Αναγκαία η νοµοθετική ρύθµιση θεµάτων Τεχνητής Νοηµοσύνης

Η τεχνητή νοηµοσύνη (ΤΝ) είναι ένα ταχέως εξελισσόµενο σύνολο τεχνολογιών που µπορούν να αποφέρουν ευρείας κλίµακας οικονοµικά και κοινωνικά οφέλη. Ωστόσο, τα ίδια στοιχεία που διαµορφώνουν τα κοινωνικο-οικονοµικά οφέλη της ΤΝ µπορούν επίσης να επιφέρουν νέους κινδύνους ή αρνητικές συνέπειες για τα άτοµα ή την κοινωνία.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει, εδώ και καιρό, αναλάβει σηµαντικό έργο στον τοµέα της ΤΝ. Τον Οκτώβριο του 2020, ενέκρινε σειρά ψηφισµάτων σχετικά µεταξύ άλλων µε τη δεοντολογία, την ευθύνη και τα δικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας. Το 2021, ακολούθησαν ψηφίσµατα σχετικά µε την ΤΝ σε ποινικές υποθέσεις και στην εκπαίδευση, στον πολιτισµό και στον οπτικοακουστικό τοµέα. Το ψήφισµα του ΕΚ για ένα πλαίσιο δεοντολογίας για την ΤΝ, τη ροµποτική και συναφείς τεχνολογίες συνιστά συγκεκριµένα στην Επιτροπή να προτείνει νοµοθετική δράση για αξιοποίηση των ευκαιριών και των οφελών της ΤΝ, αλλά και την προστασία δεοντολογικών αρχών.

Η Έκθεση που τέθηκε προς έγκριση στην πρόσφατη Ολοµέλεια του Ευρωκοινοβουλίου περιλαµβάνει ζητήµατα όπως:

– Η απαγόρευση της αποµακρυσµένης βιοµετρικής αναγνώρισης (remote biometric recognition) σε πραγµατικό χρόνο.

– Η απαγόρευση βιοµετρικής κατηγοριοποίησης µε διακρίσεις, προγνωστική αστυνόµευση, αναγνώριση συναισθηµάτων και µαζική απόξεση εικόνων.

– Η αξιολόγηση επιπτώσεων σε θεµελιώδη δικαιώµατα, αλλά µόνο για συστήµατα υψηλού κινδύνου.

– Η συµπερίληψη των βάσεων δεδοµένων µετανάστευσης/ελέγχου των συνόρων της ΕΕ στο πεδίο εφαρµογής και η υποχρέωση καταχώρισης συστηµάτων υψηλού κινδύνου σε δηµόσια βάση δεδοµένων.

– Το δικαίωµα θιγόµενων προσώπων σε εξήγηση και υποβολή καταγγελίας.

Υπάρχουν και αρνητικά στοιχεία όπως:

– Τα συστήµατα ΤΝ στη διαχείριση µετανάστευσης δεν απαγορεύονται.

– Η αποµακρυσµένη βιοµετρική “µετα-ταυτοποίηση” δεν απαγορεύτηκε.

– Το Generative AI / AI γενικού σκοπού (όπως ChatGPT) δεν θεωρείται πάντα υψηλού κινδύνου.

– Οι παραγωγοί ΤΝ επιτρέπεται να επεξεργάζονται ευαίσθητα δεδοµένα για να εντοπίσουν τις διακρίσεις από τεχνητή νοηµοσύνη παρά τις συστάσεις από τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας ∆εδοµένων και άλλους για τη χρήση στατιστικών, ανώνυµων δεδοµένων γιατί τώρα λειτουργεί σαν «λευκή κάρτα» για την επεξεργασία δεδοµένων που σχετίζονται µε την εθνικότητα, το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισµό κ.λπ., ενώ κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τον GDPR.

Επί της ουσίας, σε αντίθεση µε τη ραγδαία ανάπτυξή της, η συζήτηση για τον αντίκτυπο της Τεχνητής Νοηµοσύνης µόλις τώρα αρχίζει σε (ευρωπαϊκό) θεσµικό πλαίσιο. Οι ελπιδοφόρες προεκτάσεις της θα πρέπει να προσµετρηθούν και µε πιθανές αρνητικές συνέπειες όπως η δυνητική περιθωριοποίηση δισεκατοµµυρίων ψηφιακά αναλφάβητων και η δηµιουργία νέων κοινωνικών τάξεων/ελίτ. Η υπερεργασία και η κατάλυση της οικιακής ιδιωτικότητας (δες τηλεργασία) είναι ένα άλλο µεγάλο ζήτηµα. Το ίδιο ισχύει και για τους αυτοµατισµούς που όσο κερδίζουν έδαφος, σπρώχνουν όλο και περισσότερους στην εργασιακή επισφάλεια και την ανεργία. Ένας άλλος αντίκτυπος είναι στη δηµοκρατία (δες παραπληροφόρηση), αλλά και στην άλωση του πλαισίου προστασίας των προσωπικών µας δεδοµένων, αφού ο βασικός πυλώνας/µοχλός ανάπτυξης της ΤΝ είναι η αλίευση, η επεξεργασία και η εργαλειοποίησή τους…

Η Έκθεση εγκρίθηκε µε 499 ψήφους υπέρ, 71 κατά και 93 αποχές. Η πλειοψηφία της Οµάδας της Αριστεράς τήρησε αποχή.

«∆υστυχώς, εξακολουθούν να επιτρέπονται επικίνδυνες χρήσεις τεχνολογιών τεχνητής νοηµοσύνης, και χρήσεις που αποτελούν µεγάλο κίνδυνο για την υγεία, την ασφάλεια ή τις θεµελιώδεις ελευθερίες των πολιτών της ΕΕ παραµένουν χωρίς τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλίδες, επισκιάζοντας τα θετικά που φέρνει η πρόταση», δήλωσε χαρακτηριστικά η ευρωβουλευτής της Αριστεράς Kateřina Konečná (KSČM, Τσεχία).

Google News icon Aκολουθήστε μας στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy