ΟΜΗΡΟΥ - ΑΗΚ - ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΟ ΣΤΑΘΜΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ - 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014

Του Γιώργου Σιαμμά*

Η αφορμή για την παρέμβαση αυτή δόθηκε από ένα πρόσφατο μπαράζ ειδήσεων, δηλώσεων και εξελίξεων στον τομέα Ηλεκτρισμού, που συνοψίζονται στα εξής:

• Μεγάλη αύξηση στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού τον Οκτώβριο, λόγω αύξησης στο κόστος των υγρών καυσίμων.


• Προκήρυξη του διαγωνισμού από τη ΔΕΦΑ, για εισαγωγή φυσικού αερίου, που θα περιλαμβάνει και αγορά μεγαλύτερου πλοίου για αποϋγροποίηση (FSRU).

•Περαιτέρω αύξηση στη διεθνή τιμή του πετρελαίου Brent που ανήλθε στα 86 δολάρια/βαρέλι για πρώτη φορά από τον Οκτώβριο του 2014! Το πετρέλαιο ακολουθεί μια συνεχή ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα τον τελευταίο χρόνο να έχει ανέλθει η τιμή του πέραν του 50%.

• Η προσφορά του Διαχειριστή Μεταφοράς για αγορά λογισμικού λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού μάλλον αποτυγχάνει, λόγω του ύψους της προσφοράς που είναι τριπλάσιο από τον προϋπολογισμό.

• Ακύρωση προσφοράς του Διαχειριστή Διανομής – ΑΗΚ για την αγορά λογισμικού διαχείρισης μετρήσεων.

• Δήλωση του προέδρου της ΑΗΚ πως μόνο με την εισαγωγή φυσικού αερίου θα μειωθεί η τιμή ηλεκτρισμού (αν προφανώς έλθει φθηνό φυσικό αέριο), ενώ ανέφερε πως η ΡΑΕΚ δεν επιτρέπει την ένταξη φωτοβολταϊκών στη δραστηριότητα της παραγωγής.

• Διαπίστωση της ΡΑΕΚ πως επίκειται καθυστέρηση στη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς, για την οποία είχε θέσει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα στους Διαχειριστές μέχρι 1η Ιουλίου του 2019.

Σε προηγούμενη δημόσια παρέμβασή μου τον Φεβρουάριο του 2018, με τίτλο «SOS για τους στόχους του 2020», τόνισα πως η Κύπρος δυστυχώς δεν θα επιτύχει τους υποχρεωτικούς στόχους του 2020 για τις ανανεώσιμες πηγές, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τη μείωση εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων. Κατέληγα τονίζοντας την ανάγκη για «άμεση επανεξέταση και υιοθέτηση ενός Ολοκληρωμένου Ενεργειακού Σχεδιασμού, διαμορφωμένου με τεχνοκρατική και επιστημονική επάρκεια, ώστε να αποφευχθούν το 2020 τα πρόστιμα από την ΕΕ και να τεθούν οι στόχοι για το 2030 και 2050». Κατά την άποψή μου, το κράτος δεν έχει κάνει ακόμα κάτι ουσιαστικό προς την κατεύθυνση αυτή. Το αρμόδιο Υπουργείο έχει υποχρέωση να παρέμβει άμεσα, με αναθεώρηση του Εθνικού σχεδίου δράσης ΑΠΕ. Δεν μπορεί να αναμένει την επίλυση όλων των ζητημάτων από τον Ρυθμιστή που εξάντλησε τις δυνατότητες που του παρέχει η νομοθεσία, με την έκδοση σωρείας αποφάσεων, όπως Net metering και αυτοπαραγωγή, αναθεώρηση του μοντέλου της ανταγωνιστικής αγοράς κ.λπ.

Είναι πλέον δεδομένο πως:

• Οι στόχοι του 2020 δεν επιτυγχάνονται και χρειάζεται επιτάχυνση έργων ΑΠΕ.

•Το φυσικό αέριο δεν μπορεί να εισαχθεί μέχρι το 2020 και θα υπάρξει αύξηση στο κόστος ηλεκτρισμού λόγω αυξημένων εκπομπών ρύπων. Εκτιμάται πως η προωθούμενη λύση εισαγωγής δεν θα επιφέρει μείωση στο κόστος.

• Στο κόστος ηλεκτρισμού θα προστεθούν και οι δαπάνες της ΑΗΚ για αντιρρυπαντικές τεχνολογίες λόγω καθυστέρησης στην έλευση φυσικού αερίου.

• Η ανταγωνιστική αγορά θα καθυστερήσει, με αποτέλεσμα όσα έργα ΑΠΕ λειτουργήσουν κατά τη μεταβατική περίοδο να αμείβονται με το κόστος αποφυγής, που αν μείνει στα σημερινά επίπεδα των 11 σεντ θεωρείται ψηλό.

Το Υπουργείο Ενέργειας πρέπει να υλοποιήσει μια σειρά από ενέργειες, λαμβάνοντας υπόψη πως μετά το 2020 ακολουθεί πιο απαιτητικός στόχος για το 2030 με αναμενόμενη ένταξη στο σύστημα ΑΠΕ της τάξης των 700 MW, πέραν της παρούσας κατάστασης: • Άσκηση της ενδεδειγμένης πολιτικής εποπτείας προς τους Διαχειριστές Μεταφοράς και Διανομής, για να προχωρήσει χωρίς άλλες καθυστερήσεις η ανταγωνιστική αγορά. • Κατεπείγουσα εξέταση της πιθανότητας προκήρυξης μειοδοτικού διαγωνισμού για ένα αριθμό MW ΑΠΕ, ίσως για μικρότερη περίοδο από 20 χρόνια, ώστε οι όποιες χαμηλές τιμές επιτευχθούν να μειώσουν κατευθείαν το κόστος ηλεκτρισμού • Να εξετάσει, μέχρι το άνοιγμα της αγοράς, τη δυνατότητα επιβολής αφενός μεν τιμής οροφής για τις ΑΠΕ κατά τη μεταβατική περίοδο για προστασία των καταναλωτών, καθώς και τη δυνατότητα υιοθέτησης ελάχιστης τιμής (floor price) που θα βοηθήσει τη δανειοδότηση των έργων. Ο χρόνος που απομένει για λύσεις είναι λίγος και το έργο για αποφυγή «ηλεκτροπληξίας» το 2020 θα είναι αρκετά δύσκολο.

* Τέως πρόεδρος ΡΑΕΚ