94 χρόνια αγώνων για τον τόπο και τον λαό μας συμπληρώνει σήμερα το ΚΚΚ-ΑΚΕΛ

 

Oι πρωτοπόροι κομμουνιστές έθεσαν τα θεμέλια της ταξικής πάλης

pinakas kk kypros 01

 

Κλείνουν σήμερα 94 χρόνια ζωής του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ. Στις 14-15 Αυγούστου του 1926, σε ένα ταπεινό σπίτι της οδού Βασιλείου Μακεδόνος στη Λεμεσό, μια δράκα πρωτοπόρων κομμουνιστών έβαζαν και επίσημα τα θεμέλια του Λαϊκού Κινήματος.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου ήταν γέννημα της επίδρασης της Οκτωβριανής Επανάστασης και των νέων οικονομικών και κοινωνικών δεδομένων, με σημαντικότερη την εμφάνιση και την ανάπτυξη της εργατικής τάξης ως απόρροιας της ανάπτυξης του καπιταλισμού στα πρώτα χρόνια της βρετανικής αποικιοκρατίας. Αυτή η εργατική τάξη ζούσε και εργαζόταν κάτω από άθλιες συνθήκες άγριας εκμετάλλευσης, ενώ αυξανόταν σε αριθμό από το ξεκλήρισμα της φτωχής αγροτιάς. Η καταδυνάστευση του Βρετανού αποικιοκράτη συμπλήρωνε την καταπίεση της ντόπιας αστικής τάξης, των τοκογλύφων, των τσιφλικάδων και της Εκκλησίας.

akel 9246

Ιδρυτικό συνέδριο ΚΚΚ

Το ιδρυτικό συνέδριο του ΚΚΚ υπήρξε το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας που είχε αρχίσει στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1920, με την εμφάνιση στην Κύπρο της σοσιαλιστικής ιδεολογίας και των πρώτων κομμουνιστικών πυρήνων. Η δράση των κομμουνιστικών πυρήνων οδήγησε τον Φλεβάρη του 1926 στη συνδιάσκεψη στελεχών σε πολύ στενό κύκλο για λόγους ασφαλείας, με στόχο την σύγκληση ιδρυτικού Συνεδρίου. Λίγο αργότερα, τον Ιούλη, φτάνει στην Κύπρο από την Ελλάδα και ο Κύπριος Χαράλαμπος Βατυλιώτης (Βάτης) και σε συνεργασία με την προϋπάρχουσα ΚΕ του ΚΚΚ ετοιμάζονται οι εισηγήσεις και οι θέσεις για το Συνέδριο.

Το ιστορικό συνέδριο έγινε σε σπίτι που βρέθηκε στην οδό Βασιλείου Μακεδόνος 13 και ενοικιάστηκε για τους σκοπούς του Συνεδρίου. Λόγω της καταδίωξης και για λόγους ασφαλείας αποφασίστηκε όπως το Συνέδριο διεξαχθεί τον Δεκαπενταύγουστο, έτσι ώστε, με πρόφαση την εν λόγω γιορτή, να μην κινήσει υποψίες η σύναξη των κομμουνιστών.

Το βράδυ της 14ης Αυγούστου ξεκίνησε το ιστορικό ιδρυτικό συνέδριο του ΚΚΚ σε ένα σπίτι που δεν διέθετε καν τις αναγκαίες καρέκλες για τους συνέδρους. Οι ιστορικοί συμμετέχοντες στο συνέδριο ήταν οι Βάτης, Σκελέας, Λεύκης, Χρ. Σαββίδης, Χαρ. Σολομωνίδης, Κατίνα Νικολάου-Τουμάζου, Πλάτωνας Τουμάζου, Κώστας Δράκος, Χριστόδουλος Αρτεμίου, Κλεάνθης Κιουπής, Γιώργος Σολιάτης, Χαράλαμπος Σκαπανέας, Κώστας Ερωτας, Λεωνίδας Χριστοδουλίδης και Αννινος Γεωργίου. Στο συνέδριο ως εκπρόσωποι της μαθητικής και εργατικής νεολαίας έλαβαν μέρος οι Κυριάκος Κουκουλλής, Μάρκος Μαρκουλλής, Γιώργος Σολομωνίδης, Ευστάθιος Ξυναρής, Μ. Μικελλίδης, ενώ συμμετείχαν επίσης οι γιατροί Νικολαΐδης και Βασιλείου.

Το συνέδριο ενέκρινε το καταστατικό του κόμματος και μια σειρά από έγγραφα και εξέλεξε ΚΕ, στην ηγεσία της οποίας τέθηκε ο Σκελέας. Οι αποφάσεις και οι θέσεις του ΚΚΚ δημοσιοποιήθηκαν στον «Νέο Ανθρωπο» μεταξύ 18 Σεπτεμβρίου και 24 Δεκεμβρίου. Με την ίδρυση του ΚΚΚ, η εργατιά, η αγροτιά, η προοδευτική διανόηση και γενικά οι εργαζόμενοι εμφανίστηκαν στο ιστορικό προσκήνιο ως αυτοτελής πολιτική και κοινωνική δύναμη και για πρώτη φορά σήκωσαν κεφάλι και διεκδίκησαν τα δικαιώματά τους έναντι στην αποικιοκρατία, στην αστική τάξη και στην εθναρχία.

akel 946

Κόμμα αρχών και θέσεων από την πρώτη στιγμή

Το ΚΚΚ στόχευε στο ενιαίο αντι-ιμπεριαλιστικό μέτωπο με απώτερο σκοπό την ανεξαρτησία της Κύπρου. Ως άμεσα πολιτικά αιτήματα το κόμμα είχε την καθολική ψηφοφορία, τη δημιουργία πραγματικού κοινοβουλίου με καθολική ψηφοφορία, την κατάργηση του οθωμανικού χρέους, την ελάττωση των φορολογιών, τη στρατιωτική εκκένωση του νησιού, τη δημιουργία ντόπιας πολιτοφυλακής και τον τελικό στόχο της εργατο-αγροτικής δημοκρατίας της Κύπρου και την είσοδό της στην Ομοσπονδία Εργατοαγροτικών Δημοκρατιών της Βαλκανικής.

Μέσω των υπόλοιπών του αποφάσεων, το ΚΚΚ επικύρωσε τις θέσεις του και τα αιτήματά του πάνω στα ζητήματα που αφορούσαν το εργατικό και το αγροτικό κίνημα.

Κάποια από αυτά ήταν η ελευθερία οργανώσεως και η αναγνώριση όλων των Εργατικών Σωματείων χωρίς φορολογία, το οκτάωρο, η αποζημίωση ή ιατρική περίθαλψη από τις εταιρείες προς τους εργάτες που καθίστανται ανίκανοι προς εργασία λόγω ατυχήματος εν ώρα εργασίας και ανάλογη αποζημίωση προς τις οικογένειές τους σε περίπτωση θανάτου, η αποζημίωση στους υπαλλήλους και εργάτες που απολύονται χωρίς λόγο, η ίδρυση Κυβερνητικής Επαγγελματικής Σχολής προς δωρεάν φοίτηση των φτωχών και η ίδρυση Ταμείου Περιθάλψεως προς αποζημίωση ή ιατρική περίθαλψη των εργατών σε περίπτωση ατυχήματος εν ώρα εργασίας. Για τα εισοδήματα του Ταμείου Περιθάλψεως προτείνουν φορολογία επί των νέων κτιρίων που η αξία τους υπερβαίνει τις 500 στερλίνες, φορολογία επί των σιγαροποιητικών μηχανών, φορολογία επί των εισαγόμενων έτοιμων ενδυμάτων, υποδημάτων και διαφόρων άλλων αντικειμένων που κατασκευάζονται και στην Κύπρο και φορολογία επί των δημοσίων θεαμάτων. Ακόμη, η προστασία των εργαζομένων γυναικών και των ανήλικων παιδιών, η κατάργηση της φορολογίας επί των ειδών πρώτης ανάγκης, η αντικατάστασή της με φορολογία επί του κεφαλαίου, η κατάργηση του φόρου υποτελείας, η ειδική νομοθεσία για την προστασία των εργατών στα μεταλλεία, η επιβολή φορολογίας επί των εξαγόμενων μεταλλευμάτων και ο τερματισμός της καταδίωξης από την Αστυνομία.

Στο αγροτικό ζήτημα το ΚΚΚ ζητούσε ίδρυση γεωργικής τράπεζας, απαλλοτρίωση της εκκλησιαστικής περιουσίας προς χάριν των ακτημόνων, κατάργηση της δεκάτης και την αντικατάστασή της με φόρο εισοδήματος, προστασία της κτηνοτροφίας με παραχώρηση δασικών περιοχών, κατάργηση των αγροτικών χρεών κτλ.

idrysi akel11

Από το ΚΚΚ στο ΑΚΕΛ

Το ΚΚΚ στα επόμενα χρόνια κάτω από σκληρές συνθήκες παρανομίας και καταδίωξης συνεχίζει να αγωνίζεται για τον κυπριακό λαό, με κύρια προμετωπίδα το ενιαίο μέτωπο, άσχετα από εθνική και θρησκευτική καταγωγή. Παρά τη μικρή δύναμη του ΚΚΚ, η αποικιοκρατία φοβάται το κομμουνιστικό κίνημα και με την ευκαιρία των Οκτωβριανών το 1931 εξορίζει τον Γ.Γ. του Κόμματος Βάτη και τον Β.Γ.Γ. Σκελέα. Ακόμα και στα σκληρά χρόνια της Παλμεροκρατίας, όταν η ενωτική Δεξιά έσκυψε το κεφάλι και συνεργάστηκε με τους Βρετανούς, η μόνη αντιαποικιακή φωνή ήταν οι παράνομοι πρωτοπόροι κομμουνιστές.

Πέραν της δράσης τους στην Κύπρο, οι κομμουνιστές μετανάστες από Αγγλία και βόρειο Αμερική έδωσαν και μαθήματα διεθνισμού με τη συμμετοχή τους στις Διεθνείς Ταξιαρχίες στο πλευρό της δημοκρατικής Ισπανίας στον εμφύλιο πόλεμο. Περίπου 59 Κύπριοι κομμουνιστές πολέμησαν το φασισμό του Φράνκο, συμπεριλαμβανομένου του μετέπειτα ιστορικού ηγέτη του ΑΚΕΛ Εζεκία Παπαϊωάννου, ενώ τουλάχιστον 19 από αυτούς άφησαν την τελευταία τους πνοή στα πεδία της μάχης στην Ισπανία.

Η χαλάρωση των δικτατορικών μέτρων με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έδωσε τη δυνατότητα στους κομμουνιστές να ιδρύσουν με άλλα δημοκρατικά στοιχεία το ΑΚΕΛ το 1941 για νόμιμη δράση. Τα δύο κόμματα συνυπήρχαν μέχρι και το 1944, το ένα στην παρανομία και το άλλο στη νομιμότητα. Το 1944 πάρθηκε η απόφαση για τη διάλυση του ΚΚΚ και το ΑΚΕΛ έμεινε ο μόνος και αδιαμφισβήτητος καθοδηγητής των εργαζομένων στους αγώνες του συμβάλλοντας τα μέγιστα σε όλες τις κατακτήσεις των εργαζομένων και του λαού μας. Το ΚΚΚ-ΑΚΕΛ ως επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης και η ταξική δύναμη διεκδίκησης ήταν και είναι η ελπίδα του τόπου και ο υπερασπιστής των συμφερόντων των εργαζομένων και των λαϊκών μαζών. Για επανένωση και κοινωνική απελευθέρωση.

 

kk kyprou5 01

 

 

Η ένδοξη ιστορία του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ ανεβάζει τον πήχη της ευθύνης…

 

«Η ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου, τον Δεκαπενταύγουστο του 1926, ήταν ο σπόρος του βαθύρριζου δέντρου του κόμματος της εργατικής τάξης και του εργαζόμενου λαού της πατρίδας μας. Με μαγιά τα μηνύματα της Οκτωβριανής Επανάστασης και με προζύμι το πιο συνειδητό κομμάτι της κυπριακής εργατιάς μαζί με προοδευτικούς διανοούμενους νέους της εποχής, το ΚΚΚ για πρώτη φορά στην Ιστορία του τόπου έβαλε τον ίδιο τον λαό στο προσκήνιο των αγώνων και της ζωής».

Με αφορμή την επέτειο 94 χρόνων από την ίδρυση του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ, το ΑΚΕΛ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρεται στις συνθήκες που οδήγησαν στην ανάγκη δημιουργίας της οργανωμένης πολιτικής δύναμης των εργαζομένων. Όπως σημειώνεται:

«Σε μια περίοδο που η ντόπια πλουτοκρατία και ο ανώτατος κλήρος ήταν σε αγαστή συνεργασία με τους αποικιοκράτες -ενώ ο λαός μας ήταν στη σκλαβιά και την εξαθλίωση- το ΚΚΚ καλούσε σε δημιουργία ενιαίου αντιαποικιακού μετώπου πάλης όλων των Κυπρίων ενάντια στη βρετανική αποικιοκρατία που δυνάστευε το νησί μας. Το ΚΚΚ ήταν, ακόμα, ο ιδρυτής του εργατικού κινήματος της Κύπρου και ο οργανωτής των πρώτων εργατικών αγώνων σφραγίζοντας τις διεκδικήσεις της κυπριακής εργατιάς για το οκτάωρο, τα μεροκάματα, την κοινωνική ασφάλιση. Προέταξε τη συμμαχία εργατιάς και αγροτιάς απέναντι στην εκμετάλλευση των τοκογλύφων και των μεγαλοτσιφλικάδων θέτοντας ριζοσπαστικά αιτήματα, όπως να διανεμηθεί η εκκλησιαστική, βακουφική γη και τα μεγαλοτσιφλίκια στους ακτήμονες, να σβηστούν τα χρέη των ξεκληρισμένων αγροτών. Το ΚΚΚ ήταν η φωνή που μίλησε για πρώτη φορά στην Κύπρο για την ισότητα των φύλων και την προστασία της μητρότητας, για τη δωρεάν παιδεία και την απαγόρευση της παιδικης εργασίας. Ενέπνευσε καλλιτέχνες και διανοούμενους να στρατευτούν στην οργανωμένη πάλη για έναν καλύτερο κόσμο. Έσπειρε τις κομμουνιστικές ιδέες, τα διεθνιστικά ιδεώδη και το όραμα του σοσιαλισμού μέσα στην κοινωνία. Οι πρώτοι Κύπριοι κομμουνιστές λειτούργησαν ως φάρος μέσα στο σκοτάδι της αμάθειας, των προκαταλήψεων και του θρησκευτικού σκοταδισμού».

Ακριβώς για όλα αυτά, το ΑΚΕΛ, ως ΚΚΚ στην αρχή και ως ΑΚΕΛ στη συνέχεια, έγινε στόχος ντόπιων και ξένων συμφερόντων που το πολέμησαν με διώξεις, φυλακίσεις, εξορίες, δολοφονίες, οργανωμένη συκοφάντηση, ενώ δύο φορές τέθηκε στην παρανομία. Ο ίδιος ο λαός όμως το καταξίωσε σε μια πρωτοπόρα και πρωταγωνιστική δύναμη, γιατί ήταν με τους αγώνες και τις θυσίες των χιλιάδων λαϊκών αγωνιστών και αγωνιστριών του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ που έγινε καλύτερη η ζωή του λαού, των εργαζομένων, της φτωχολογιάς.

«Η ένδοξη Ιστορία του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ δεν μας επαναπαύει», τονίζει το ΑΚΕΛ. «Αντίθετα, ανεβάζει τον πήχη της ευθύνης για το κόμμα μας σήμερα, να δυναμώνει τους δεσμούς του με τον λαό και τη νεολαία. Να διορθώνει λάθη και αδυναμίες. Να συνεχίσει ακόμα πιο ριζοσπαστικά να παράγει πολιτική και να προτάσσει αιτήματα που να απαντούν στα σύγχρονα προβλήματα του λαού μας. Γιατί ο τόπος και ο λαός μας χρειάζονται ένα ισχυρό και πρωταγωνιστικό ΑΚΕΛ, μαχητικό και ριζοσπαστικό, ενωμένο και σφικτοδεμένο, σύγχρονο και διαρκώς ανανεούμενο. Δεμένο με τους εργαζόμενους, τη νέα γενιά. Με τον λαό. Δύναμη αγώνα. Δύναμη αλλαγής».