65 χρόνια μετά: Η πρόκληση της ιστορίας

Του
Γιαννάκη Λ. Ομήρου*

 

Η 9η Μαΐου έχει καθιερωθεί ως ηµέρα της Ευρώπης. 65 χρόνια µετά τη Συνθήκη της Ρώµης, η οποία πάνω στις στάχτες και τα ερείπια δύο παγκοσµίων πολέµων µε εκατόµβες θυµάτων, έθεσε τα θεµέλια δηµιουργίας της ενωµένης Ευρώπης, η Ε.Ε. βρίσκεται σε κρίσιµο και ιστορικό σταυροδρόµι.

Η πολεµική ανάφλεξη στην Ευρώπη µε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η επάνοδος του εφιάλτη ενός πυρηνικού ολοκαυτώµατος επαναφέρει την ευθύνη µιας συνολικής επανατοποθέτησης σε ό,τι αφορά το ρόλο της Ε.Ε στη διεθνή πολιτική σκηνή. Μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άµυνας είναι πλέον επιτακτική ανάγκη προκειµένου να τερµατιστεί ο ρόλος ουραγού των ΗΠΑ. Αυτή είναι µία θεµελιώδης προϋπόθεση για να µπορέσει η Ένωση να διασφαλίσει την ουσιαστική της επιβίωση.

Η συνεχιζόµενη τουρκική στρατιωτική κατοχή στην ευρωπαϊκή Κύπρο και η αποτυχία της Ε.Ε. να διαδραµατίσει θετικό ρόλο για µια δηµοκρατική και βιώσιµη λύση εξακολουθεί να αποτελεί ένα µεγάλο έλλειμµα πολιτικής. Η δε πολεµική σύρραξη στην καρδιά της Ευρώπης αποδεικνύει την αδυναµία της Ένωσης να έχει οποιαδήποτε αυτόνοµη παρέµβαση ειρήνευσης και προστασίας των συµφερόντων των χωρών-µελών, ποδηγετούµενη από την υπερατλαντική ∆ύναµη.

Περαιτέρω, οι προκλήσεις για το ευρωπαϊκό οικοδόµηµα είναι τεράστιες.

Μετά το BREXIT και το σοκ που προκάλεσε, είχαµε το εκλογικό αποτέλεσµα στη Γαλλία και το αίσθηµα ανακούφισης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Θα ήταν ωστόσο λάθος να υπάρξει επανάπαυση και εφησυχασµός.

Αυτό που χρειάζεται για να πεισθούν οι λαοί και οι πολίτες να συµπορευθούν στο όραµα της ευρωπαϊκής ενοποίησης είναι ο καθορισµός της πορείας προς το µέλλον.

∆ύο είναι οι δρόµοι. Ο ένας είναι ο δρόµος της συντήρησης, της ασύδοτης και άπληστης οικονοµίας της αγοράς. Αυτός ο δρόµος έχει δοκιµαστεί. Αυτός ο δρόµος οδήγησε και οδηγεί σε οικονοµικά και κοινωνικά αδιέξοδα. Σε περισσότερη φτώχεια, σε ανεργία, σε κοινωνικό αποκλεισµό, σε κατασπατάληση του περιβάλλοντος. Αυτός ο δρόµος είναι αδιέξοδος τόσο σε εθνικό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο άλλος δρόµος είναι αυτός της κοινωνικής οικονοµίας της αγοράς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Που θα µπορεί να δώσει πειστικές απαντήσεις στα αγωνιώδη ερωτήµατα των ανθρώπων και να κάνει τη διαφορά στη ζωή τους. Συνεισφέροντας σε πιο ισχυρή οικονοµική ανάπτυξη, στη δηµιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας, σε κοινωνική δικαιοσύνη και σε καθαρό και υγιεινό περιβάλλον. Αυτό θα πρέπει να είναι το µήνυµα στον Ευρωπαίο πολίτη. Ότι οι ανησυχίες του γίνονται κατανοητές […].

Αυτή είναι η πραγµατική ηµερήσια διάταξη της πολιτικής συζήτησης που πρέπει να ανοίξει στην Ευρώπη και κάθε χώρα-µέλος […]. Ασφαλώς οι πολιτικές, οικονοµικές και κοινωνικές παράµετροι σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο δεν αναµένουµε ότι θα αντιµετωπιστούν σε επίπεδο ενός συνταγµατικού κειµένου ή µιας συνταγµατικής συνθήκης ή µιας πρότασης εναλλακτικών σεναρίων. Είναι κυρίως θέµα πολιτικής βούλησης και πολιτικών αποφάσεων που θα εξαρτώνται σε κάθε συγκεκριµένη χρονική στιγµή από τις ισορροπίες των πολιτικών δυνάµεων µέσα στην Ε.Ε.

Η Ε.Ε. δεν πρέπει να οδηγηθεί σε παράλυση και στασιµότητα. Η δύναµη της ιστορίας δεν πρέπει να υποχωρήσει. Οι ελπίδες και οι προσδοκίες που γέννησε η δηµιουργία της Ε.Ε. δεν πρέπει να µαταιωθούν. Το όραµα της ευρωπαϊκής ενοποίησης πρέπει να παραµείνει αλώβητο […]. Η σηµερινή κρίση µπορεί και πρέπει να µετατραπεί σε ένα παράθυρο ευκαιρίας. Σε αυτή την κρίση η Ευρώπη πρέπει να αποδείξει ότι δεν είναι το πρόβληµα. Ότι η Ευρώπη είναι η λύση. Η Ευρώπη των λαών και των πολιτών. Η Ευρώπη της ειρήνης, της δηµοκρατίας, της ασφάλειας και της συνεργασίας. Αλλά και της κοινωνικής δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής. Γι’ αυτήν την Ευρώπη των ελπίδων, των οραµάτων και των προσδοκιών µας οφείλουµε να αγωνιστούµε µε συνέπεια. Απαντώντας θετικά στην πρόκληση της ιστορίας.

*Πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.