Μη ορθή στελέχωση και ανεπαρκή οργάνωση έδειξε η «ακτινογραφία»

49

Στα χέρια της Βουλής η μελέτη της KPMG για τη στελέχωση των κρατικών νοσηλευτηρίων

Ανεπαρκής οργάνωση και λειτουργία των δημόσιων νοσηλευτηρίων, ανομοιογένεια στο ωράριο εργασίας, μη ορθή στελέχωση και κατανομή του προσωπικού, μη ορθή χρήση των νοσοκομειακών πόρων και ελλιπής σχεδιασμός διαχείρισης και διοίκησης είναι μόνο μερικές από τις διαπιστώσεις της KPMG, η οποία διενήργησε μελέτη, για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας, για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στα νοσοκομεία.

Η μελέτη, που αναλύει ενδελεχώς τα δεδομένα από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα της Υγείας και η οποία από χθες βρίσκεται στα χέρια της Βουλής, παρουσιάζει συγκεκριμένες εισηγήσεις τόσο σε ό,τι αφορά τη στελέχωση όσο και σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των νοσοκομείων.

Αν και σε ό,τι αφορά τη στελέχωση με ιατρικό προσωπικό των νοσοκομείων η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει υποστελέχωση, για το νοσηλευτικό προσωπικό οι μελετητές διαπιστώνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά τον αριθμό των νοσηλευτών αλλά τον τρόπο που το νοσηλευτικό προσωπικό είναι κατανεμημένο στα διάφορα τμήματα/κλινικές. Να σημειωθεί ότι ως νοσοκομείο-αναφορά για τη μελέτη έχει χρησιμοποιηθεί το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και τα συμπεράσματα αναπροσαρμόστηκαν στα δεδομένα των άλλων νοσηλευτηρίων, παγκύπρια.

Πόσοι γιατροί χρειάζονται…

Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτή τη στιγμή στην Κύπρο υπάρχουν 2.907 γιατροί που διακλαδώνονται σε ποσοστό 32,9% (956 σε αριθμό) στον δημόσιο τομέα και ποσοστό 67,1% στον ιδιωτικό τομέα (1.951).

Ο αριθμός των ατόμων ανά γιατρό είναι 295, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Για το νοσοκομείο της πρωτεύουσας η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι χρειάζονται επιπλέον:

-4 ιατροί στην εσωτερική παθολογία

-1 ιατρός στην καρδιολογία

-2 στη νευροχειρουργική

-3 στη νεφρολογία

-1 στην ορθοπεδική

-3 στην ουρολογία

-2 στην οφθαλμολογία

-2 στην πνευμονολογία

-2 στην ωτορινολαρυγγολογική

Η μελέτη διαπιστώνει ότι στη δερματολογία εργάζεται ένας ιατρός περισσότερος απ’ ό,τι απαιτούν οι ανάγκες. Σε ό,τι αφοράστα υπόλοιπα νοσηλευτήρια που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, η ομάδα έργου προέβη στην επέκταση και αναπροσαρμογή της μεθοδολογίας υπολογισμού των αναγκών στελέχωσης σε ιατρικό προσωπικό.

Για παράδειγμα, στο νοσοκομείο της Λεμεσού η μελέτη δεικνύει ως απαιτούμενο αριθμό πλήρους απασχόλησης για την εξυπηρέτηση των εξωτερικών ασθενών (με μέση διάρκεια ανά επίσκεψη τα 25 λεπτά και 7.292 ασθενείς το χρόνο) τους τρεις ιατρούς.

Μειώνεται σταθερά ο αριθμός ασθενών ανά νοσοκόμο, αλλά…

Κατά το 2014 όπως αναφέρεται στη μελέτη ο αριθμός των νοσηλευτών που απασχολούνταν στον δημόσιο τομέα ήταν 3.244 και παρέμεινε σταθερός μέχρι και το 2016 που ανήλθαν σε 3.258, αριθμός στον οποίο συμπεριλαμβάνονται οι Επισκέπτριες Υγείας (100) όπως επίσης και οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας (405). Ο ιδιωτικός τομέας απασχολούσε 1.060 ενώ ο αριθμός ατόμων ανά νοσοκόμο μειώνεται σταθερά από το 2005 που ήταν 234 σε 204 το 2014.

Οι μελετητές, που προχωρούν σε σύγκριση της αναλογίας νοσηλευτών-ασθενών όπως αυτή προνοείται στον περί ιδιωτικών νοσηλευτηρίων νόμο και στη μελέτη που ετοίμασε ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών σε συνεργασία με την ΠΑΣΥΝΟ, αναφέρουν συγκεκριμένα ότι σε κάποιες αναλογίες είναι σύμφωνοι με τη μελέτη ΠΑΣΥΝΜΠΑΣΥΝΟ και σε κάποιες άλλες με την αναλογία όπως αυτή περιγράφεται στον περί ιδιωτικών νοσηλευτηρίων νόμο.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται για παράδειγμα ότι συγκριτικά με τον ιδιωτικό τομέα εκτιμάται ότι σε ένα δημόσιο νοσηλευτήριο εργάζεται ως μέσος όρος 1,5 νοσηλευτής περισσότερος κατά τη διάρκεια μιας εγχείρησης μέχρι και τη διαδικασία της ανάνηψης του ασθενούς (0,5 νοσηλευτής στην ανάνηψη και 1 νοσηλευτής βοηθός αναισθησιολόγου).

Άλλο ωράριο οι γιατροί και άλλο οι νοσηλευτές

Η μελέτη δεν αναφέρεται σε ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό αλλά σε λανθασμένη, μάλλον, κατανομή του προσωπικού (νοσηλευτικού και ιατρικού).

Ενδεικτικά στη μελέτη αναφέρεται ότι «το υφιστάμενο συμβόλαιο εργασίας των μόνιμων νοσηλευτών στην Κύπρο προβλέπει εξαήμερη εργασία με 37,5 ώρες εργασίας εβδομαδιαίως. Αυτό σπάζει ημερησίως σε τρεις βάρδιες, με την πρώτη βάρδια να αρχίζει στις 7:15 και να τελειώνει στη 13:30, τη δεύτερη να αρχίζει στη 13:15 και να τελειώνει στις 19:30 και την Τρίτη να αρχίζει στις 19:30 και να τελειώνει στις 7:30 το επόμενο πρωί». Οι γιατροί, από την άλλη, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν εργάζονται με βάρδιες. «Το ωράριο εργασίας των γιατρών είναι 7:30 το πρωί με 15:00 το απόγευμα.

Παράλληλα το ιατρικό προσωπικό εργάζεται και με το σύστημα αναμονής κλήσεων πέραν των ωρών εργασίας τους» σημειώνεται και προστίθεται: «Το υφιστάμενο σύστημα βάρδιας των νοσηλευτών και το ωράριο εργασίας γιατρών και ωρομίσθιου βοηθητικού προσωπικού δεν παρέχουν τη δυνατότητα καλύτερης αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών των δημόσιων νοσηλευτηρίων και δεν είναι δομικά συμβατά με τις αυξανόμενες ανάγκες των ασθενών.

Δημιουργούν στρεβλώσεις στην αποτελεσματικότητα και παραγωγικότητα του δημόσιου συστήματος υγείας», διαπιστώνουν οι μελετητές. H επιμήκυνση της πρωινής βάρδιας των νοσηλευτών μέχρι τις 14:45, η οποία ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό με το ωράριο των ιατρών, θα επιλύσει σημαντικές στρεβλώσεις στη διαδικασία εξυπηρέτησης των ασθενών στα χειρουργεία και στην καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών των νοσηλευτηρίων χωρίς επιπρόσθετο κόστος, είναι μια από τις εισηγήσεις τους.

Φόβοι για νέο πισωγύρισμα στο ΓεΣΥ

Εν μέσω επικρίσεων κατά της κυβέρνησης και ανησυχιών από την αντιπολίτευση για πιθανό νέο πισωγύρισμα στο ΓεΣΥ συζητήθηκε χθες στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας για το 2018.

Ο αρμόδιος Υπουργός, Γιώργος Παμπορίδης, δέχτηκε καταιγισμό ερωτήσεων από βουλευτές για τα πολλά και σοβαρά προβλήματα του δημόσιου τομέα της Υγείας ενώ κλήθηκε να απαντήσει και σε τοποθετήσεις που έκαναν λόγο για έναν “εσωκομματικό πόλεμο” που αφορά στη φιλοσοφία του Γενικού Σχεδίου Υγείας. Η απάντηση του Υπουργού ήταν ξεκάθαρη: «Δεν τίθεται κανένα θέμα για πολυασφαλιστικό» είπε και έστειλε μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση ότι δεν θα περάσουν οι μεθοδεύσεις όλων όσοι προβάλλουν την αυτονόμηση ως άλλοθι για να μην εφαρμοστεί ποτέ το ΓεΣΥ.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου ωστόσο ήταν πολύ έντονος σε ό,τι αφορά την «επιχείρηση» που έχει στηθεί για την ανατροπή των σχεδιασμών του Γενικού Σχεδίου Υγείας, υπενθυμίζοντας επιστολή που εστάλη στη Βουλή από τον Υπουργό Οικονομικών (μετά την ψήφιση των νομοσχεδίων, όπως είπε), με την οποία ο Χάρης Γεωργιάδης εξέφραζε τη διαφωνία του με το μονοασφαλιστικό και ενημέρωνε τη Βουλή ότι θα προχωρούσε σε δικές του μελέτες. Να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας για το 2018 παρουσιάζει αύξηση σε σύγκριση με το 2017 κατά 21 εκατομμύρια ευρώ, περίπου.

Συγκεκριμένα ο προϋπολογισμός του 2017 ήταν 560.233.058 ευρώ ενώ του 2018 ανέρχεται στα 581.316.767 ευρώ. Ο Γιώργος Παμπορίδης κατά τη διάρκεια της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών έκανε ενδελεχή αναφορά στους σχεδιασμούς του Υπουργείου του για την περίοδο 2018-2020 μια κρίσιμη χρονική περίοδο για την υλοποίηση της αυτονόμησης των νοσοκομείων και την εφαρμογή του ΓεΣΥ.

Προϋπολογισμός… λιτότητας

Για προϋπολογισμό λιτότητας έκανε λόγο ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου αναφέροντας ότι ο προϋπολογισμός της Υγείας για το 2018 «κινείται στα ίδια και χειρότερα πλαίσια των τελευταίων χρόνων».

Όπως είπε, «οι κυβερνώντες έχουν αποκόψει από τον τομέα της Υγείας τα τελευταία 4,5 χρόνια πέραν των 400 εκατομμυρίων ευρώ» και κάκισε το γεγονός ότι τα χρήματα που αποκόπτονται από τους δημόσιους υπαλλήλους (1,5% επί του μισθού τους) καθώς και τα τέλη στα νοσοκομεία καταλήγουν στο πάγιο ταμείο της Δημοκρατίας και όχι στους προϋπολογισμούς της Υγείας.

Αναφέρθηκε ακόμη στα προβλήματα των δημόσιων νοσοκομείων λέγοντας χαρακτηριστικά πως «δεν υπάρχουν αναλώσιμα, οι γιατροί αποχωρούν, το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό και οι νοσηλευτές είναι στα πρόθυρα κατάρρευσης και -το χειρότεροκινδυνεύουν ζωές».

Η κυβέρνηση, υπέδειξε, απέτυχε παταγωδώς στα θέματα υγείας και μίλησε για «πολιτική επιφανειακή και ευκαιριακή που βολεύει σχεδιασμούς και συμφέροντα περισσότερο του ιδιωτικού τομέα».

Ο βουλευτής του ΚΣ ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος ανέφερε ότι η απουσία των απαραίτητων μελετών για τον καθορισμό των αναγκών του δημόσιου τομέα της Υγείας «θα καταστήσει αδύνατη την ορθή εφαρμογή της αυτονόμησης των δημόσιων νοσηλευτηρίων και κατ’ επέκταση στη συνέχεια της εφαρμογής του ΓεΣΥ».

Απαράδεκτες χαρακτήρισε τις αποκοπές για τη δημόσια υγεία ο βουλευτής των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης. Περιμέναμε, είπε, ότι θα υπήρχε μια σοβαρή επένδυση στον τομέα των δημόσιων υπηρεσιών υγείας και ιδιαίτερα στα δημόσια νοσοκομεία, αλλά, όπως είπε, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται μέσα από τον προϋπολογισμό.

Ανεξάρτητος ο προϋπολογισμός του αυτόνομου οργανισμού

Κληθείς να απαντήσει στις επικρίσεις των βουλευτών σε σχέση με τον προϋπολογισμό, ο Υπουργός Υγείας ξεκαθάρισε ότι ο αυτόνομος οργανισμός, ο οποίος θα λειτουργήσει και θα υλοποιήσει την αυτονόμηση, θα έχει δικά του έσοδα, τα οποία υπολογίζονται, πέραν της χορηγίας της οποίας θα τύχει, σε επιπλέον 40 εκατομμύρια ευρώ κατ’ έτος.

Απαντώντας εξάλλου στον Μαρίνο Σιζόπουλο, ο οποίος δήλωσε πως «αντί η κυβέρνηση να πανηγυρίζει για την ψήφιση των νομοσχεδίων, πρέπει να προχωρήσει με την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων», ο δρ Παμπορίδης είπε ότι ο ίδιος επέλεξε για ένα μήνα μετά την ψήφιση των νομοσχεδίων να μην προχωρεί σε δηλώσεις. «Νομίζω ότι πρέπει να το εντάξουμε πάλι και αυτό στο πλαίσιο των εκλογών. Συγχωρούνται πολλά πράγματα στις εκλογές», είπε.

Ερωτηθείς εάν έχουν διαφοροποιηθεί τα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή της αυτονόμησης, ο Υπουργός Υγείας απάντησε αρνητικά.

 

Μαρίνα Κουμάστα