Αναβίωση του Συνεργατισµού: Η απάντηση βρίσκεται στις ρίζες του

Του Δρος Στέλιου Πλατή*

Είδαµε την περασµένη εβδοµάδα την πρωτοβουλία αναβίωσης του Συνεργατισµού. Μια κοινωνικά ωφέλιµη και απαραίτητη πρωτοβουλία. Ιδιαίτερα ενόσω βρισκόµαστε στη δίνη ενός παγκόσµιου οικονοµικού πολέµου, που δυστυχώς ενδέχεται να οδηγήσει πολλούς συνάνθρωπους µας σε ανέχεια και σε απελπιστικές καταστάσεις. […] Έτσι, ο συνεργατισµός, η αλληλεγγύη, η συλλογική αυτοβοήθεια/στήριξη είναι έννοιες επίκαιρες σήµερα όσο και σε κάθε κρίση που καταρρακώνει έννοιες δικαίου, κοινωνικού κράτους και αξιοπρέπειας.

Γι’ αυτό, ο Συνεργατισµός δεν µπορεί να δοµηθεί (ξανά) ως απλά µια άλλη εµπορική τράπεζα. Κάπου στην κατανοητή επιθυµία του να καταστεί βιώσιµος, τόσο το συνεργατικό κίνηµα στην Κύπρο αλλά κυρίως η Πολιτεία µετά την κρατικοποίησή του ακολούθησαν ένα επιχειρηµατικό µοντέλο που σταδιακά τον αποξένωσε από το όραµά του και τον αληθινό του σκοπό. Και εδώ ακριβώς ήταν το πρόβληµα. ∆ιότι πάνω απ’ όλα η κρίση του Συνεργατισµού στον τόπο µας ήταν κρίση ταυτότητας.

Έτσι, η όλη συζήτηση αναβίωσής του οφείλει να αναπτυχθεί γύρω από µια τάση που αναπτύχτηκε σε Ευρώπη και Αµερική, παντρεύοντας τις αρχές του Συνεργατισµού µε την ιδέα της Αναπτυξιακής Τράπεζας προς όφελος των µελών του. Το αποτέλεσµα: Μία Ηθική Αναπτυξιακή Τράπεζα που πραγµατικά δουλεύει, ξεπερνώντας κάθε προσδοκία.

Ανάµεσα σε πολλά παραδείγµατα, µπορούµε να αναφέρουµε το µοντέλο της «Triodos Bank», µιας από τις κορυφαίες αειφόρες τράπεζες στον κόσµο µε σχεδόν 1 εκατοµµύριο πελάτες σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, µε καταθέσεις (2020) γύρω στα €12 δις, δάνεια €9 δις και καθαρά κέρδη €27 εκ. Η τράπεζα αυτή, η οποία θεωρείται πρότυπο διαφάνειας, δραστηριοποιείται στους τοµείς φύση-περιβάλλον, πολιτισµός-κοινωνία και κοινωνικές επιχειρήσεις, επενδύοντας σε σχετικές αειφόρες εταιρείες. Πέραν αυτού, το εν λόγω µοντέλο δουλεύει και σε συλλογικό επίπεδο, διατηρώντας πάντοτε τις βασικές αξίες του.

Μέσω της Ευρωπαϊκής Οµοσπονδίας Ηθικών Τραπεζών, µία οµάδα Ηθικών Τραπεζών προβαίνουν σε διασυνοριακές επενδύσεις µέσω της SEFEA (της χρηµατοδοτικής συνεργατικής εταιρείας της FEBEA). Τα µεγέθη µιλούν από µόνα τους. Με 30 τράπεζες και χρηµατοδοτικά ιδρύµατα ως µέλη, η FEBEA διατηρεί πέραν των 300 υποκαταστηµάτων σε 15 χώρες (11 εντός της Ε.Ε.). Με συλλογικό ενεργητικό άνω των 40 δις ευρώ, ο Οργανισµός αυτός εξελίσσεται σε αναπτυξιακό κολοσσό αλλά και ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσουµε ως Κύπρος.

Οι εν λόγω τράπεζες-µέλη δρουν πολυδιάστατα και καταλυτικά σε τοπικό κυρίως επίπεδο. Βαθιά συσχετισµένες µε τη φύση και ιδιαιτερότητες των µελών τους. Έτσι καθίστανται ικανές όχι µόνο για αντικειµενική αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης, λαµβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες συνυφασµένες µε τον αντίκτυπο που θα έχει το προτεινόµενο προς δανειοδότηση έργο, αλλά µπορούν να προσφέρουν και τις κατάλληλες συµβουλευτικές υπηρεσίες ώς και πρωτοπόρα χρηµατοδοτικά εργαλεία. Ανάµεσα σε αυτά είναι και µια πληθώρα ευρωπαϊκών προγραµµάτων, π.χ. COSME, INTERREG, EaSI, HORIZON EUROPE, EuSEF, τα οποία και θα δύναται να προσφέρει συµβουλευτικά στους πελάτες της. Ιδιαίτερα χρήσιµο για την Κύπρο, αφού µέχρι στιγµής δεν υφίσταται κάποιος ανάλογος φορέας που να προσφέρει ουσιαστικά αυτού του είδους τις υπηρεσίες, ιδιαίτερα στις µικρο-µεσαίες επιχειρήσεις.

Ο Συνεργατισµός, αναβαθµισµένος σε Ηθική Αναπτυξιακή Τράπεζα, µέλος της FEBEA, θα τελεί ουσιαστικά υπό την εποπτεία µιας ανεξάρτητης ευρωπαϊκής ιδιωτικής οντότητας που απέδειξε την αξιοπιστία της στην καρδιά της Ε.Ε. από το 2001, προσφέροντας και µίαν έξωθεν καλή µαρτυρία για το κυπριακό συνεργατικό κίνηµα και το µέλλον του.

Πέραν αυτού, η ΣΤΚ θα έχει ρευστοτική πρόσβαση στη SEFEA και πρωτίστως θα ακολουθεί ως πολιτική τον «Ηθικό ∆ανεισµό» µέσα από τις ωφέλιµες ηθικές τραπεζικές πρακτικές που ακολουθούν τα µέλη της FEBEA – µε καταλυτική και αναπτυξιακή παρουσία στην κυπριακή κοινωνία. ∆ηλαδή, χρηµατοδότηση σε τοµείς όπως πράσινη οικονοµία, αειφόρα και βιώσιµη ανάπτυξη, κοινωνικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις επανένταξης ευπαθών οµάδων στην αγορά εργασίας, ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, δίκαιο και κοινωνικά ωφέλιµο εµπόριο, συµβαδίζοντας απόλυτα µε το σκοπό του Συνεργατισµού.

* ∆ιδάκτορας Χρηµατοοικονοµικών του Πανεπιστηµίου του Cambridge

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.