Αιχμάλωτος Πολέμου στο Dialogos: «Μας έλεγαν ότι επρόκειτο για άσκηση – Καμία οργάνωση»

Των Παναγιώτη Βασιλείου και Λοϊζου Μωυσέως

Ήταν λίγο μετά τις 5 το πρωί όταν ανενόχλητοι και άνετοι οι Τούρκοι εισέβαλαν στην Κύπρο.

Χωρίς καμία αντίσταση και με τις «πόρτες» ορθάνοιχτες ελέω του πραξικοπήματος που προηγήθηκε, οι Τούρκοι εισέβαλαν στο Πέντε Μίλι της Κερύνειας με πλοία και λίγο αργότερα συνέχισαν την απόβαση τους με αεροπλάνα.

O Κυπριακός στρατός, xωρίς καμία οργάνωση και με οδηγίες που άλλαζαν συνεχώς, όδευε σε μια άνιση μάχη που ήταν από πριν προδομένη.

Η μαρτυρία του κ. Νεόφυτου Ανδρέου ο οποίος ήταν από τους πρώτους αιχμαλώτους, στο χωριό Μαντρα είναι χαρακτηριστική για τα όσα έζησαν τότε όσοι καλέστηκαν να πολεμήσουν τον Τούρκο εισβολέα.

«Ήταν γύρω στις 05:00 το Σάββατο, όταν μας κάλεσαν για επιστράτευση στο 316 Τ.Π στο Συριανοχώρι της Μόρφου. Μας έδωσαν όπλο, σφαίρες και παγούρι, όμως δεν μας έδωσαν ρούχα και ξεκινήσαμε για την Κερύνεια».

Αυτό που έλεγαν από το ράδιο ήταν ότι επρόκειτο για άσκηση, όπως μας είπε ο κ. Νεόφυτος, μία εκδοχή που ήταν προς όφελος κάποιων να την πιστέψει ο κόσμος. Αυτά τους έλεγε και ο αξιωματικός που ήταν ο επικεφαλής στη διμοιρία σύμφωνα με την μαρτυρία του 22χρονου τότε έφεδρου.

Η ψευδαίσθηση της ένωσης που κατέληξε σε προδοσία…

«Επικρατούσε η αίσθηση ότι θα γινόταν η ένωση με την Ελλάδα, όμως κάτι τέτοιο δεν ίσχυε καθώς ξετυλίγοντας το κουβάρι λίγες ημέρες αργότερα αντιλήφθηκα ότι επρόκειτο για απάτη και για προδοσία».

Τα γεγονότα που ακολούθησαν μαρτυρούσαν ότι επρόκειτο για ξεκάθαρη προδοσία. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του κ. Νεόφυτου, δεν υπήρχε καμία οργάνωση, με διμοιρίες να μένουν ακέφαλες και στο έλεος της μοίρας τους.

Ένας άλλος αυτόπτης μάρτυρας που μίλησε στο dialogos, 22 χρονών τότε, καλέστηκε να πάει έφεδρος στο Πραστειό, χωρίς όπλο, χωρίς σφαίρες, χωρίς τίποτα, απλά τους έδωσαν μόνο ένα στρατιωτικό πουκάμισο.

Σύμφωνα με τον μάρτυρα, ο οποίος θέλησε να μείνει ανώνυμος, οι κινήσεις της ομάδας του, ήταν στα τυφλά, χωρίς κάποιον ανώτερο να τους καθοδηγήσει.

«Νιώθαμε ότι ήμασταν αφημένοι στο έλεος του θεού και ό,τι κάναμε θα το κάναμε μόνοι μας» ήταν η ατάκα του Βαρωσιώτη έφεδρου.

109687390 1249673922048764 3195392905625230555 n

Από την «άσκηση» στον πόλεμο…

Στο δρόμο για το Πέντε Μίλι, η διμοιρία του κ. Νεόφυτου, είδε μπροστά της τα πρώτα πλοία στα Πάναγρα και τα πρώτα σημάδια της εισβολής, με γεφύρια βομβαρδισμένα και τούρκικες σημαίες που τοποθετούσαν στον Πενταδάκτυλο οι εισβολείς.

Σε συνομιλία που είχε ο κ. Νεόφυτου με τον λοχαγό του, του λέχθηκε ότι επρόκειτο ακόμη για άσκηση, όμως όταν αντίκρισαν τους πρώτους Τούρκους στρατιώτες, εκεί κατάλαβαν ότι δεν πρόκειται για άσκηση.

Συγκεκριμένα κοντά στο κέντρο Ανεμόμυλος στην περιοχή της Λαπήθου, αντίκρισαν δύο στρατιώτες, οι οποίοι έμοιαζαν με στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ, με την πρώτη ματιά, όπως ανέφερε ο 68χρονος πλέον κύριος Νεόφυτος. Επρόκειτο όμως για Τούρκους στρατιώτες και στη συνέχεια έγινε η πρώτη ανταλλαγή πυρών.

109766840 3405757246123443 7770602343489704444 n

«Όταν καταλάβαμε ότι επρόκειτο για Τούρκους στρατιώτες, ο Λοχαγός σκότωσε τον ένα και τον άλλο τον σκότωσε ένας άλλος έφεδρος ο οποίος βρισκόταν στο φορτηγό. Ακολούθως ξεκίνησε ο πόλεμος» σύμφωνα με τον κ. Νεόφυτο, ο οποίος στη συνέχεια έμεινε μόνος του, χωρίς κάποιο στήριγμα και χωρίς τους συναγωνιστές του, προσπαθούσε να επιβιώσει, όμως τον βρήκαν οι Τούρκοι, οι οποίοι τον πήραν αιχμάλωτο και ακολούθως στο δρόμο για το Πέντε Μίλι, βρέθηκαν και με άλλους αιχμαλώτους.

Το σχέδιο των πραξικοπηματιών και η ανενόχλητη Τουρκία που πήρε βεβαιώσεις…

Το σχέδιο για τους πραξικοπηματίες ήταν να σκοτώσουν όσους περισσότερους Τ/κ και Ε/κ μπορούν για να προχωρήσουν ανενόχλητοι στο σχέδιο που είχαν, σύμφωνα με τον κύριο Νεόφυτο, ο οποίος είπε επίσης ότι η Τουρκία η οποία δρούσε ανενόχλητη πήρε βεβαιώσεις ότι θα κατηφορίσουν στην Κύπρο και δε θα έχουν καμία αντίσταση.

Μία ιστορία από την εκεχειρία…

Τέσσερις ημέρες μετά την εισβολή της 20ης Ιουλίου, τέθηκε σε ισχύ εκεχειρία, με τον Βαρωσιώτη ανώνυμο μάρτυρα, να μοιράζεται μαζί μας μία ιστορία…

«Κατά την διάρκεια της εκεχειρίας, κάποιος Τ/Κ μας φώναξε και μας ρώτησε στα Ελληνικά εάν θέλουμε τσιγάρα. Θα ερχόταν να μας δώσει φτάνει να τους δίναμε και εμείς λίγο κονιάκ. Εμείς αρχικά, φοβηθήκαμε αφού νομίζαμε ότι επρόκειτο για κάποιου είδους παγίδα. Μέχρι που ένας Τ/Κ ήρθε μέχρι την μέση και μας άφησε τα τσιγάρα και κάποιος δικός μας του έδωσε κονιάκ. Ο ίδιος – μάλλον- Τ/Κ στρατιώτης μας είχε προειδοποιήσει «Ρε κοπέλια, άμαν δείτε την επιθεώρηση των Τούρκων στρατιωτών να έρχεται, να χαρείτε μεν μας μιλήσετε γιατί αλίμονό σας τζαι εσάς τζαι εμάς !»

Οι Μάρτυρες της Μάντρας – Ο δρόμος προς την Τουρκία

Μετά από περίπου δέκα ημέρες από την εισβολή, με λιγοστό φαγητό, νερό και άσχημη ψυχολογική κατάσταση, οι μάρτυρες της Μάντρας, πήραν το δρόμο για την Τουρκία με πρώτο σταθμό το λιμάνι της Μεσήνας.

Η υποδοχή που έτυχαν οι πρώτοι 200 αιχμαλώτων ήταν εφιαλτική, όπως περιγράφει ο κ. Νεόφυτος, καθώς φανατισμένοι Τούρκοι, τους  επιτέθηκαν με απειλές και ύβρεις.

Οι δύο μήνες στα Άδανα και η εφιαλτική μεταγωγή στην Αμάσια

Ο κύριος Νεόφυτος έμεινε για δύο περίπου μήνες στις φυλακές των Αδάνων, με τη συμπεριφορά των Τούρκων αξιωματικών και στρατιωτών να ήταν καλή σε γενικές γραμμές χωρίς ωστόσο να λείπουν τα βίαια επεισόδια.

Η μεταγωγή από τα Άδανα στην Αμάσια ήταν εφιαλτική σύμφωνα με τον κ. Νεόφυτο, καθώς στο δρόμο έκαναν ξανά την εμφάνιση τους τα ακραία στοιχεία, με τους αξιωματικούς να τους σώζουν πραγματικά τη ζωή.

Η ώρα της επιστροφής – Η αγωνία και η «ανοησία»

Μέσω του Ερυθρού Σταυρού στάλθηκαν μηνύματα σε συγγενείς και φίλους για τους εγκλωβισμένους ότι είναι καλά στην υγεία τους και είναι εν ζωή.

«Στις 26 Οκτωβρίου φτάσαμε πίσω στην Κύπρο και μία ημέρα αργότερα επιστρέψαμε στα σπίτια μας. Η ανταλλαγή αιχμαλώτων ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου, με τους ανήλικους, τους τραυματίες και τους φοιτητές. Είδαμε στα μάτια συγγενών και φίλων την αγωνία και τη λαχτάρα να αγκαλιάσουν τα δικά τους παιδιά, όμως είδαμε και κάποιους άλλους να μας συμπεριφέρονται «ανόητα» και να μας λένε προδότες με τη «δικαιολογία» ότι φύγαμε ως αιχμάλωτοι για να μην πολεμήσουμε».

Η ψυχολογική κατάσταση του τότε, του μετά και του τώρα…

Με ρίγη συγκίνησης ο κύριος Νεόφυτος μας περιέγραψε τη ψυχολογική κατάσταση που μπορεί να έρθει ένας έφεδρος, ο οποίος στη συνέχεια κατέληξε αιχμάλωτος.

isvoli

«Ετοιμάστηκα την 20η Ιουλίου με το αίσθημα του ενθουσιασμού και προπαγάνδας της ένωσης να καταταγώ, όμως γρήγορα κατάλαβα ότι επρόκειτο για προδοσία. Τότε η ψυχολογία μου έπεσε μέχρι και όταν έφτασα πίσω στην μοιρασμένη μου πατρίδα και άκουγα τις ανοησίες των πραξικοπηματιών. Αποφάσισα ως Νεόφυτος να μιλάω για τα όσα τραγικά έζησα και να μην σωπάσω και να δημιουργηθούν άλλα προβλήματα, όπως και έγινε σε πολλούς αιχμαλώτους».

109693432 688362145049826 7976776111076982859 n

Η προσπάθεια παραχάραξης της ιστορίας – Η αλήθεια πρέπει να ακουστεί

Η αλήθεια και τα όσα έγιναν πραγματικά το 1974 πρέπει να ακουστούν, τόνισε ο κ. Νεόφυτος, ο οποίος εμφανώς εκνευρισμένος στην κουβέντα που είχαμε, έκανε λόγω για προσπάθεια παραχάραξης της ιστορίας, από πρόσωπα που έμειναν στην απ’έξω και δεν πολέμησαν, για άτομα όπως μας είπε οι οποίοι ήταν «ήσυχοι» σε βουνά του Τροόδους.