Αλά καρτ σχέση με την ΕΕ επιδιώκουν στην Άγκυρα


 

Του συνεργάτη μας, Βαγγέλη Αρεταίου

Στην τελική ευθεία για τη Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης βδομάδας έχουν εισέλθει ΕΕ και Τουρκία, προσπαθώντας να αποφύγουν τις εντάσεις και να βρουν μια χρυσή τομή, η οποία, όπως όλα δείχνουν, θα απογοητεύσει και την Άγκυρα αλλά σε βάθος χρόνου και τις Βρυξέλλες.

Οι εσωτερικές ζυμώσεις στο καθεστώς Ερντογάν βρίσκονται σε εγρήγορση την τελευταία περίοδο και η Σύνοδος Κορυφής θα αποτελέσει πολύ σημαντικό παράγοντα για τη δυναμική και την πορεία που θα πάρουν την επόμενη περίοδο.

Παρά τη μόνιμη προβολή ισχύος, ο Τούρκος Πρόεδρος βρίσκεται σε δύσκολο «μονοπάτι» στο εσωτερικό, καθώς το ΑΚΡ και το ΜΗΡ εξασθενούν σταθερά, ενώ στους κόλπους του καθεστώτος οι ισορροπίες τις οποίες καλείται να διαχειριστεί γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες.

Επανεκκίνηση με ΕΕ;

Ενόψει της Συνόδου Κορυφής ορισμένοι, μάλλον υπερ-αισιόδοξοι, κύκλοι στην Άγκυρα προσδοκούν ότι η ΕΕ θα ανάψει ένα πράσινο φως για την αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης ή ακόμα και για την κατάργηση των ταξιδιωτικών θεωρήσεων. Η προσδοκία αυτή πηγάζει από την άποψη ότι η ΕΕ και η Τουρκία πρέπει να επανεκκινήσουν τις σχέσεις τους με έναν συγκεκριμένο καταμερισμό και κατακερματισμό, ώστε οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία να μην επηρεάζουν ουσιαστικά τις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες σε πολλά βασικά μέτωπα. Πρόκειται για μια ευρύτερη θεώρηση των ευρω-τουρκικών σχέσεων με σκοπό να μετεξελιχθούν ανεπίσημα σε μια «αλά καρτ» σχέση μέσα στην οποία η ΕΕ θα αφήνει ουσιαστικά την Άγκυρα χωρίς πιέσεις και έλεγχο σε θέματα που αφορούν το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία και η Τουρκία δεν θα απειλεί άμεσα την εξωτερική πολιτική της Ενωσης.

Η θεώρηση αυτή βρίσκει ορισμένους οπαδούς στους κόλπους του καθεστώτος Ερντογάν, κυρίως τους «μετριοπαθείς» του ΑΚΡ και αυτούς που εκτιμούν ότι οι εντάσεις με την ΕΕ πλήττουν την τουρκική οικονομία. Οι πιο «σκληροί» του καθεστώτος έχουν μια επιθετική άρνηση απέναντι στην ΕΕ και θεωρούν ότι η Άγκυρα θα πρέπει να πάρει ακόμα μεγαλύτερες αποστάσεις από την ΕΕ και κυρίως να μην «υποχωρεί» μπροστά στις απειλές ή στις υποσχέσεις της Ενωσης.

Η θεώρηση περί επανεκκίνησης των ευρω-τουρκικών σχέσεων έχει πολλούς οπαδούς και στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο, κάτι που εδώ και καιρό έχει ουσιαστικά καταδείξει ότι η επιβολή κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας ήταν και παραμένει εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση.

Τα οικονομικά συμφέροντα, το προσφυγικό και η ευρύτερη γεωστρατηγική θεώρηση της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία παραμένει μια χώρα με καίρια σημασία για την περιφερειακή και εξωτερική πολιτική της Ένωσης, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη μια μετωπική σύγκρουση ανάμεσα σε Βρυξέλλες και Άγκυρα. Ωστόσο, πολύ λίγες είναι οι χώρες μέλη σήμερα που θα ήταν έτοιμες να δώσουν το πράσινο φως για μια ουσιαστική επανεκκίνηση των ευρω-τουρκικών σχέσεων και για την αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης. Και λόγω των εσωτερικών δυναμικών σε κάθε χώρα-μέλος, και λόγω της πολύ αρνητικής εικόνας που έχει πλέον η Τουρκία, αλλά και λόγω της ευρύτερης οικονομικής συγκυρίας στην ΕΕ.

Έτσι, η Σύνοδος Κορυφής αυτής της βδομάδας φαίνεται ότι θα δώσει πολύ λιγότερα στην Άγκυρα από αυτά που περιμένουν οι οπαδοί της επανασύνδεσης με την ΕΕ.

Μόνιμη πάλη για επιβίωση

Το βασικό ερώτημα Τούρκων και ξένων αναλυτών είναι: Ποια θα είναι η στάση της Άγκυρας μετά τη Σύνοδο Κορυφής; Το ερώτημα αυτό αφορά ουσιαστικά το πώς θα διαμορφωθούν οι ισορροπίες ανάμεσα στους, λίγους, «μετριοπαθείς» στην Άγκυρα και στους, πολλούς, «σκληρούς». Ο Ταγίπ Ερντογάν θα κληθεί να βρει νέες ισορροπίες και να παρουσιάσει στο εσωτερικό του καθεστώτος του μια επιτυχία στο ευρωπαϊκό μέτωπο. Αυτό σε περίπτωση που θεωρήσει ότι έχει ακόμα να λάβει από την ΕΕ, έστω και πολύ λιγότερα από όσα περίμενε. Ωστόσο, Τούρκοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος «διολισθαίνει» προς τους «σκληρούς» και ότι η Σύνοδος Κορυφής και το αποτέλεσμά της θα είναι ουσιαστικά απογοητευτικά για τον Ταγίπ Ερντογάν.
Τα ίδια πρόσωπα θεωρούν ότι ο Ταγίπ Ερντογάν έχει πολύ περισσότερη ανάγκη για μια συνεχή ένταση και λιγότερη για μια «πολύ χλιαρή» επιτυχία στο ευρωπαϊκό μέτωπο.

Άλλωστε, οι πιέσεις που δέχεται ο Τούρκος Πρόεδρος και οι σύμμαχοί του λόγω της οικονομίας και της πανδημίας του κορονοϊού δεν τους αφήνουν μεγάλα περιθώρια ελιγμών και εναλλακτικών κινήσεων. Πιέσεις οι οποίες τους αναγκάζουν να υιοθετούν όλο και πιο σκληρή στάση στο εσωτερικό απέναντι στους αντιπολιτευόμενους και τους αντιφρονούντες, ενώ στο εξωτερικό η επόμενη περίοδος αναμένεται ότι θα έχει και πάλι νέες εντάσεις, καθώς οι εσωτερικές ισορροπίες στο καθεστώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την ανάγκη της Άγκυρας να βρίσκεται σε μια μόνιμη «πάλη για επιβίωση».

 

 

 

 

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News