Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί παραχωρεί τηλεοπτική συνέντευξη στις δημοσιογράφους του ΚΥΠΕ Ραλλή Παπαγεωργίου και Οντούλ Ασίκ, κατεχόμενη Λευκωσία 3 Αυγούστου 2019. ΚΥΠΕ/ΚΑΤΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Η ανακοίνωση του Βερολίνου είναι μισή σελίδα αλλά μια ανακοίνωση ουσίας, δήλωσε ο Μουσταφά Ακιντζί θεωρώντας ότι η πενταμερής θα γίνει όταν όλες οι πλευρές είναι έτοιμες και αναφέροντας ότι το σύστημα εγγυήσεων υπήρχε για να εγγυάται το καθεστώς του 1960, το οποίο δεν υπάρχει πια.

Για την υποψηφιότητά του για τις «προεδρικές εκλογές» της άνοιξης ο κ. Ακιντζί είπε ότι δεν είναι αναποφάσιστος, «συγκεντρώνω τα μηνύματα του κόσμου, αυτά έλαβα υπόψην και την προηγούμενη φορά». Ο Τ/κ ηγέτης μιλούσε σε διακαναλική συνέντευξη στα κατεχόμενα που μεταδόθηκε από τον «κρατικό Μπαϊράκ» και τους ιδιωτικούς τ/κ τηλεοπτικούς σταθμούς Γκεντς και Σιμ. Στην εκπομπή μετείχαν οι διευθυντές ειδήσεων των τριών καναλιών.

Ερωτηθείς για το αποτέλεσμα της συνάντησης στο Βερολίνο ο κ. Ακιντζί ανέφερε ότι στην δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ «οι διακυμάνσεις (παλινωδίες) που εκπήγαζαν από τον κ. Αναστασιάδη, έχουν αρθεί με την επιβεβαίωση ότι στόχος της λύσης είναι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία που θα βασίζεται στην πολιτική ισότητα. Αυτή την σύγχυση δεν την δημιουργήσαμε εμείς, ως τ/κ πλευρά ήμασταν πολύ σταθερή. Επικυρώνοντας αυτό γίνεται αναφορά και στην απόφαση 716 του ΣΑ του ΟΗΕ. Ήταν ένα ψήφισμα που υπήρχε αλλά στην παρουσία του ΓΓ είναι ένα στοιχείο που εγώ και ο κ. Αναστασιάδης επικυρώσαμε. Είναι ένα ψήφισμα που αφορά την αποτελεσματική συμμετοχή και την αποτελεσματική συμμετοχή και των δύο κοινοτήτων στις αποφάσεις και σε όλα τα όργανα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης». Είναι σημαντικό, πρόσθεσε, επειδή έγιναν πολλές συζητήσεις για το θέμα της αποτελεσματικής συμμετοχής ότι αυτό το ψήφισμα αναφέρεται στην δήλωση και επικυρώθηκε από τις πλευρές.

Στην ερώτηση εάν μπορεί να λεχθεί ότι η πολιτική ισότητα θεωρείται εγγυημένη, ο Τ/κ ηγέτης απάντησε «σίγουρα. Με την επιβεβαίωση και του πλαισίου της 30ης Ιουνίου, στην δήλωση της μισής σελίδας επικυρώνεται και η εκ περιτροπής προεδρία 2:1. Αυτό το θέμα συζητήθηκε πολύ στο νότο και εμείς θέλαμε οπωσδήποτε, επιμέναμε να υπάρχει. Αυτό το κείμενο είχε συζητηθεί κατά την διάρκεια της ημέρας και κατά τη διάρκεια του τρίωρου δείπνου πήρε την τελική του μορφή. Πρόκειται, πρόσθεσε, για ένα κείμενο που δημοσιοποιήθηκε μετά από διάλογο με τις δύο πλευρές, με ην έγκριση και της τρίτης πλευράς.

Θεωρεί επίσης, όπως είπε, ότι κλείνει το θέμα της ημερομηνίας του πλαισίου Γκουτέρες με την αναφορά στις 30 Ιουνίου 2017 και σημείωσε ως ακόμη ένα σημαντικό σημείο πως ο ΓΓ ανέλαβε τις διεργασίες για την σύγκλιση πενταμερούς συνάντησης στον κατάλληλο χρόνο. Υπάρχουν, ανέφερε, αρκετά σενάρια για το πότε είναι κατάλληλος ο χρόνος επαναλαμβάνοντας ότι λόγω Brexit, εκλογών στην Βρετανία, της νέα κυβέρνησης στην Ελλάδα, «ούτε η Τουρκία βιάζεται» και «εκλογών» στα κατεχόμενα, μια πενταμερής προβλέπεται για μετά.

Σημαντικό, πρόσθεσε, είναι ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ είπε το πώς θα γίνει αυτή η πενταμερής λέγοντας ότι θα είναι οι 5 πλευρές και τα ΗΕ και όταν η άτυπη αυτή πενταμερής πετύχει, στην επίσημη πενταμερή που θα ακολουθήσει θα μετέχει και η ΕΕ, «όπως στο Κραν Μοντάνα. Σε ένα διπλανό τραπέζι η ΕΕ θα είναι παρατηρητής, δεν βλέπω δυσκολία σε αυτό, ούτε η Τουρκία».

Ο στόχος της στρατηγικής συμφωνίας είναι επίσης σημαντικό στοιχείο της δήλωσης του Βερολίνου, συνέχισε ο κ. Ακιντζί προσθέτοντας επίσης τις αναφορές στην αίσθηση του επείγοντος, πως η διαδικασία θα είναι διαφορετική, σταδιοποιημένη, επικεντρωμένη στο αποτέλεσμα και θα στοχεύει σε μια στρατηγική συμφωνία.

Ερωτηθείς τί είναι η στρατηγική συμφωνία, ο κ. Ακιντζί απάντησε ότι υπάρχουν κάποια ανοικτά θέματα σε συγκεκριμένα κεφάλαια που περιέχονται και στο πλαίσιο Γκουτέρες στα οποία μπορούν να προστεθούν και κάποια άλλα ζητήματα, ένα ισορροπημένο πακέτο – όπως είπε – στο οποίο οι πλευρές θα μπορούν να πουν ναι, «αυτό θα γίνει με προετοιμασία». Αυτό σημείωσε, ήταν και η πρόταση που είχε κάνει παλιότερα ο ίδιος και για την οποία είχε κάνει αναφορά σε έκθεσή του ο ΓΓ του ΟΗΕ. «Η διαφορά τώρα είναι ότι η δική μας ιδέα έγινε του ΓΓ και του κ. Αναστασιάδη».

Θεωρεί δε ότι με την συνάντηση στο Βερολίνο πλέον και το ΣΑ του ΟΗΕ γίνεται μέρος της διαδικασίας αφού είναι ο ΓΓ που ανέλαβε τις διεργασίες για την ολοκλήρωση των όρων αναφοράς και την σύγκλιση της πενταμερούς.

Τα σχόλια ότι δεν έγινε τίποτε στο Βερολίνο, ανέφερε ο κ. Ακιντζί απαντώντας σε επικρίσεις στην τ/κ πλευρά, είναι άδικα και προς τον ΓΓ του ΟΗΕ και προς τις δύο πλευρές.

Ανέφερε επίσης ότι στις συσκέψεις με την Τουρκία που έγιναν στα κατεχόμενα υπήρχαν δύο ομόφωνα σημεία, το πρώτο ότι «ό,τι κι αν γίνει θα γίνει με διαπραγματεύσεις, κανείς δεν μπορεί να επιβάλλει σε κανέναν τίποτε. Το δεύτερο, θα γίνει υπό την αιγίδα του ΟΗΕ». Ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν οι αποφάσεις του ΟΗΕ για την μορφή της λύσης.

Είναι άτοπο, ανέφερε, να αυτοκοροϊδευόμαστε για λύσεις εκτός παραμέτρων του ΟΗΕ, λέγοντας ότι όταν μιλούμε για ομοσπονδία μιλούμε για δό συνιστώσες πολιτείες και μια κεντρική, ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Θητεία ΟΥΝΦΙΚΥΠ

Αναφερόμενος δε στην θητεία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι σε μια τηλεφωνική του επικοινωνία με τον ΓΓ, Αντόνιο Γκουτέρες του είπε ότι δυσκολεύεται πλέον όταν έρχεται στην ατζέντα κάθε έξι μήνες το θέμα της ανανέωσης της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Δηλαδή, είπε ο κ. Ακιντζί, «το πράγμα δεν είναι όπως παλιά, δεν γίνεται αυτόματα. Αξιολογώντας αυτά και υπό το φως των αποφάσεων που πήρε το ΣΑ του ΟΗΕ, ο ΓΓ ανέλαβε αυτή την πρωτοβουλία, θέλει να είναι βοηθητικός στο Κυπριακό. Γιατί η λύση θα διευκολύνει πολλές σχέσεις, όχι μόνο μεταξύ των δύο κοινοτήτων, αλλά Τουρκίας – Ελλάδας, Τουρκίας – ΕΕ. Το Κυπριακό και ο φυσικός πλούτος γύρω από την Κύπρο θα σταματήσει να είναι πηγή έντασης, θα γίνει πεδίο συνεργασίας. Αυτό λέει η λογική».

Εγγυήσεις και επεμβατικό δικαίωμα

Σε ερώτηση για το θέμα των εγγυήσεων και του μονομερούς επεμβατικού δικαιώματος, ο Τ/κ ηγέτης είπε ότι τα στοιχεία που βρίσκονται στο πλαίσιο Γκουτέρες πρέπει να αξιολογηθούν πολλοί προσεκτικά. Το συγκεκριμένο θέμα, είπε, είναι από αυτά που δεν έχουν καθορισθεί, ξεκαθαρίσει κι έχει συζητηθεί πολύ. Λέχθηκε, ανέφερε, ότι στο συγκεκριμένο ζήτημα, στο πλαίσιο Γκουτέρες αναφέρεται σε μηδέν στρατό, μηδέν εγγυήσεις. «Αυτό δεν το λέει, αλλά ο ΓΓ μίλησε για μια νέα ρύθμιση».

Οι εγγυήσεις, είπε, εγγυούνταν το καθεστώς που ιδρύθηκε το 1960 και όχι αυτό που κάποιοι θεωρούν, πως ήταν εγγύηση της τ/κ κοινότητας. Το καθεστώς του 1960, συνέχισε, κατέλυσε η ελληνική χούντα με εδώ συνεργάτες της διενεργώντας το πραξικόπημα και για να μην γίνει προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα, η Τουρκία προχώρησε στην παρέμβαση χρησιμοποιώντας το παρεμβατικό δικαίωμα, όπως είπε ο κ. Ακιντζί.

«Στις συμφωνίες εγγυήσεις το παρεμβατικό δικαίωμα δόθηκε για να διορθωθεί το καθεστώς που καταλύθηκε. Πρακτικά υπάρχει τέτοιος κίνδυνος τώρα; Όχι, τουλάχιστον στο προβλεπόμενο μέλλον». Ο κ. Ακιντζί πρόσθεσε ότι το δικαίωμα αυτό δόθηκε όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά στην Ελλάδα και την Βρετανία. «Το καθεστώς του ’60 δεν υπάρχει αυτή την στιγμή. Εμείς διαπραγματευόμαστε για να ιδρύσουμε μια ομοσπονδία, όχι να ξαναζωντανέψουμε το σύστημα του ‘60». Γι αυτό, συνέχισε, είναι πολύ φυσιολογικό να δημιουργηθεί μια νέα ρύθμιση σε αυτό το ζήτημα.

Στο θέμα αυτό, συνέχισε, υπήρξαν συζητήσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, δημιουργήθηκε ένας διάλογος με την γενική γραμματεία του τουρκικού ΥΠΕΞ στο Κραν Μοντάνα, «η Τουρκία μετέφερε μια σειρά από μηνύματα όσον αφορά το τί μπορούσε να κάνει, στο θέμα του στρατού και των εγγυήσεων, στο θέμα της ασφάλειας».

Για τον ίδιο, συνέχισε, υπάρχουν τρία βασικά στοιχεία: η ισότητα, η ελευθερία και η ασφάλεια και ο «λαός» δεν πρόκειται να δεχθεί ένα σύστημα που δεν θα του παρέχει ασφάλεια, αλλά το πώς θα γίνει αυτό πρέπει να συζητηθεί. «Μπαίνουμε στο 2020, δεν ζούμε στο 1960. Δεν πρέπει να φοβόμαστε όταν συζητούμε αυτά τα θέματα. Κάποιο το κάνουν θέμα ταμπού, λένε ‘ο Ακιντζί τα συζήτησε αυτά, μας κατάστρεψε’. Όχι φίλε μου, όλα συζητούνται, θα εργαστούμε για να γίνει το καλύτερο».

Στο Βερολίνο ήταν και ο Ιμπραχίμ Καλίν

Ερωτηθείς για το πως κρίνει η Τουρκία το αποτέλεσμα του Βερολίνου, ο κ. Ακιντζί είπε ότι ενημέρωσε τον εδώ «πρέσβη» της Τουρκίας την ημέρα που ενημέρωσε για την συνάντηση στο Βερολίνο και τα τ/κ κόμματα και ο «πρέσβης» μετέφερε τα όσα είπαν στην Τουρκία, η οποία θα κάνει τις δικές της αξιολογήσεις. Ο Τ/κ ηγέτης είπε ότι την ημέρα που γινόταν η συνάντηση στο Βερολίνο, στην γερμανική πρωτεύουσα βρισκόταν και ο Ιμπραχίμ Καλίν, εκπρόσωπος της τουρκικής Προεδρίας. «Δεν λέω ότι αναφέρθηκε απευθείας στην δική μας συνάντηση. Αλλά υπήρχε ένα μήνυμα που έστειλε από εκεί, μίλησε για πολιτική και οικονομική ισότητα. Εξάλλου αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε κι εμείς στο Βερολίνο και αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε από δω και πέρα».

Προσπάθειά του, συνέχισε, είναι λαμβάνοντας υπόψην τα δικαιώματα και συμφέροντα των Τ/κ, συνεχίζοντας την στενή διαβούλευση με την Τουρκία, να δημιουργηθεί ένα έδαφος που θα επιτρέψει και την καλυτέρευση του ρόλου της Τουρκίας στην περιοχή, μια λύση που θα είναι προς όφελος και της Τουρκίας, και των Τ/κ και των Ε/κ.

Πρόσθεσε δε ότι εάν ο καβγάς – κατά την έκφρασή του – για τον διαμοιρασμό του φυσικού πλούτου στην ανατολική Μεσόγειο συνεχιστεί πολλοί θα χάσουν και δεν θα μπορεί να υπάρξει κερδισμένος.

Το μνημόνιο συναντίληψης Τουρκίας – Λιβύης

Ερωτηθείς για την συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, ο κ. Ακιντζί είπε ότι είναι μια κίνηση – «αντίδραση στη δράση» και την προσπάθεια να τεθούν εκτός ισορροπιών στην περιοχή της Τουρκίας και των Τ/κ.

Ερωτηθείς για την προσφυγή της ε/κ πλευράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ο κ. Ακιντζί είπε ότι η υπόθεση δεν μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον του Δικαστηρίου χωρίς συμφωνία των μερών. Δεν τίθεται θέμα για κάτι τέτοιο, είναι μια κίνηση πίεσης, αλλά στο μέλλον μπορεί να υπάρξει συμφωνία, όμως δεν τίθεται θέμα να πάει η Τουρκία στη Χάγη, συμφωνώντας με τους Ε/κ, πρόσθεσε.

Η ακύρωση στην δεξίωση των ΗΕ

Στην ερώτηση γιατί ακύρωσε την συμμετοχή του στην δεξίωση των ΗΕ προχθές, κι αν δεν έχει πρόθεση να συναντηθεί με τον Ε/κ ηγέτη μέχρι τον Απρίλιο, ο Μουσταφά Ακιντζί απάντησε ότι δεν υπάρχει πολιτικός λόγος γι’ αυτό και ούτε υπάρχει κάποιο πρόβλημα υπάρχει μεταξύ του ιδίου και του Προέδρου Αναστασιάδη. Ο κ. Ακιντζί είπε ότι προχθές το βράδυ είχε μια σημαντική σύσκεψη στο γραφείο του που αφορούσε εσωτερικά θέματα του γραφείου του και τέλειωσε στις 11 το βράδυ. Η πληροφορία, είπε, που είχε ήταν ότι και ο Προέδρος Αναστασιάδης θα πήγαινε στη δεξίωση αργά γι αυτό δεν θα είχε νόημα να πάει ο ίδιος. Ανέφερε ότι έχει συμμετάσχει σχεδόν σε όλες τις δεξιώσεις των ΗΕ στη νεκρή ζώνη και πριν εκλεγεί Τ/κ ηγέτης. Μέχρι τον Απρίλιο, πρόσθεσε, θα βρεθεί με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη φέροντας ως παράδειγμα τα εγκαίνια έκθεσης με τα έργα τέχνης Ε/κ καλλιτεχνών που επιστράφηκαν πρόσφατα και των ηχητικών αρχείων του ΡΙΚ, που θα γίνει το επόμενο διάστημα.

Οι «προεδρικές εκλογές»

Δεν είμαι αναποφάσιστος για τις «προεδρικές» δήλωσε ο κ. Ακιντζί ερωτηθείς σχετικά, ούτε και περιμένει τις υποψηφιότητες άλλων, ούτε και τον ανησυχεί αυτό. Αυτή τη στιγμή, είπε, ο ίδιος είναι «πρόεδρος», έχει περισσότερο από 4 μήνες θητεία ακόμα και η προεκλογική (επίσημη) περίοδος στα κατεχόμενα είναι 60 ημέρες. Συγκεντρώνει όπως είπε, τα μηνύματα που λαμβάνει από τον κόσμο και λαμβάνοντας αυτά υπόψην θα ανακοινώσει την απόφασή του.

Ερωτηθείς εάν η Τουρκία έχει πρόβλημα με μια δική του υποψηφιότητα, ο κ. Ακιντζί είπε ότι η δημοκρατία δεν πρέπει να ενοχλεί κανέναν, ούτε και έχει κάποιος το δικαίωμα να είναι ανήσυχος. Γιατί κάποιος να είναι ανήσυχος από έναν δημοκρατικό συναγωνισμό, διερωτήθηκε λέγοντας ότι ο ίδιος έχει ένα παρελθόν 45 χρόνων υπηρεσίας σε αυτή την κοινότητα.