«Ανάγκη για απασχόληση επιπλέον 300 νοσηλευτών στα νοσοκομεία»

• Ανησυχίες νοσηλευτικού κόσμου γύρω από το προτεινόμενο νομοσχέδιο για την αυτονόμηση των νοσοκομείων. Ελλοχεύει ο κίνδυνος τα δημόσια νοσηλευτήρια να απολέσουν την κρατική τους οντότητα με μετακύλιση του κόστους φροντίδας στους χρήστες των υπηρεσιών

Συνέντευξη στη Μαρίνα Κουμάστα

Leontiou

Διαφωνία ως προς τη δημιουργία Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου κάτω από τον οποίο θα υπάγονται τα κρατικά νοσηλευτήρια εκφράζει ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών. Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΝΜ, Γιάννης Λεοντίου, τονίζει πως η δημιουργία Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου, ειδικά όταν εννοείται ως ημικρατικός οργανισμός, δεν παρέχει τα εχέγγυα υπό τις υφιστάμενες συνθήκες διατήρησης του χαρακτήρα του δημοσίου κοινωνικού αγαθού της υγείας ως τέτοιου. Το καθεστώς αυτό δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας για το βιώσιμο μέλλον τους ως κρατική περιουσία, περιορισμών σε ζητήματα σχεδιασμού και υλοποίησης μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στρατηγικών σχεδίων δράσης, αναφέρει χαρακτηριστικά. Ο κ. Λεοντίου αναφέρεται σε ζητήματα που ταλανίζουν τον νοσηλευτικό κόσμο και για άλλη μια φορά κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιεί για την κατάρρευση ολόκληρου του συστήματος υγείας εάν οι αποφάσεις για την αυτονόμηση των νοσοκομείων ληφθούν με προχειρότητα, χωρίς την αξιοποίηση σχετικών διεθνών μελετών για τις οποίες μάλιστα δαπανήθηκαν εκατομμύρια ευρώ.

Πώς βλέπει ο νοσηλευτικός κόσμος τη γενική φιλοσοφία του νόμου για την αυτονόμηση των δημοσίων νοσηλευτηρίων;

Η αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή εφαρμογή του ΓεΣΥ, το οποίο θα πρέπει να προχωρεί παράλληλα και να εφαρμοστεί με την αυτονόμηση των νοσοκομείων. Η αυτονόμηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζει την αναβάθμιση των υπηρεσιών των κρατικών νοσηλευτηρίων και να εξασφαλίζει την παροχή ποιοτικής φροντίδας υγείας προς τους συμπολίτες μας. Στο προσχέδιο του νομοσχεδίου για την αυτονόμηση θα πρέπει να συμπεριληφθούν συγκεκριμένες πρόνοιες και κανονισμοί, οι οποίοι δεν θα θυματοποιούν οποιονδήποτε επαγγελματία υγείας ή άλλο εργαζόμενο στον τομέα της δημόσιας υγείας. Σε γενικές γραμμές, το νομοσχέδιο θα πρέπει να διασφαλίζει την οικονομική, διοικητική και λειτουργική βιωσιμότητα των δημοσίων νοσοκομείων τόσο πριν όσο και μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ.

Εκφράσατε ωστόσο συγκεκριμένες ανησυχίες σε σχέση με το νόμο που ετοίμασε το Υπουργείο Υγείας. Τι αφορούν αυτές οι ανησυχίες;

Εχουμε όντως εκφράσει ανησυχίες που αφορούν συγκεκριμένες πρόνοιες του νομοσχεδίου. Για παράδειγμα οι πρόνοιες που καταγράφονται για τις θέσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο και για κάθε μέλος της διευθυντικής ομάδας δεν διασφαλίζουν με κανένα συγκεκριμένο τρόπο την επιλογή κατάλληλα εκπαιδευμένων και προσοντούχων ατόμων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίζουμε σθεναρά όπως η επιλογή και η ανάπτυξη των διοικητικών, διευθυντικών και εκτελεστικών στελεχών πρέπει να βασίζεται στα προσόντα, την ικανότητα, την εμπειρία και όχι a priori στην επαγγελματική ταυτότητά του. Μέσα από την προτεινόμενη ιεραρχική δομή, επίσης παρουσιάζονται εμφανή στοιχεία υποβάθμισης της διοικητικής αυτονομίας των νοσηλευτών και των μαιών και πλήρους παραγνώρισης του ρόλου των επαγγελματιών αυτών.

Οι πρόνοιες που καταγράφονται στο προσχέδιο του νόμου για την αυτονόμηση αναφορικά με το καθεστώς των υφιστάμενων υπαλλήλων και του νέου προσωπικού, καθώς και τα θέματα αναλογιών στελέχωσης δεν είναι ξεκάθαρα και θα πρέπει οπωσδήποτε να αποτελέσουν αντικείμενο ενδελεχούς συζήτησης μέσα από τις ενδεδειγμένες διαβουλεύσεις με τους αρμόδιους συνδικαλιστικούς και επαγγελματικούς φορείς πριν την έγκριση του νομοσχεδίου από τη Βουλή. Οι οικονομικές συνισταμένες των εργασιακών ζητημάτων αφορούν την αρμοδιότητα των συνδικαλιστικών οργανώσεων και ευελπιστούμε ότι θα βρεθούν τρόποι διαχείρισής τους, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Συμφωνείτε με την ίδρυση ενός Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου κάτω από τον οποίο θα υπάγονται όλα τα νοσηλευτήρια της χώρας; Μήπως μια τέτοια απόφαση ελλοχεύει συγκεκριμένους κινδύνους;

Η κατ’ αρχήν θέση μας, όσον αφορά την προτεινόμενη αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων, είναι ότι διαφωνούμε με τη δημιουργία Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου, ειδικά επειδή ανησυχούμε για το μέλλον τους ως κρατικής περιουσίας. Εισηγούμαστε και υποστηρίζουμε την αυτονόμηση (εκσυγχρονισμό/αναδιοργάνωση) των νοσηλευτηρίων ως κρατικά ιδρύματα. Εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας για τη βιωσιμότητα των οργανισμών με άμεσο αντίκτυπο στους εργαζομένους και τους πολίτες. Η δημιουργία οργανισμού δημοσίου δικαίου, ειδικά όταν εννοείται ως ημικρατικός οργανισμός, δεν παρέχει τα εχέγγυα υπό τις υφιστάμενες συνθήκες (π.χ. λόγω του μεγέθους του οργανισμού και του οικονομικού κόστους λειτουργίας του) διατήρησης του χαρακτήρα του δημοσίου κοινωνικού αγαθού της υγείας ως τέτοιου.

Το καθεστώς αυτό δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας για το βιώσιμο μέλλον τους ως κρατική περιουσία, περιορισμών σε ζητήματα σχεδιασμού και υλοποίησης μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στρατηγικών σχεδίων δράσης και ανάπτυξης και συνθήκες αναξιοκρατίας και ευνοιοκρατίας σε σχέση με τους διορισμούς των Διοικητικών Συμβουλίων. Πιστεύουμε ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να οδηγηθεί σε καταστάσεις όπου θα μετατραπεί σε οργανισμό ιδιωτικού δικαίου και να προωθείται η ιδιωτική περίθαλψη με μετακύλιση του κόστους φροντίδας στους χρήστες των υπηρεσιών, με αύξηση της εισφοράς για την υγεία και κατ’ επέκταση αύξηση του κόστους των υπηρεσιών υγείας. Η παραμονή των κρατικών νοσηλευτηρίων κάτω από το συντονισμό και έλεγχο του Υπουργείου Υγείας όπως είναι σήμερα με τη λειτουργία σε αυτά διευθυντικής ομάδας (όπως στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας), ακόμα και με συμπλεγματοποίηση των διοικήσεων των επαρχιακών νοσηλευτηρίων και παραχώρησης οικονομικής αυτονομίας θα επιτρέψει την καλύτερη διαχείριση και διανοσοκομειακή συνεργασία σε όλα τα επίπεδα (ανταλλαγή υπηρεσιών, μετακίνηση προσωπικού προς όφελος των ασθενών και των εργαζομένων κλπ).

Πολλάκις ο νοσηλευτικός κόσμος κατήγγειλε την υποστελέχωση κλινικών/τμημάτων των νοσοκομείων σε νοσηλευτικό προσωπικό. Πόσοι νοσηλευτές θα πρέπει να προσληφθούν ακόμη για να λειτουργούν εύρυθμα και αποτελεσματικά τα δημόσια νοσηλευτήρια;

Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών έχει καταθέσει, σε συνεργασία με την Παγκύπρια Συντεχνία Νοσηλευτών, με σχετική επιστημονική μελέτη και τεκμηρίωση, τις θέσεις του στο Υπουργείο Υγείας αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα και αναμένει όπως ο Υπουργός της Υγείας υλοποιήσει τη δέσμευσή του στην πρόσφατή μας συνάντηση για απάντηση τόσο επί τούτου όσο και επί των θέσεων του Συνδέσμου για τα νομοσχέδια της αυτονόμησης και του ΓεΣΥ στα οποία ευελπιστούμε ότι έχουν συμπεριληφθεί οι προτάσεις και εισηγήσεις μας. H μελέτη δεικνύει την ανάγκη για απασχόληση ενός επιπρόσθετου αριθμού 300 νοσηλευτών με βάση τα σημερινά δεδομένα της αυξημένης προσέλευσης και του φόρτου εργασίας για ασφαλή και ποιοτική φροντίδα υγείας.

Αξίζει να αναφέρω ότι πάμπολλες μελέτες έχουν καταδείξει το όφελος που αποκομίζουν οι ασθενείς όταν οι κλινικές είναι σωστά στελεχωμένες με νοσηλευτικό προσωπικό. Μια έρευνα έχει δείξει πως κάθε πρόσθετος νοσηλευτής/τρια (στα μείγματα δεξιοτήτων) ανά ημέρα ασθενή μειώνει τον σχετικό κίνδυνο ενδονοσοκομειακής θνησιμότητας κατά 9% σε μονάδες εντατικής θεραπείας και κατά 16% σε χειρουργικούς ασθενείς. Μέσα από επιστημονικές έρευνες διεφάνη επίσης ότι το καλύτερο περιβάλλον εργασίας και τα καλύτερα επίπεδα νοσηλευτικής στελέχωσης (μειωμένη αναλογία ασθενών προς νοσηλευτή) προσφέρουν καλύτερα επίπεδα στην ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας, καθώς και μεγαλύτερη ικανοποίηση των ασθενών. Σημαντικό είναι και το συμπέρασμα μελετών ότι κάθε αύξηση στην αναλογία ασθενών προς νοσηλευτή (όταν δηλαδή έχει υπό την ευθύνη του περισσότερους ασθενείς) αυξάνει την πιθανότητα για θάνατο στους εσωτερικούς χειρουργικούς ασθενείς.

Oι νοσηλευτές δίνουν έναν αγώνα για την αναγνώριση του επαγγέλματός τους. Σχολιάστε.

Το επάγγελμα είναι κατοχυρωμένο και αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία (Περί αμοιβαίας αναγνώρισης προσόντων 2015/13 ΕΕ) και την Εθνική Νομοθεσία (Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής 214/88). Εκείνο που απαιτούν οι νοσηλευτές και οι μαίες είναι η πολιτεία να υλοποιήσει θεσμικά την αρχή της ίσης και δίκαιης μεταχείρισης μεταξύ επιστημόνων και άρα να αναβαθμίσει την αποζημίωσή τους και σε όποιες προωθούμενες μεταρρυθμίσεις να τους δώσει όλα τα εφόδια που θα τους επιτρέπουν τη συμμετοχή σε όλο το φάσμα δραστηριοτήτων των υπηρεσιών υγείας όπου και αν αυτές παρέχονται.

Ποια πιστεύετε είναι τα κυριότερα προβλήματα, τα οποία ταλανίζουν τον δημόσιο τομέα της Υγείας; Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης;

Οι δαπάνες του κράτους για τη δημόσια υγεία είναι πολύ χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δομικά προβλήματα στην επαρκή εξυπηρέτηση των συμπολιτών μας. Στο πλαίσιο της γενικότερης μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας και του εξορθολογισμού των δημοσίων δαπανών, θα πρέπει η πολιτεία να αναζητήσει τρόπους διάθεσης περισσότερων πόρων προς τον τομέα της Υγείας με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας της φροντίδας υγείας που παρέχεται προς τους πολίτες. Η σημερινή κατάσταση στον τομέα της δημόσιας υγείας παρουσιάζει στοιχεία αποσύνθεσης και υπάρχουν σοβαρά δομικά και πρακτικά προβλήματα που ελλοχεύουν καθημερινά κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ασθενών. Ως εκ τούτου, θεωρούμε ότι η πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα στον λεπτομερή εντοπισμό και την καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα δημόσια νοσηλευτήρια ώστε με στοχευμένες λύσεις να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία των κρατικών νοσηλευτηρίων.

Εχουν γίνει κάποιες μελέτες σε σχέση με τη βιωσιμότητα των νοσοκομείων ως αυτόνομοι οργανισμοί;

Σύμφωνα με την έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO, 25/4/2015) προτού υλοποιηθεί οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς των νοσοκομείων θα έπρεπε να προηγηθεί μελέτη βιωσιμότητας των νοσοκομείων, καθώς και υλοποίηση και δημιουργία των κατάλληλων λογισμικών και πληροφορικών συστημάτων ώστε να διασφαλίζεται τόσο η ποιοτική παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας όσο και ο οικονομικός έλεγχος των νοσηλευτηρίων (υπό το νέο καθεστώς).

Στη σχετική έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας φαίνεται ξεκάθαρα ότι χώρες όπως η Κύπρος οι οποίες δεν διαθέτουν τα ανάλογα πληροφορικά συστήματα και ανάλογες εμπειρίες δεν μπορούν να επιτύχουν και υποστηρίζεται ότι η κάθε χώρα θα πρέπει να εφαρμόσει τα εν λόγω συστήματα για τουλάχιστον 2 χρόνια και μετά να προχωρήσει σε περαιτέρω σχεδιασμούς και αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας των νοσηλευτηρίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τη μη αξιοποίηση των σχετικών διεθνών εκθέσεων, όπως του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας και της Παγκόσμιας Τράπεζας, εκτός από τη δαπάνη αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, είναι ορατή η πιθανότητα κατάρρευσης ολόκληρου του συστήματος υγείας αφού εκτιμούμε ότι τα νοσηλευτήρια δεν θα μπορέσουν να καταστούν βιώσιμα ως αυτόνομοι οργανισμοί.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.