Η ψήφιση του προϋπολογισμού: «Αδήριτη ανάγκη», υπευθυνότητα και salus populi

Του Αλμπέρτο Φλωρεντίν

Στο ΡΙΚ, στο “Από Μέρα σε Μέρα” της 11 Γενάρη, άκουσα τον Υπουργό Οικονομικών να χαρακτηρίζει την ψήφιση του προϋπολογισμού “αδήριτη ανάγκη επειδή “χωρίς προϋπολογισμό … δεν μπορεί να λειτουργήσει το κράτος… να δοθεί στην αγορά, στους εργαζόμενους, στις επιχειρήσεις αυτό το τελευταίο και πολύ μεγάλο πακέτο στήριξης στην οικονομία της τάξης των 350 με 400 εκατομμύρια… ώστε να δώσουμε μια ανάσα στις επιχειρήσεις“. [Εδώ ξεχάστηκαν οι εργαζόμενοι].  Είπε στη συνέχεια ότι είναι “αδήριτη ανάγκη να συνεχίσει το κράτος με προϋπολογισμό… ούτως ώστε να αντιμετωπίσει και την επερχόμενη αξιολόγηση στις 22/1 από τον οίκο αξιολόγησης Moodys“.

Η “αδήριτη ανάγκη” είναι μια αρχαιοπρεπής έκφραση που τη συναντάει κανείς σχεδόν αποκλειστικά στις πολιτικές εκπομπές, άρθρα και βιβλία. Νομίζω την καθιέρωσε το 1959 στον ελληνοκυπριακό πολιτικό λόγο ο Μακάριος, όταν αντιμετώπιζε την κατηγορία ότι ξεπούλησε την Ένωση στην Ζυρίχη.

Ένα google μας δίνει ερμηνείες όπως αυτή:

αδήριτος -η -ο [aδíritos] : που είναι σκληρός και αναπόφευκτος, κυρίως στις εκφράσεις αδήριτη ανάγκη: H αδήριτη ανάγκη της επιβίωσης / της προσαρμογής κτλ. ~ νόμος: Ο ~ νόμος της ζωής / της φυσικής αιτιότητας κτλ  

και αυτή:

αδήριτη ανάγκη, απόδοση: η αναπόφευκτη αν & σκληρή

Όπως σωστά παρατηρεί ο Σάββας Ιακωβίδης (για να στηρίξει βέβαια την αντιδραστική αρθρογραφία του) πιο βαριά έκφραση δεν υπάρχει, εκτός ίσως από το “πιστόλι στον κρόταφο” του Αναστασιάδη της φτωχοποίησης του 2013,

Επίσης ο Υπουργός Οικονομικών έχει πειΗ μη ψήφιση του προϋπολογισμού, για σκοπούς μάλιστα που δεν άπτονται θεμάτων προϋπολογισμού ή έστω της οικονομικής φιλοσοφίας, όπως έπραξε για πρώτη φορά στην ιστορία του το ΔΗΚΟ, αποτελεί απλώς μια πράξη ανευθυνότητας εκ μέρους του, με πολύ αρνητικές για τον τόπο επιπτώσεις, γιατί έτσι νομίζουν ότι εξυπηρετούν τις μικροκομματικές τους σκοπιμότητες

Δύσκολο να αρνηθώ αυτή την εκτίμηση για το ΔΗΚΟ.  Αυτά όμως προκαλούν να ρωτήσουμε – και να αναρωτηθούμε γιατί δεν τα ρώτησε η δημοσιογράφος του ΡΙΚ – τον Υπουργό Οικονομικών και την κυβέρνηση του ΔΗΣΥ: Αφού είναι “αδήριτη ανάγκη” η ψήφιση του προϋπολογισμού, αλλά η αντιπολίτευση είτε δεν το αντιλαμβάνεται ή/και είναι τόσο ακραία ανεύθυνη ώστε να τον καταψηφίσει, εσείς τι κάνετε;  Αφού καταλαβαίνετε ότι είναι “αδήριτη” η ανάγκη και είστε “Η υπεύθυνη πολιτική δύναμη στην οποία μπορούν να στηριχτούν οι πολίτες στα εύκολα και στα δύσκολα“, γιατί δεν σπάζετε εσείς αυτό το απόλυτα επικίνδυνο αδιέξοδο;  Γιατί δεν κάνετε αυτό που ζητάει το ΔΗΚΟ για να υπερψηφίσει τον προϋπολογισμό; Γιατί δεν δίνετε στον Γενικό Ελεγκτή τους φακέλους για τα χρυσά διαβατήρια;

Δεν έχετε εμπιστοσύνη στον Γενικό Ελεγκτή; Δεν είστε οι μόνοι. Πως νομίζετε ότι νοιώθουν για αυτόν οι χιλιάδες των εκπαιδευτικών από το καλοκαίρι του 2018, όταν μας επιτέθηκε, σε κοινό τότε μέτωπο με τον δικό σας Υπουργό Παιδείας Κώστα Χαμπιαούρη, εκείνον που είπε στο ΕΛΑΜ “οι αξίες και αρχές που έχετε είναι και δικές μας αξίες και δικές μας αρχές“; Ποια εμπιστοσύνη να έχουν σε κάποιον που αποκαλούσε μια από τις σημαντικότερες κατηγορίες εργαζομένων “λίπος” με τον πιο αισχρό και εμμονικό τρόπο, με tweets που θα μπορούσαν να διδάξουν ακόμα και στον Ντόναλντ Τραμπ νέα κόλπα;

Όμως υπάρχει λύση.  Μην δώσετε τους φακέλους μόνο στον Γενικό Ελεγκτή.  Δώστε τους ταυτόχρονα και στα κοινοβουλευτικά κόμματα. Θα έπρεπε να μπορούν να σας προφυλάξουν από τον πολυμήχανο Οδυσσέα οι Αντιπρόσωποι του Λαού. Ακόμα καλύτερα, δώστε τους και στις μεγάλες συντεχνίες όπως είναι η ΠΕΟ, η ΣΕΚ, η συντεχνία των τραπεζικών ΕΤΥΚ, που έχουν επίσης την τεχνογνωσία να τους διερευνήσουν, ώστε να λάμψει η αλήθεια.

Υπάρχει θα πείτε και ο Νόμος, ο οποίος όπως θεωρεί ο Γενικός Εισαγγελέας, απαγορεύει  την εμπλοκή του Γενικού Ελεγκτή στα των χρυσών διαβατηρίων. Ωστόσο όπως πάντα σε συγκρουσιακές καταστάσεις, “διίστανται οι γνώμες” των ειδικών νομικών. Οπότε καταλήγουμε στο ποιον ειδικό θα επιλέξει κάποιος να πιστέψει.

Σχεδόν πάντα αυτές οι γνώμες συνάδουν με τους πολιτικούς στόχους νομικού που τις εκφράζει. Μια πραγματικότητα προφανής σε όποιον δεν είναι τόσο άσχετος ώστε να πιστεύει ότι σε κρίσιμα ζητήματα υπάρχει η ανεξαρτησία και η πολιτική ουδετερότητα της Δικαιοσύνης και των ανώτερων λειτουργών της.

Έτσι και αλλιώς όμως, αν η ψήφιση του προϋπολογισμού είναι “αδήριτη ανάγκη”, υπάρχει μια καθαρή νομική λύση στις αδιέξοδες αντεγκλήσεις των νομικών. Ειδικά για τις “αδήριτες ανάγκες”, για τις περιπτώσεις στις οποίες κινδυνεύει άμεσα η κοινωνία, υπάρχει το νομικό απόφθεγμα Salus populi suprema lex esto. Αυτή είναι μια ακόμα βαρύγδουπη ρήση την οποία επικαλέστηκε ο Μακάριος, για να δικαιολογήσει με αυτήν την παραβίαση του ίδιου του συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και σημαίνει “Η ευημερία του λαού είναι ο υπέρτατος νόμος”,

Αν λοιπόν είναι τόσο “αναπόφευκτη αν και σκληρή” η ανάγκη ψήφισης του προϋπολογισμού, τότε η κυβέρνηση μπορεί να επικαλεστεί το “salus populi” και να αγνοήσει τις όποιες νομικές αντιρρήσεις προβάλλει ο Γενικός Εισαγγελέας. Μπορεί να φερθεί υπεύθυνα και με ανωτερότητα, ικανοποιώντας τον υπέρτατο νόμο, την ευημερία του Λαού.

Στο κάτω-κάτω, τι μπορεί να είναι πιο σημαντικό από την “αδήριτη ανάγκη” ψήφισης του προϋπολογισμού; Εκτός αν υπάρχουν άλλες πιο “αδήριτες ανάγκες” στην ιστορία αυτή.  Ανάγκες που δεν γνωρίζουμε πλήρως αλλά που καλά υποψιαζόμαστε.

Καμιά φορά πρέπει να αντιμετωπίζεις το δούλεμα με δούλεμα, ακόμα και αν τα μέσα που διαθέτεις είναι τόσο φτωχά και λίγα σε σύγκριση με τα δικά τους.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.