Συνέντευξη στη Μαρία Φράγκου

Από όπου κι αν προέρχονται οι φωνές για αλλαγή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού, παραμένουν το ίδιο ανησυχητικές και στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγούν. Ωστόσο, καθίστανται ακόμα πιο επικίνδυνες, αν ενδεχόμενα μια τέτοια εξέλιξη καλοβλέπει και ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δηλώνει ο ΓΓ του ΑΚΕΛ και εξηγεί τους κινδύνους. Σε συνέντευξή του στην «Κυριακάτικη Χαραυγή», ο Άντρος Κυπριανού επιμένει στην ανάγκη επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό και εξηγεί το όφελος μιας τέτοιας εξέλιξης και συνακόλουθα τη ζημιά από τη στασιμότητα. Την ίδια ώρα, ωστόσο, παρουσιάζεται απογοητευμένος, αφού από τις μέχρι στιγμής εξελίξεις φαίνεται πως πολύ δύσκολα θα επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις.


Η συζήτηση με τον ΓΓ του ΑΚΕΛ επεκτείνεται και σε άλλα ζητήματα που απασχόλησαν ή και απασχολούν την κοινή γνώμη και καταγγέλλει την κυβέρνηση για στοχοποίηση όλων των ομάδων εργαζομένων, καθώς και για τοποθετήσεις της που προωθούν ρατσιστικές προσεγγίσεις και αντιλήψεις.

 

  • Η διχοτόμηση δεν θα είναι το τέλος του δρόμου. Θα είναι η αφετηρία νέων, πολλών δεινών σε βάρος της Κύπρου και του κυπριακού λαού

 

  • Δεν θα αντέξει για πάντα μια μικρή κοινότητα να τα βάζει με την ισχυρή Τουρκία. Αν δεν το κατανοήσει έγκαιρα αυτό η δεξιά στην ελληνοκυπριακή κοινότητα, αυτή τη φορά θα πληγώσει ανεπανόρθωτα την Κύπρο

 

  • Δυστυχώς, οι μέχρι στιγμής εξελίξεις λένε ότι πολύ δύσκολα θα επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Μακάρι να διαψευσθούμε

Αν όντως αυτή θα είναι η τελευταία προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, γιατί να μη γίνει σωστή και επαρκής προετοιμασία και όσο χρόνο πάρει;

 

Εμείς θα επιμένουμε ότι πάντα το πλαίσιο, στη βάση του οποίου θα πρέπει να συζητείται το Κυπριακό, είναι η λύση ομοσπονδίας. Εμείς δεν πρόκειται να αποδεχτούμε κάτι άλλο. Ούτε τη διχοτόμηση θα αποδεχτούμε, ούτε και τη συνομοσπονδία. Ποτέ. Διερωτώμαι γιατί τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν τοποθετούνται σε αυτά τα ζητήματα. Για κάθε συνάντηση, ασφαλώς και απαιτείται καλή προεργασία. Δεν είναι για αυτό που ασκούμε κριτική. Την κριτική την ασκούμε γιατί για 15 ολόκληρους μήνες δεν έγινε η απαραίτητη προεργασία. Γιατί έμεινε την τελευταία στιγμή ο κ. Αναστασιάδης να θυμηθεί ότι χρειάζεται προεργασία; Γιατί όλους αυτούς τους τελευταίους 15 μήνες, μετά το Κραν Μοντανά, δεν έκανε κάτι, έτσι ώστε να υπάρξει η απαραίτητη προετοιμασία και αμέσως μετά από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να επαναρχίσουν διαπραγματεύσεις; Αυτή είναι η κριτική που του ασκούμε.

 

Η συντήρηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας χωρίς διασφάλιση προοπτικών επίτευξης συμφωνίας, δεν ελλοχεύει κινδύνους;

 

Στο σημείο που έχουμε φτάσει, δεν υπάρχουν πολλά για να συζητηθούν, τουλάχιστον στα έξι κεφάλαια που έχει θέσει ο ΓΓ του ΟΗΕ, στο πλαίσιό του. Είναι ζητήματα στα οποία απαιτείται η λήψη πολιτικών αποφάσεων. Κι αυτά μπορούν να διεκπεραιωθούν πολύ εύκολα. Το δεύτερο που θα επισημάνω είναι ότι, ναι, όντως υπάρχουν και άλλα ζητήματα ανοιχτά, τα οποία, αν καταλήξουμε σε αυτά τα έξι σημαντικά κεφάλαια, θα είναι πολύ πιο εύκολο να επιλυθούν στη συνέχεια. Και το τρίτο που χρειάζεται να επισημανθεί είναι ότι αν βρισκόμαστε σε μία περίοδο παρατεταμένου αδιεξόδου, τότε ναι υπάρχει ο κίνδυνος να διολισθήσουμε και οι εξελίξεις από μόνες τους να μας φέρουν βήματα πιο κοντά στην οριστική διχοτόμηση του νησιού.

 

Πώς εξηγείτε αυτή τη θεαματική μεταστροφή Αναστασιάδη στη διαχείριση του Κυπριακού; Μεταστροφή που άρχισε πριν το τέλος, ακόμα της πρώτης του θητείας, ειδικά όμως κορυφώθηκε τώρα στη δεύτερη θητεία της διακυβέρνησής του…

 

Για να είμαι ειλικρινής, δεν είναι αυτό που ενδιαφέρει εμάς. Το γιατί υπήρξε, δηλαδή, αυτή η μεταστροφή. Εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι το γεγονός της ύπαρξης αυτής της μεταστροφής. Και θα επαναλάβω: Εμείς λέμε σήμερα τα ίδια πράγματα που λέγαμε και πριν από πέντε και τέσσερα και τρία χρόνια. Τότε ο κ. Αναστασιάδης, ο κ. Αβέρωφ Νεοφύτου, έλεγαν ότι το ΑΚΕΛ είναι ένα κόμμα πατριωτικό, υπεύθυνο, σοβαρό. Σήμερα τοποθετούνται με τον ακριβώς αντίθετο τρόπο. Εκείνοι πρέπει να εξηγήσουν στον κόσμο γιατί υπάρχει αυτή η μεταστροφή από μέρους τους. Αιωρούνται πολλά πράγματα στην ατμόσφαιρα. Για το ποιες είναι αυτή τη στιγμή οι πραγματικές προθέσεις του κ. Αναστασιάδη αναφορικά με το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού. Εγώ δεν θα μπω σε αυτή τη λογική. Θα παραμείνω στο γεγονός ότι οι χειρισμοί που κάνει είναι ατελέσφοροι, είναι αδιέξοδοι και επικίνδυνοι για την προοπτική και το μέλλον της Κύπρου και του κυπριακού λαού.

 

Σήμερα σας κατηγορούν ότι εκφράζετε και στηρίζετε θέσεις που απαλλάσσουν την Τουρκία από τις ευθύνες της, που απενοχοποιούν την Άγκυρα…

 

Τις τουρκικές θέσεις τις εξυπηρετούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο αυτοί που αφήνουν το χρόνο να παρέρχεται και την κατοχή να εδραιώνεται μέρα με τη μέρα. Έχει καταστρώσει ολόκληρη επικοινωνιακή εκστρατεία η κυβέρνηση από το Κραν Μοντανά και μετά, για να πείσει ότι το ΑΚΕΛ δήθεν θέλει τουρκικά στρατεύματα και εγγυήσεις στην Κύπρο. Δεν θα βρουν ούτε μισή πρόταση, ούτε μια αναφορά του ΑΚΕΛ που να δέχεται κάτι τέτοιο. Επειδή μας προκαλούν, οφείλουμε να θυμίσουμε στον κ. Αναστασιάδη ότι ο μοναδικός πολιτικός ηγέτης που αποδέχθηκε τις εγγυήσεις ήταν ο ίδιος το 2004. Οφείλουμε επίσης να του θυμίσουμε ότι ο πρώτος πολιτικός ηγέτης που έθεσε στο τραπέζι την κατάργηση των εγγυήσεων και δημιούργησε δυναμική για να ασκηθεί πίεση στην Τουρκία για το θέμα ήταν ο Δημήτρης Χριστόφιας. Ας μην ψάχνουν λοιπόν αλλού τους αίτιους της σημερινής κατάστασης. Δεν κατηγορούμε τον κ. Αναστασιάδη για τους χειρισμούς του επειδή έτσι αποφασίσαμε μια ωραία πρωία. Κρίνουμε από το αποτέλεσμα. Παρέλαβε το Κυπριακό από τον Δ. Χριστόφια με κοινά ανακοινωθέντα που κλείδωναν διαχρονικές θέσεις της πλευράς μας. Με πολλά θέματα συμφωνημένα και καταγεγραμμένα ως συγκλίσεις. Με το κεφάλαιο της ενέργειας με τεράστια προοπτική και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας διασφαλισμένα. Με τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίζει ότι η δική μας πλευρά ήταν ένα βήμα μπροστά στην ετοιμότητα για λύση του προβλήματος. Τι από όλα αυτά ισχύει σήμερα, μετά τους χειρισμούς του κ. Αναστασιάδη;

 

Οι φωνές για αλλαγή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού από πού εκπορεύονται και πόσο επικίνδυνες είναι;

 

Οι φωνές μέχρι σήμερα προέρχονταν από κάποια κόμματα του λεγόμενου ενδιάμεσου χώρου. Σήμερα ακούγονται φωνές και από το περιβάλλον του Προεδρικού. Και είπα και προηγουμένως πως αιωρείται στην ατμόσφαιρα ότι ενδεχομένως και ο ίδιος ο Πρόεδρος να καλοβλέπει μια τέτοια εξέλιξη. Εμείς θα πούμε απλώς ότι είναι ανησυχητικές αυτές οι προσεγγίσεις, από όπου κι αν αυτές προέρχονται. Είναι αφέλεια να θεωρεί κάποιος ότι η ΕΕ θα αποδεχθεί λύση δύο κρατών, είναι αφέλεια να νομίζει κάποιος ότι θα είναι πιο εύκολη η λύση των δύο κρατών από τη λύση της ομοσπονδίας. Ένα μόνο σημείο να αναφέρω: Πώς θα αντιμετωπιστεί το θέμα του φυσικού αερίου, σε μια τέτοια περίπτωση; Θεωρούμε ότι επειδή είναι στη δική μας γεωγραφική περιοχή θα παραμείνει κάτω από τον έλεγχό μας; Η Τουρκία θα δεχθεί κάτι τέτοιο; Είναι αφέλεια να πιστεύει κανείς κάτι τέτοιο. Και κάτι άλλο ακόμα. Η διχοτόμηση δεν θα είναι το τέλος του δρόμου. Θα είναι η αφετηρία νέων, πολλών δεινών σε βάρος της Κύπρου και του κυπριακού λαού. Δίπλα μας θα έχουμε την Τουρκία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στο μέλλον.

 

Ακούγονται και στην άλλη πλευρά και στην Τουρκία, φωνές για αλλαγή στη διαδικασία λύσης…

 

Έχει ενδιαφέρον όμως να δούμε ποιοι φωνάζουν για αλλαγή στη διαδικασία της λύσης. Το Κόμμα των Εποίκων είναι ένα παράδειγμα. Το προοδευτικό κομμάτι της τουρκοκυπριακής κοινότητας μπορεί να αντιληφθεί ότι αλλαγή στη διαδικασία λύσης σημαίνει διχοτόμηση και διχοτόμηση σημαίνει ότι οι Τουρκοκύπριοι θα χαθούν μια για πάντα.

Η Τουρκία με συνέπεια εδώ και δεκαετίες αναπτύσσει πολιτικές που εμβαθύνουν την εξάρτηση της τουρκοκυπριακής κοινότητας από την Άγκυρα και την αποδυναμώνουν. Σε αυτήν την πολιτική αντιστέκεται μια μεγάλη μερίδα των Τουρκοκυπρίων. Όμως δεν θα αντέξει για πάντα μια μικρή κοινότητα να τα βάζει με την ισχυρή Τουρκία. Αν δεν το κατανοήσει έγκαιρα αυτό η δεξιά στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. αυτή τη φορά θα πληγώσει ανεπανόρθωτα την Κύπρο.

 

Τι περιμένετε από τις επαφές του Προέδρου στη Νέα Υόρκη;

 

Να πω τι θα θέλαμε να προκύψει. Να προκύψει απόφαση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, όπως την έχει περιγράψει ο ΓΓ του ΟΗΕ. Τι περιμένουμε; Δεν περιμένουμε πολλά πράγματα. Δυστυχώς, οι μέχρι στιγμής εξελίξεις λένε ότι πολύ δύσκολα θα επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Μακάρι να διαψευσθούμε. Θα το επικροτήσουμε και θα είμαστε παρόντες, για να διαδραματίσουμε θετικό ρόλο στην όλη προσπάθεια για επίλυση του Κυπριακού.

«Κυβέρνηση – ΔΗΣΥ στοχεύουν όλες τις ομάδες εργαζομένων»

 

Το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι μπορεί να διαβρωθεί από τους όποιους κυβερνητικούς χειρισμούς;

 

Μα δεν είναι σημερινό φαινόμενο η προσπάθεια του ΔΗΣΥ να υποσκάψει το δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι. Και επί διακυβέρνησης Κληρίδη υπήρξε ανάλογη προσπάθεια, με μία επιχειρηματολογία η οποία στόχευε στην αποδυνάμωση του κύρους και της αξιοπρέπειας των συνδικαλιστικών οργανώσεων στην κοινή γνώμη. Αυτό το έργο συνεχίζεται και σήμερα πολύ πιο έντονα. Και δεν το βλέπουμε μόνο στην περίπτωση των εκπαιδευτικών. Το είδαμε να συμβαίνει και με πολλές άλλες ομάδες εργαζομένων. Θυμάστε τις απαξιωτικές αναφορές του κ. Νεοφύτου και της κυβέρνησης ΔΗΣΥ έναντι της απεργίας των λεωφορειούχων στη Λάρνακα; Τη στάση τους έναντι της απεργίας των νοσηλευτών, έναντι των τοποθετήσεων των γιατρών; Ξεχνιούνται οι απαξιωτικές αναφορές τους έναντι των πωλητριών, όταν τις υποχρεώνουν να εργάζονται και Κυριακή; Δεν είναι, λοιπόν, μόνο έναντι των εκπαιδευτικών, τους οποίους θεωρούν υψηλά αμειβόμενους, αυτή η προσέγγιση. Όλες τις ομάδες εργαζομένων στοχεύουν, όταν την ίδια στιγμή με τη μεγαλύτερη ευκολία δίνουν απλόχερα χρήματα στους επιχειρηματίες και στον ιδιωτικό τομέα, γενικότερα. Ξεκαθαρίζω κάτι: Δεν είμαστε εναντίον της παραχώρησης κινήτρων στους επιχειρηματίες για να αναπτύσσεται η οικονομία. Με τον ίδιο φακό, ωστόσο, θα πρέπει να προσεγγίζονται και οι εργαζόμενοι.

 

 

Και αυτή η μεθοδευμένη απαξίωση του συνδικαλισμού και των συνδικαλιστών, βρίσκει πρόσφορο έδαφος μέσα στην κοινή γνώμη;

 

Σίγουρα. Δεν θα κρυφτώ πίσω από το δάκτυλό μου. Ναι, βρίσκει απήχηση μέσα στην κοινή γνώμη. Η οικονομική κρίση που βιώνει ο τόπος, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο καθένας στην καθημερινότητά του επηρεάζουν ευρύτερα. Με αποτέλεσμα να γίνονται εύκολα αποδεκτά τέτοιου είδους επιχειρήματα απαξίωσης, αντί ο πολίτης να δει πού βρίσκεται η ουσία και η ρίζα των προβλημάτων. Και βρίσκεται στον άδικο τρόπο ανακατανομής του παραγόμενου πλούτου. Το 10% του κυπριακού λαού τα τελευταία χρόνια έχει δει τα εισοδήματά του να αυξάνονται και το υπόλοιπο 90% έχει δει τα εισοδήματά του να μειώνονται. Αντί λοιπόν να απαιτήσουμε μεγαλύτερη ισότητα στην κοινωνία, βλέπουμε ομάδες εργαζομένων να στρέφονται η μία εναντίον της άλλης. Είναι λάθος προσέγγιση αυτή. Ο αγώνας των εργαζομένων είναι κοινός και θα πρέπει να στρέφεται προς την κατεύθυνση της δικαιότερης ανακατανομής του παραγόμενου πλούτου.

 

Για να ορθοποδήσουν δημόσια παιδεία και δημόσια υγεία είναι θέμα οράματος ή μήπως θέμα πόρων και εξορθολογισμού;

 

Κυρίως θέμα οράματος. Αν υπάρχει το όραμα, τότε θα δοθεί η απαραίτητη σημασία και σε ό,τι αφορά τους πόρους. Χρειάζεται εξορθολογισμός; Χρειάζεται. Πρώτα και κύρια ως προς την ουσία της παρεχόμενης εκπαίδευσης και σίγουρα και σε ό,τι αφορά διάφορα άλλα ζητήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το θέμα της ασφάλειας. Άλλαξαν οι συνθήκες και οι εποχές. Χρειάζεται να ληφθούν πρόσθετα μέτρα ασφάλειας. Κι αυτά τα μέτρα ασφάλειας πρέπει να τα συζητήσει και να τα προωθήσει η κυβέρνηση. Και τα πολιτικά κόμματα είναι εδώ για να συνδράμουν την προσπάθεια με σκέψεις, προτάσεις, απόψεις, τις οποίες θα μπορούσαν να καταθέσουν. Είναι ευθύνη της κυβέρνησης, όμως, να λάβει μέτρα για να μην επαναληφθούν φαινόμενα, όπως αυτά που έχουμε δει πρόσφατα.

 

«Να μην αφήσουμε τον κόσμο έρμαιο στις διαθέσεις κάθε φασίστα ή κάθε λαϊκιστή»

 

Τελευταία φαίνεται ότι έχει γίνει πιο σκληρή η ορολογία που χρησιμοποιείται από τους αρμόδιους αξιωματούχους της κυβέρνησης, του κράτους, στα θέματα προσφύγων/μεταναστών. Θέλετε να σχολιάσετε τη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης;

 

Είναι λυπηρό γιατί η κυβέρνηση τοποθετείται με έναν τρόπο που προωθεί τις ρατσιστικές προσεγγίσεις και αντιλήψεις. Δεν σας κρύβω πως από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του, ο κ. Πετρίδης έχει δώσει το στίγμα για το πώς θα προσεγγίσει αυτά τα ζητήματα. Και είναι ένα στίγμα το οποίο προσβάλλει μία χώρα όπως είναι η Κύπρος, η οποία όταν βρέθηκε σε δύσκολη θέση χρειάστηκε να στραφεί σε φίλες και άλλες χώρες, για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που είχαν τότε συσσωρευτεί. Το 1974, με την καταστροφή της οικονομίας, πόσοι Κύπριοι εργάστηκαν και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αλλά και σε χώρες του Αραβικού Κόλπου για να μπορέσουν να ορθοποδήσουν; Και να βοηθήσουν, έτσι ώστε η οικονομία του τόπου να ανακάμψει; Τότε αυτές οι χώρες μάς αντιμετώπισαν με αυτό τον τρόπο; Εμείς, χώρα της ΕΕ, χώρα που θέλει να ονομάζεται σύγχρονη και προοδευτική, μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους ως άψυχα αντικείμενα; Με προσεγγίσεις, περίπου «μην έρθετε στον τόπο μας, θα μολύνετε την καθαρότητά μας»; Θυμίζουν άλλες εποχές και προσεγγίσεις που έπρεπε να πάψουν να υπάρχουν. Το ΑΚΕΛ διαχρονικά απαιτούσε και απαιτεί από την κυβέρνηση να προωθήσει πολιτικές τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που να ανταποκρίνονται σε όλες τις πτυχές του μεταναστευτικού και προσφυγικού ζητήματος, στη βάση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου.

Οι τάσεις που φαίνεται να διαμορφώνονται στο εκλογικό σώμα πόσο σας ανησυχούν; Υπάρχει η εντύπωση ότι μάλλον ενισχύονται οι δυνάμεις που υποστηρίζουν ακραίες θέσεις.

Η Κύπρος διέρχεται μία μεταβατική περίοδο. Πέρασε από δύσκολες οικονομικές συνθήκες κι εξακολουθούν οι συνθήκες να είναι δύσκολες για τους πολλούς. Μπορεί να έχουν βελτιωθεί κάποιοι δείκτες της οικονομίας, αλλά δυστυχώς τα πράγματα δεν έγιναν καλύτερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας η οποία διαπιστώνει ότι η Κύπρος έχει διολισθήσει σε τέσσερις από τους έξι δείκτες της διακυβέρνησης. Συγκεκριμένα, η Κύπρος έχει διολισθήσει στο δείκτη για καταπολέμηση της διαφθοράς, για το κράτος δικαίου, την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης, καθώς επίσης και την ποιότητα ρύθμισης. Αυτά δείχνουν ότι υποχωρούμε σε ουσιαστικούς δείκτες, ανεξάρτητα αν κάποιοι δείκτες της οικονομίας σημειώνουν ανάκαμψη. Είναι φυσιολογικό, λοιπόν, στο εκλογικό σώμα να υπάρχει μια δυσφορία, μια δυσαρέσκεια, η οποία εκφράζεται με διαφόρους τρόπους.

Ποια είναι η παρέμβαση της Αριστεράς, ή ποια πρέπει να είναι η παρέμβασή της, με αφορμή αυτό που περιγράψατε πιο πάνω;

Ένα κόμμα που έχει στο επίκεντρό του τον άνθρωπο, τις ανάγκες και τα προβλήματά του, έχει υποχρέωση να υπερασπιστεί θέσεις αρχών. Θέσεις οι οποίες θα πηγάζουν από τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του και από την ανάγκη πολιτικών για τους πολλούς. Έχουμε υποχρέωση, λοιπόν, όσο αντίξοες και αν είναι οι συνθήκες, όσο αρνητικά και αν είναι τα δεδομένα σε μια μερίδα του εκλογικού σώματος, ως κόμμα της Αριστεράς να τοποθετούμαστε από θέσεις αρχών σε αυτά τα ζητήματα. Και να διατυπώνουμε τη δική μας διαφορετική θέση. Έχουμε υποχρέωση να προσπαθήσουμε να διαπαιδαγωγήσουμε τον κόσμο για το ποιος είναι ο σωστός δρόμος της αντιμετώπισης των προβλημάτων και να μην τον αφήσουμε έρμαιο στις διαθέσεις του κάθε φασίστα ή του κάθε λαϊκιστή και στα συμφέροντα των λίγων προνομιούχων.