Πυξίδα/ Ορίζοντας/ Φωτογραφία: ©Παύλος Βρυωνίδης, Πορεία διαμαρτυρίας «Ως Δαμέ», Λευκωσία, 13 Φεβρουαρίου 2021. Η αρχή μιας επανάστασης;

Μερόπη Μωυσέως: Να ‘τανε το 21; Να ‘ναι το ’21;

Στα σκοτάδια των ημερών, ο Υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας προ-είδε φως: «Μέσα από το ζοφερό περιβάλλον αναβλύζει φέτος το μέγα φως της επετείου των 200 χρόνων από την εθνεγερσία και την παλιγγενεσία» [Ανακοίνωση ΥΠΠΑΝ, 04.02.2021]. Ήδη ένα χρόνο πριν, ο Πρόδρομος Προδρόμου συνέστησε ειδική επιτροπή για τους εορτασμούς των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, υπό την προεδρία του καθηγητή Γεώργιου Μπαμπινιώτη.

Τι δουλειά έχει ένα πολυκοινοτικό κράτος όπως η Κύπρος, να γιορτάζει την εθνική επέτειο μιας άλλης χώρας; Αντιλαμβάνομαι τους δεσμούς, ωστόσο από το συναίσθημα μέχρι αυτό που θα ζήσουμε, ο δρόμος είναι μακρύς. Και επικίνδυνος.

Η επιλογή του Πρόδρομου Προδρόμου να επικεντρωθεί με τόση προσοχή στους εορτασμούς της εν λόγω επετείου αντανακλά μια πολύ συγκεκριμένη ιδεολογία, που δεν ενστερνίζεται μόνο ο ΥΠΠΑΝ αλλά αφορά την παρούσα κυβέρνηση και το κυβερνών κόμμα. Είναι η ιδεολογία της Ελλάδας ως μητέρας-πατρίδας, της Κύπρου ως επαρχίας, του «την Ελλάδα θέλομεν κι ας τρώγωμεν πέτρες». Είναι μια ιδεολογία που πολεμά την κυπριακή συνείδηση, την κυπριακή γλώσσα, που φαντάζεται την ύπαρξη Νεοκύπριων και φαντασιώνεται πως αποτελεί την αρεία φυλή, με όλα τα ρατσιστικά σύνδρομα που συνοδεύει μια τέτοια φαντασίωση. Είναι μια ιδεολογία που υποτιμά τις γυναίκες και που κρατά την χώρα πίσω. Ας μην ξεχνάμε πως αυτός ο υπουργός είπε κάποτε ότι «το ιδεοληπτικό πείσμα της ‘επιστροφής στη διάλεκτο’ είναι [] επιζήμιο για τους ανθρώπους» και πως χρησιμοποιείται «ως αφορμή τεχνητής αποκοπής των Κυπριόπουλων από το Πανελλήνιο (!)» [Sigmalive, 24.02.2012]. Είναι αυτός που όταν επιστράφηκαν  τα έργα καλλιτεχνών από την Αμμόχωστο, δεν είπε λέξη για τους Τουρκοκύπριους που τα φρόντισαν για δεκαετίες και που με πολλά ρίσκα κατάφεραν να τα επιστρέψουν στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Είναι ο ίδιος που σύστησε συμβουλευτική επιτροπή για τη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού με 15 άνδρες και μία γυναίκα. Και επικρίθηκε σφοδρά. Όλοι όμως επικεντρωθήκαμε σε αυτή την αδιανόητα σεξιστική σύνθεση της επιτροπής. Κανείς δεν μίλησε για την ιδεολογική της σύνθεση.

Η έγνοια για την επέτειο του 1821 δεν περιορίζεται στον Πρόδρομο Προδρόμου. Ήδη ένα χρόνο προηγουμένως ο Χρυσόστομος Β’ δήλωνε ότι η Εκκλησία της Κύπρου θα γιορτάσει «εντόνως» την επέτειο [Εφημερίδα Πολίτης, 10.1.20]. Γι’ αυτό και τόση βιασύνη για την ολοκλήρωση του Καθεδρικού Ναού στη Λευκωσία. Και για να ξέρουμε τι άλλο θα υπομείνουμε αυτή την χρονιά, οι εορτασμοί θα ξεκινήσουν στις 25 Μαρτίου και θα κορυφωθούν τον Ιούλη, οπότε συμπληρώνονται 200 χρόνια από τον απαγχονισμό του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού, κατά την γνωστή 9η Ιουλίου 1821. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυπριανός θα κηρυχθεί άγιος γιατί δεν είναι αρκετό το ‘εθνομάρτυρας’. Θα εγκαινιαστούν και σχετικά μουσεία στον Στρόβολο, γενέτειρα του οσονούπω αγίου.

Στο μεταξύ, στα σχολεία προκηρύσσονται μαθητικοί διαγωνισμοί τέχνης με τίτλο «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821: Αναδιφώ το παρελθόν, ενατενίζω το μέλλον». Και αντί να προωθείται η ιδέα μιας ενωμένης πατρίδας, επαναφέρεται το «Δεν Ξεχνώ». Στα πέντε τους, τα παιδιά μας νομίζουν ότι η σημαία της χώρας τους είναι η ελληνική. Στα έξι τους, έχουν ένα εχθρό που δεν μπορούν να προσδιορίσουν ακριβώς αλλά σε κάθε περίπτωση ονομάζεται Τούρκος. Στα δέκα τους, αρχίζουν να ρωτούν. Όσοι είναι τυχεροί, αμφισβητούν. Οι υπόλοιποι, είναι καταδικασμένοι να ζουν και να πιστεύουν σε ένα κράτος που στην επίσημη αφήγηση της Ιστορίας του λέει ψέματα.

Πάντως, ως στόχος της επετείου αναφέρεται «το πνεύμα αγωνιστικότητας της ελευθερίας», η αφύπνιση συνείδησης κλπ. Εικάζω, δε, ότι φέτος θα ακουστεί πολλές φορές αυτό που έγραψε ο Ρήγας Βελεστινλής, αποδίδοντας στα ελληνικά το γνωμικό του Ελβετού γιατρού και ποιητή Χάλερ: «Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά». Από τους φετινούς εορτασμούς, ας κρατήσουμε αυτό. Στο ζοφερό, σκοτεινό, διεφθαρμένο, αντιδημοκρατικό περιβάλλον που το κράτος έχει δημιουργήσει, αυτό ας είναι το φως. Για το δικό μας ’21. Κι αν το πνεύμα αγωνιστικότητας κι η αφύπνιση συνειδήσεων γυρίσει μπούμερανγκ στις όποιες επιδιώξεις επικίνδυνων πρακτικών και του συστήματος που τις θρέφει, καλώς.

Μερόπη Μωυσέως 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.