Εξειδικευμένα μέτρα προστασίας της σπάνιας μεσογειακής φώκιας Monachus monachus από τη δημιουργία αναπτύξεων στην περιοχή των Θαλασσινών Σπηλιών στην Πέγεια εισηγείται ο συντάκτης της μελέτης Δέουσας Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον, Πάνος Δενδρινός.

Ο κ. Δενδρινός, ειδικός στην οικολογία της μεσογειακής φώκιας, παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη τα αποτελέσματα μελέτης για την εκτίμηση των επιπτώσεων σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Τμήμα Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, στην παρουσία του Υπουργού Κώστα Καδή.

Η διενέργεια της εν λόγω μελέτης κρίθηκε απαραίτητη, καθώς στην περιοχή των θαλασσινών σπηλιών στην Πέγεια, η οποία αποτελεί σημαντικό χώρο ξεκούρασης και αναπαραγωγής για τη μεσογειακή φώκια, έχει προχωρήσει ταυτόχρονα σε μεγάλο βαθμό τουριστική και οικιστική ανάπτυξη (σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα με παράνομες αναπτύξεις).

Στο χαιρετισμό του, ο υπουργός δεσμεύτηκε ότι «οι εισηγήσεις του κ. Δενδρινού ως προς τη σωστή διαχείριση και διατήρηση του είδους, θα μελετηθούν και θα υιοθετηθούν από την κυβέρνηση».

Ζώνη απόλυτης προστασίας των σπηλαίων σε ξηρά και θάλασσα

Στη μελέτη, ο κ. Δενδρινός αναφέρει ότι πρέπει να ληφθούν διαχειριστικά μέτρα προστασίας στην περιοχή, με στόχο την όσο το δυνατόν αρμονικότερη συμβίωση φώκιας και ανθρώπου. Σημειώνει, επίσης, ότι τα μέτρα τα οποία αποφασίστηκαν τον Μάρτιο του 2018, σε κοινή σύσκεψη των Υπουργών Γεωργίας Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Εσωτερικών, είναι μεν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά εισηγείται εξειδίκευση των μέτρων ως εξής:

– Δημιουργία ζώνης απόλυτης προστασίας των αναπαραγωγικών σπηλαίων στην ξηρά και στη θάλασσα.

– Αποτελεσματική ρύθμιση της κίνησης των ανθρώπων κοντά στα αναπαραγωγικά καταφύγια του είδους.

– Αποτελεσματική διαχείριση των μη κτισμένων οικοπέδων που βρίσκονται πάνω από τις σπηλιές αναπαραγωγής.

– Εκτόνωση της ανθρώπινης πίεσης, μέσω του πεζόδρομου και της αξιοποίησης της παραλίας Καφίζη.

Το πιο απειλούμενο είδος φώκιας στη Γη

Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus είναι το πιο απειλούμενο είδος φώκιας στη Γη και το μοναδικό είδος που ζει στη Μεσόγειο Θάλασσα, με συνολικό πληθυσμό που δεν ξεπερνά τα 700 άτομα.

Το είδος χρησιμοποιεί τις θαλασσινές σπηλιές για ξεκούραση και αναπαραγωγή. Στην Κύπρο καταγράφηκε η παρουσία του για πρώτη φορά το 1959, ενώ από τα διαθέσιμα δεδομένα γίνεται φανερό ότι από τη δεκαετία του 1970 και μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2010 οι εμφανίσεις ατόμων του είδους ήταν σποραδικές και σπάνιες, ενώ δεν υπήρχε καμία ένδειξη για αναπαραγωγική δραστηριότητα.

Πρόσφατα και συγκεκριμένα από το 2011 και μετά φαίνεται ότι το είδος επανακάμπτει και όχι μόνον «επιστρέφει» στην περιοχή, αλλά έχει πλέον δημιουργήσει έναν τοπικό, μικρό μεν, αλλά αναπαραγόμενο πληθυσμό.

Από την άλλη μεριά η επανάκαμψη αυτή συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία έχει ήδη ξεκινήσει και βρίσκεται σε εξέλιξη μια μεγάλη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη κατά μήκος των ακτών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η νέα αυτή κατάσταση απαιτεί τη λήψη διαχειριστικών μέτρων προστασίας στην περιοχή με γνώμονα την όσο το δυνατόν αρμονικότερη συμβίωση φώκιας και ανθρώπου.

Σπύρος Σωτηρίου