Αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός της Πολιτικής Άμυνας

Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Πολιτική Άμυνα επιβάλλει αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό του τρόπου λειτουργίας της, καθώς ο μειωμένος προϋπολογισμός, η υποστελέχωση και η αδυναμία διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού που υπηρετούν υποχρεωτική θητεία, την καθιστούν βραδυκίνητη.

Όπως αναφέρει η ίδια η Πολιτική Άμυνα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ένα αυξανόμενο πρόβλημα αποτελεσματικής διαχείρισης των πολιτών που καλούνται ή/και που υπηρετούν υποχρεωτική θητεία στην Πολιτική Άμυνα. Η διαχείριση ενός μεγάλου αριθμού πολιτών που καλούνται ετήσια για διετή υπηρεσία, παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα.

Αυτά οφείλονται: Πρώτο, στην αδυναμία αποτελεσματικής αξιοποίησης των πολιτών που υπηρετούν τη διετή, υποχρεωτική θητεία τους, σε περίπτωση καταστροφής, κυρίως λόγω του μεγάλου χρόνου που χρειάζεται να ανευρεθούν και να κληθούν για Υπηρεσία. Η Υπηρεσία συναντά σημαντικές δυσκολίες στην ορθολογική αξιοποίηση των πολιτών αυτών σε έκτακτες περιπτώσεις -όπως έκτακτα και απροειδοποίητα γίνονται όλες οι καταστροφές.

Δεύτερο, στην αδυναμία αντιμετώπισης των προβλημάτων που παρουσιάζονται από τον ιδιαίτερα αυξανόμενο αριθμό πολιτών που δεν προσέρχονται να υπηρετήσουν.

Επιπρόσθετα, ένας συνδυασμός παραγόντων επιτείνει το μέγεθος του ζητήματος: μικρός αριθμός μόνιμου προσωπικού, και αναλογικά μικρός αριθμός εθελοντών που είναι επιφορτισμένος με την ευθύνη εκπαίδευσης και διοίκησης των πολιτών που υπηρετούν υποχρεωτική θητεία.

Η σημαντική μείωση του προϋπολογισμού της Πολιτικής Άμυνας, κατά περίπου 50%, σε σχέση με αυτόν προ της οικονομικής κρίσης, έχει περιορίσει τις δυνατότητές της και ειδικά τον τομέα διαχείρισης των πολιτών που υπηρετούν υποχρεωτική θητεία.

Το Υπουργείο Εσωτερικών, λαμβάνοντας υπόψιν τα πιο πάνω και με σκοπό τον εκσυγχρονισμό της πρόσβασης της Πολιτικής Άμυνας στους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες, ζήτησε την εκπόνηση μελέτης.

Η Διοίκηση της Δύναμης ετοίμασε τη σχετική μελέτη, μέσα από την οποία προτείνει: α) Τη μετεξέλιξή της σε μια πιο ευκίνητη και πιο αποτελεσματική υπηρεσία βασισμένη, κατά κύριο λόγο, σε ένα μικρότερο αριθμό πολιτών (2.000). Αυτοί θα εντάσσονται και θα υπηρετούν στη Δύναμη εθελοντικά, με βάση συγκεκριμένους όρους υπηρεσίας, οι οποίοι θα καθορίζουν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους. Η Π.Α. σήμερα αξιοποιεί 520 εθελοντές με μεγάλη επιτυχία και η επέκταση του θεσμού θα βασίζεται στο υφιστάμενο δοκιμασμένο σύστημα, αλλά και σε παρόμοια πετυχημένα συστήματα που εφαρμόζονται σε χώρες της ΕΕ και αλλού. β) Το νέο σύστημα θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο σύστημα Π.Α. Το νέο σύστημα θα υποστηρίζεται από ένα πολύ μικρότερο, αλλά πολύ πιο ενεργητικό, και κατάλληλα εκπαιδευμένο αριθμό πολιτών που θα υπηρετεί εθελοντικά. γ) Κατά μέσο όρο, η αποζημίωση ανά εθελοντή ανέρχεται στα €681, ετήσια. Σήμερα η Π.Α. αξιοποιεί 520 εθελοντές, με συνολικό κόστος €354.000. Επιπρόσθετα, στους εθελοντές καταβάλλονται έξοδα διακίνησης που κατά μέσο όρο ανέρχονται σε €95 ανά άτομο ετήσια και συνολικό κόστος €50.000 περίπου.

 

Τέσσερα χρόνια σταδιακής εφαρμογής

Έχει υπολογισθεί ότι θα χρειαστούν τέσσερα χρόνια σταδιακής εφαρμογής μιας νέας δομής, 2020-2023. Στη διαμόρφωση μιας νέας δομής έχουν ληφθεί υπόψιν και μελέτες που έχουν γίνει στο εξωτερικό. Το κοινωνικό όφελος από την ορθή, συγκροτημένη και οργανωμένη αξιοποίηση πολιτών σε εθελοντική βάση θα είναι πολύ μεγάλο.
Σήμερα η Π.Α. διαθέτει 520 εθελοντές, ενώ 6.500 περίπου πολίτες υπηρετούν υποχρεωτική, άμισθη θητεία. Η Πολιτική Άμυνα καλεί κάθε έτος μια ηλικία πολιτών που εκπλήρωσαν την εφεδρική υπηρεσία τους στην Εθνική Φρουρά και μια ηλικία πολιτών που ολοκλήρωσαν τις σπουδές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Γιάννης Κακαρής