Ακρίβεια στο ρεύμα: Πρωταθλήτρια η Κύπρος, ενώ έρχονται νέες αυξήσεις

Τέσσερις σημαντικές διαφορές παρουσιάζει η πρόταση του ΑΚΕΛ σε σχέση με αυτή της κυβέρνησης

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Η Κύπρος είναι πρωταθλήτρια στην ακρίβεια στο ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ η κατάσταση αναμένεται να επι­δεινωθεί ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες, αφού έρχονται νέες μεγάλες αυξήσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρω­παϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, στο τέλος του πρώτου εξαμήνου η τιμή ανά κιλοβατώρα στην Κύπρο για τους μη οικιακούς χρήστες έφτασε στα 0.1786 ευρώ, σε σύγκριση με 0.1573 ευρώ στην ΕΕ -αυξήθηκε δη­λαδή κατά 13,5% περισσότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η Κύπρος βρίσκεται στην τέταρτη θέση με το υψηλότερο κόστος στο ρεύμα για τους μη οικιακούς χρήστες, πίσω από τη Δανία (0.2503 ευρώ ανά κι­λοβατώρα), τη Γερμανία (0.2239 ευρώ) και την Ιταλία (0.1837 ευρώ). Από την άλλη πλευρά, οι χώρες με το χαμηλότερο κόστος είναι η Φινλανδία (0.0838 ευρώ), η Σουηδία (0.0961 ευρώ) και το Λουξεμβούργο (0.1037 ευρώ)

Όσον αφορά τους οικιακούς χρή­στες, η κατάσταση είναι ελαφρώς κα­λύτερη, αφού το κόστος στην Κύπρο (0.1976 ευρώ ανά κιλοβατώρα) είναι κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (0.2192 ευρώ). Σημειώνεται, ωστόσο, ότι παρά την έκτακτη μείωση στους λο­γαριασμούς της ΑΗΚ της τάξης του 10%, η τιμή στην Κύπρο σημείωσε μεγάλη αύξηση της τάξης του 16,4% σε σύγκριση με το προηγούμενο εξάμηνο (δεύτερο εξάμηνο του 2020: 0.1698 ευρώ ανά κιλοβατώρα), ενώ στην ΕΕ η αύξηση περιορίστηκε στο 2,7% (0.2134 ευρώ).

Το ανησυχητικό είναι ότι προβλέ­πονται νέες αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΗΚ, το Νοέμβριο η μέση μηνιαία σταθμική τιμή καυσίμων έφτασε στα 705,16 ευρώ, σε σύγκρι­ση με 549,06 ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Δηλαδή αυξήθηκε κατά 28,4%. Σημειώνεται μάλιστα ότι η τάση είναι αυξητική και δεν αναμένεται να αντι­στραφεί το αμέσως επόμενο διάστημα. Ενδεικτικά, τον Ιανουάριο η μέση μη­νιαία σταθμική τιμή καυσίμων ήταν 393,35 ευρώ. Δηλαδή από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα αυξήθηκε κατά 79,3%, σπάζοντας κάθε προη­γούμενο ρεκόρ.

Βαρύτατες οι ευθύνες της κυβέρνησης

Οι υψηλές τιμές του ρεύματος στην Κύπρο συνδέονται κυρίως με την κα­θυστέρηση στη λήψη αποφάσεων όσον αφορά την έλευση φυσικού αε­ρίου, το άνοιγμα της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού και τη διείσδυση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό ισοζύγιο.

Το 2011 η Κύπρος βρισκόταν ένα βήμα πριν την υπογραφή συμβο­λαίων για έλευση φθηνού φυσικού αερίου, αλλά οι νυν κυβερνώντες φρόντισαν να υποσκάψουν και να ακυρώσουν τη συμφωνία ξηλώνο­ντας στη συνέχεια και όλο το σχε­διασμό. Ως αποτέλεσμα αυτού, δέκα χρόνια μετά η Κύπρος δεν διαθέτει ακόμη φθηνό φυσικό αέριο, ενώ πληρώνει και βαριά πρόστιμα λόγω των εκπομπών ρύπων. Υπολογίζεται ότι το κόστος από τη μη χρήση φυσι­κού αερίου την περίοδο 2020-2022 θα ανέλθει στα 200 εκατ. ευρώ πε­ρίπου.

Όσον αφορά το άνοιγμα της αντα­γωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, το αρχικό χρονοδιάγραμμα ήταν για τον Ιούλιο του 2016. Τα σχετικά νομο­σχέδια κατατέθηκαν όμως μόλις πρό­σφατα και ψηφίστηκαν άρον-άρον, αφού ελλόχευε ο κίνδυνος επιβολής κυρώσεων από την ΕΕ.

Ακόμη χειρότερη είναι η κατάστα­ση σε σχέση με τη διείσδυση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό ισοζύγιο, αφού και εδώ υπάρχουν σοβαρές καθυστερήσεις.

Η επόμενη μέρα

Η συζήτηση για μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος ξεκίνησε με πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ. Μάλι­στα τον Σεπτέμβριο ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, έστειλε σχετι­κές επιστολές στον Πρόεδρο Ανα­στασιάδη και την Υπουργό Ενέργει­ας, Νατάσα Πηλείδου. Η πίεση από το κόμμα της Αριστεράς έφερε απο­τέλεσμα, αφού επεκτάθηκε η μείω­ση κατά 10% στους λογαριασμούς του ρεύματος μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022. Ωστόσο για μεγάλο χρο­νικό διάστημα η κυβέρνηση αρνείτο να συζητήσει τις άλλες τρεις προτά­σεις τις οποίες κατέθεσε το ΑΚΕΛ για μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα από 19% σε 9%, αξιοποίηση των εσόδων από το εμπόριο ρύπων, ώστε να στη­ριχθούν με στοχευμένο τρόπο τα ευ­άλωτα νοικοκυριά, και κατάργηση της επιβολής ΦΠΑ πάνω στο φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα, ώστε να μειωθεί το συνολικό κόστος των καυσίμων για τους καταναλωτές.

Πρόσφατα –υπό το βάρος και της πίεσης της κοινωνίας, αφού η πρό­ταση του ΑΚΕΛ αγκαλιάστηκε από το σύνολο των υπολοίπων κομμάτων– η κυβέρνηση έκανε στροφή υιοθετώ­ντας εν μέρει την πρόταση του ΑΚΕΛ. Ωστόσο υπάρχουν τέσσερις σημαντι­κές διαφορές μεταξύ της πρότασης ΑΚΕΛ και αυτής της κυβέρνησης.

  • Η πρόταση του ΑΚΕΛ για μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα από 19% σε 9% δίνει τη δυνατότητα για επέκταση του μέτρου για όσο διάστημα θα διαρκέ­σει η κρίση, ενώ η πρόταση της κυ­βέρνησης είναι μόνο για τρεις μήνες. Σημειώνεται ότι, εάν εφαρμοστεί η πρόταση της κυβέρνησης, τον Μάρ­τιο του 2022 τα τιμολόγια της ΑΗΚ θα φουσκώσουν αυτόματα κατά 20%, αφού εκτός από την επαναφορά του ΦΠΑ στο 19%, θα λήξει και το μέτρο της μείωσης κατά 10%.
  • Το ΑΚΕΛ πρότεινε αξιοποίηση των εσόδων από το εμπόριο ρύπων, ώστε να στηριχθούν με στοχευμένο τρόπο τα ευάλωτα νοικοκυριά. Το μέτρο περιλαμβάνεται στην «εργα­λειοθήκη» την οποία ανακοίνωσε η Κομισιόν. Αντί αυτού, η κυβέρνηση πρότεινε την περαιτέρω μείωση του ΦΠΑ από 9% σε 5%, αλλά μόνο για τους ευάλωτους καταναλωτές, οι οποίοι είναι ενταγμένοι στη διατίμηση 08 (περίπου 15 χιλιάδες) και μόνο για έξι μήνες.
  • Η πρόταση του ΑΚΕΛ για μεί­ωση του ΦΠΑ στο ρεύμα από 19% σε 9% καλύπτει και τις επιχειρήσεις. Αντίθετα, η πρόταση της κυβέρνησης αφήνει εκτός τους αυτοτελώς εργα­ζόμενους καθώς και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν είναι εγγε­γραμμένες στον ΦΠΑ.
  • Με την πρόταση του ΑΚΕΛ μπο­ρεί να στηριχθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων και να περιοριστεί το κύμα ακρίβειας. Αντίθετα, με την πρό­ταση της κυβέρνησης δεν αλλάζει οτι­δήποτε σε σχέση με την ακρίβεια.

Υψηλές τιμές μέχρι την άνοιξη του 2022

Η πιο σημαντική διαφορά μεταξύ της πρότασης του ΑΚΕΛ και αυτής της κυβέρνησης είναι η χρονική διάρκεια που θα πα­ραμείνει σε ισχύ ο μειωμένος συ­ντελεστής ΦΠΑ στο ρεύμα.

Η πρόταση του ΑΚΕΛ είναι ανοικτή και δίνει τη δυνατότητα για επέκταση του μέτρου για όσο διάστημα θα διαρκέσει η κρίση, ενώ η πρόταση της κυβέρνησης αφορά μόνο τρεις μήνες.

Σημειώνεται ότι η Κομισιόν στην ανακοίνωσή της για τα μέτρα τα οποία μπορούν να λά­βουν τα κράτη – μέλη της ΕΕ για αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών στον τομέα της Ενέργειας, αναφέρει ότι «οι τιμές χονδρικής πώλησης του φυσικού αερίου εν­δέχεται να παραμείνουν υψηλές κατά τους χειμερινούς μήνες και να μειωθούν την άνοιξη, όταν η κατάσταση αναμένεται να σταθε­ροποιηθεί». Σημειώνεται ωστό­σο ότι «οι τιμές θα παραμείνουν υψηλότερες από τον μέσο όρο των τελευταίων ετών», χωρίς να αποκλείεται περαιτέρω αστάθεια για γεωπολιτικούς, τεχνολογι­κούς και οικονομικούς λόγους.

Τσουνάμι ακρίβειας και 180 χιλιάδες σε ενεργειακή φτώχεια

Η ραγδαία αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά τους τε­λευταίους μήνες έχει προκαλέσει τσουνάμι ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Τον Οκτώβριο η ακρίβεια έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, αφού ο πληθω­ρισμός σημείωσε αύξηση της τάξης του 4,4% σε σχέση με τον αντίστοι­χο περσινό μήνα. Μάλιστα ο δείκτης στην κατηγορία «Στέγαση, Ύδρευση, Ηλεκτρισμός και Υγραέριο» αυξήθη­κε με ρυθμό 15,5%, ενώ στην κατη­γορία των «Μεταφορών» αυξήθηκε με ρυθμό 13%. Αυξήσεις σημειώθη­καν επίσης στα τρόφιμα και μη αλ­κοολούχα ποτά (+1,7), τα είδη ένδυ­σης και υπόδησης (+1,6%), τα είδη επίπλωσης, οικιακού εξοπλισμού και προϊόντων καθαρισμού (+2%).

Εν τω μεταξύ, η Κύπρος είναι πρωταθλήτρια στην ενεργειακή φτώχεια, αφού με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπη­ρεσίας 180.000 ζουν σε νοικοκυριά τα οποία αδυνατούν οικονομικά να έχουν επαρκή θέρμανση στο σπίτι τους. Σε ποσοστό η ενεργειακή φτώ­χεια στην Κύπρο βρίσκεται στο 21% και είναι το τρίτο πιο υψηλό στην ΕΕ, μετά τη Βουλγαρία (27%) και τη Λιθουανία (23%). Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 8%!

Σημειώνεται επίσης ότι με βάση στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας 188 χιλιάδες βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή/και κοινωνικού απο­κλεισμού, κυρίως λόγω χαμηλών ει­σοδημάτων, ενώ 73 χιλιάδες αντιμε­τωπίζουν σοβαρές υλικές στερήσεις, αφού αδυνατούν να καλύψουν βα­σικές ανάγκες, όπως η πληρωμή της δόσης ή του ενοικίου, ή/και των λογαριασμών του ρεύματος και του νερού.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.