνια. Επίσης στη νέα Nομοθεσία υπήρχε η δυνατότητα των διαφόρων επιτροπών για απευθείας αγορά έργων τέχνης, πέραν από την προκήρυξη διαγωνισμού. Τονίζεται επίσης η πρόθεση αξιοποίησης όλων των εικαστικών μορφών τέχνης. Σημαντικό, δε, στοιχείο είναι η ευθύνη συντήρησης του έργου από τον εκάστοτε φορέα».

Μη εφαρμογή του Νόμου

Παρά τις προσδοκίες όμως του Ε.ΚΑ.ΤΕ. αλλά και των καλλιτεχνών και «παρ’ όλα τα θετικά στοιχεία της νέας Nομοθεσίας, η προώθηση της εφαρμογής της προσέκρουσε στην αδιαφορία των εμπλεκόμενων υπεύθυνων φορέων να εφαρμόσουν τη Nομοθεσία και στην αμέλεια του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει στην παρακολούθηση και προώθησή της». Έτσι αυτή τη στιγμή η Nομοθεσία παραβιάζεται και με ένα πρόχειρο υπολογισμό φαίνεται πως έργα αξίας μέχρι και 4 εκατομμυρίων έπρεπε να εμπλουτίσουν δημόσια κτίρια και αυτό δεν έχει γίνει. Ανάμεσα στα κτίρια που έχουν κτιστεί και δεν εφαρμόστηκε η Nομοθεσία περιλαμβάνονται «το νέο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, το κτίριο του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, τα Επαρχιακά Κυβερνητικά Γραφεία Πάφου, το Ταχυδρομείο Αγίας Νάπας, το Δημοτικό Μέγαρο Στροβόλου, το Δημοτικό Μέγαρο Λατσιών αλλά και πολλα κτίρια σχολείων».

Παρ’ όλα τα θετικά στοιχεία της νέας Nομοθεσίας, η προώθηση της εφαρμογής της προσέκρουσε στην αδιαφορία των εμπλεκόμενων υπεύθυνων φορέων να εφαρμόσουν τη Nομοθεσία και στην αμέλεια του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει στην παρακολούθηση και προώθησή της.

Να εφαρμοστεί η Νομοθεσία αμέσως

Όπως μας αναφέρθηκε, «για την επίλυση αυτού του ζητήματος έχει ζητηθεί συνάντηση με τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, υποδεικνύοντας την πρόθεσή μας να βοηθήσουμε με κάθε τρόπο, ώστε να ληφθούν οι σωστές αποφάσεις και προσεγγίσεις που να κινήσουν επιτυχώς την εφαρμογή της Νομοθεσίας». Οι συνομιλητές μας ανέφεραν πως το Πανεπιστήμιο Κύπρου αποφάσισε να προχωρήσει στην εφαρμογή της Νομοθεσίας για πέντε σημαντικά νέα κτίριά του. «Ευελπιστούμε πως αυτή η πρωτοβουλία θα αποτελέσει ένα θετικό παράδειγμα και θα ενθαρρύνει και άλλους οργανισμούς και φορείς να προχωρήσουν στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους έναντι στο Νόμο».

«Η εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης δεν αφορά τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από την αξιοποίηση του έργου των καλλιτεχνών μας και τη βελτίωση της εικόνας του Πολιτισμού μας», θα μας υποδείξουν οι συνομιλητές μας. Σε κάθε περίπτωση, δυστυχώς, το γεγονός αυτό δεν μας ξενίζει, αφού η μη εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας δεικνύει και την γενικότερη απαξίωση της Πολιτείας απέναντι στον Πολιτισμό και τους καλλιτέχνες, παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις, που λόγω προεκλογικής περιόδου θα ακουστούν ξανά.

Σχολιάστε την είδηση

Σχόλια | Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και μόνο. Μη κόσμια ή/και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.