Έργα και δράσεις από την Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης με στόχο
ο δρόμος να πρωταγωνιστήσει και πάλι στην εμπορική και πολιτιστική δραστηριότητα

Του Χρήστου Χαραλάμπους

 

Κάθε δρόμος έχει τη δική του ιστορία που τον συνδέει ή τον ταυτίζει με την ιστορία, τον πολιτισμό, την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη της πόλης. Κτίρια που άντεξαν στο πέρασμα του χρόνου, δραστηριότητες που, αν και πέρασαν αρκετές δεκαετίες, συνεχίζουν να υπάρχουν και να εξελίσσονται και βέβαια οι ίδιοι οι άνθρωποι που με την παρουσία και τη δράση τους δίνουν ζωή στους άψυχους χώρους… Όλα αυτά και άλλα πολλά συνθέτουν το μωσαϊκό ενός δρόμου που διατηρεί την ταυτότητά του σε μια πόλη που συνεχώς μεταλλάσσεται.

Οδός Αγίου Ανδρέου! Η παλαιότερη και μεγαλύτερη εμπορική οδός της Λεμεσού, με κύρια χαρακτηριστικά της κάποια από τα ωραιότερα νεοκλασικά κτίρια που συνιστούν και σημεία αναφοράς για την πόλη (Μέγαρο Πηλαβάκη-Δημοτική Βιβλιοθήκη, Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και πολλά άλλα ιδιωτικά κτίρια), τη Στοά Φυλακτού και άλλες επώνυμες στοές και γωνιές που κάποτε λειτουργούσαν σαν μικρά εμπορικά κέντρα με κυρίαρχους κάποιους φημισμένους υφασματοπώλες… Σήμερα, αρκετοί χώροι που στέγαζαν αυτά τα ιστορικά μαγαζιά, έχουν αλλάξει χέρια και χρήσεις και ακολουθώντας τη μόδα της εποχής έχουν μετατραπεί σε στέκια για φαγητό και ποτό.

Ένας δρόμος που καθιερώθηκε από το 1882 είναι η οδός Αγίου Ανδρέου. Εκτείνεται παράλληλα του παραλιακού δρόμου και διασχίζει το ιστορικό κέντρο της Λεμεσού, ξεκινώντας από την περιοχή του Μεσαιωνικού Κάστρου, από τα «σύνορα» με την τουρκοκυπριακή συνοικία (προέκτασή της είναι η οδός Αγκύρας) και φτάνοντας σχεδόν μέχρι το Δημόσιο Κήπο.

Κάποτε αποτελούσε τη βάση της μικρομεσαίας εμπορικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας της πόλης και λειτουργούσε, κατά κάποιον τρόπο, σαν μια μεγάλη ανοικτή αγορά (όπως αυτές που ακόμα υπάρχουν σε πολλές πόλεις του εξωτερικού και προσελκύουν το ενδιαφέρον των ξένων επισκεπτών) μέχρι που η Λεμεσός εξαπλώθηκε βορειότερα και περιφερειακά παρασέρνοντας μαζί της ανθρώπους και δραστηριότητες.

Και κατάντησε η οδός Αγίου Ανδρέου από πρωταγωνίστρια σε… κομπάρσο, όπως συνέβη και με κάποιες άλλες ιστορικές περιοχές της Λεμεσού, παρά το γεγονός ότι αρκετοί νέοι άνθρωποι επένδυσαν σ’ αυτόν το δρόμο τις επαγγελματικές τους αναζητήσεις χωρίς να έχουν το ενδιαφέρον και τη στήριξη που ανέμεναν από τις Τοπικές Αρχές.

Όμως, έστω και με κάποια καθυστέρηση, η αξία και η σημασία της οδού για την πόλη και τους ανθρώπους της, ευαισθητοποίησε κάποιους φορείς που ανέλαβαν δράση με στόχο να επανέλθει η παλιά αίγλη σ’ αυτή την περιοχή, τόσο σαν οφειλή προς τους ντόπιους όσο και για την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των ξένων επισκεπτών οι οποίοι, εκτός από τις ξενοδοχειακές και άλλες ανέσεις, αποδεικνύεται καθημερινά ότι αναζητούν την επαφή και τη γνωριμία με το παραδοσιακό στοιχείο της πόλης.

Βάζοντας την οδό Αγίου Ανδρέου στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας, η Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής Λεμεσού προχώρησε στο σχεδιασμό και υλοποιεί σταδιακά μια σειρά από έργα που καλύπτουν όλο το μήκος αυτού του ιστορικού και με πολλά σημεία ενδιαφέροντος δρόμου.

Στην αρχή της οδού, πλησίον της πλατείας του Μεσαιωνικού Κάστρου, έχει τοποθετηθεί μια καλοσχεδιασμένη μεταλλική αψίδα με το όνομα και τη χρονολογία ίδρυσης της οδού (1882) που, καθώς είναι ορατή από τη βόρεια πλευρά της πολυσύχναστης πλατείας, θεωρείται βέβαιο, όπως μας επισημαίνει η διευθύντρια της ΕΤΑΠΛ, Μαρία Στυλιανού, ότι θα λειτουργήσει σαν κίνητρο και οδηγός ντόπιων και ξένων επισκεπτών που διακινούνται στην ευρύτερη περιοχή για να περπατήσουν και να ψωνίσουν από τις μικροεπιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Αγίου Ανδρέου.

Ο δρόμος γίνεται ακόμα πιο ελκυστικός, με μια σειρά από ανθώνες με πρασινάδες που έχουν τοποθετηθεί σε διάφορα σημεία κατά μήκος της οδού και έχει αναλάβει τη συντήρηση και φροντίδα τους ο δήμος, καθώς και αντίστοιχοι διπλοί μεταλλικοί κάδοι, με σχεδιασμό που συνάδει με την αψίδα υποδοχής της οδού. Κατά διαστήματα έχουν τοποθετηθεί σκίαστρα καμωμένα από καραβόπανο, σε χρωματισμούς που δένουν με την πέτρα των προσόψεων των νεοκλασικών κτιρίων που κοσμούν την περιοχή σε συνδυασμό και με το χρώμα στα παραδοσιακά ξύλινα παντζούρια.

Επιπλέον, για την καλύτερη εξυπηρέτηση κυρίως των ξένων επισκεπτών, προγραμματίζεται σύντομα, όπως αναφέρει η κα Στυλιανού, η εγκατάσταση στο πέρασμα που ενώνει την παραλιακή οδό με την Αγίου Ανδρέου, ενός σημείου ηλεκτρονικής πληροφόρησης.

 

Διαδρομή στην τέχνη και τον πολιτισμό

 

Βασικό στοιχείο στην προσπάθεια της ΕΤΑΠΛ για αναζωογόνηση και ανάδειξη της οδού Αγίου Ανδρέου αποτελεί και ο σχεδιασμός της «Εικαστικής Διαδρομής». Ένας εύχρηστος χάρτης που παρουσιάζει διαδρομές προς τα εργαστήρια τέχνης και χειροτεχνίας στο ιστορικό κέντρο της Λεμεσού. Στο χάρτη αυτό, o οποίος είναι διαθέσιμος στο διαδίκτυο αλλά και σε έντυπη μορφή σε ξενοδοχεία και γραφεία τουριστικής πληροφόρησης, περιλαμβάνονται βασικές πληροφορίες για το κάθε εργαστήριο.

Έτσι οι επισκέπτες της πόλης μπορούν να επισκεφτούν τοπικά εργαστήρια για να παρακολουθήσουν πώς φτιάχνονται ή ακόμη και να συμμετέχουν στη διαδικασία κατασκευής διαφόρων χειροτεχνημάτων τα οποία βέβαια διατίθενται και προς πώληση.

Τα εργαστήρια που είναι συγκεντρωμένα σ’ αυτή την περιοχή περιλαμβάνουν ζωγράφους, γλύπτες, κατασκευαστές κοσμημάτων, σχεδιαστές μόδας (τσάντες και παπούτσια), κεραμίστες, κατασκευαστές μωσαϊκών και παραδοσιακών μουσικών οργάνων, βιβλιοδέτες, εικονογράφους, επεξεργαστές γυαλιού και πολλού άλλους παλαιούς αλλά και νεότερους τεχνίτες.

Στόχος της εταιρείας με αυτή τη διαδρομή είναι, όπως μας επισημαίνει η κα Στυλιανού, να «προσφέρεται στους επισκέπτες ένα πολύτιμο εργαλείο για να ανακαλύψουν τον παραδοσιακό χαρακτήρα και γενικότερα την πολιτιστική δημιουργία και παραγωγή της Λεμεσού, ενώ παράλληλα δίνεται η ευκαιρία στους καλλιτέχνες να παρουσιάσουν τα έργα τους, να αυξήσουν την εμπορικότητά τους, να μοιραστούν τις γνώσεις τους και να γίνουν πιο εξωστρεφείς μεταδίδοντας την αγάπη τους για την πόλη στους ξένους».