Αναζητείται κράτος πρόνοιας – Στην Κύπρο του σήμερα, ευάλωτες ομάδες ανεβαίνουν ένα Γολγοθά

Κείμενα: Ελένη Κωνσταντίνου

  • Ακόμη και αυτή η επιδοματική πολιτική πάσχει, αφού κανένα επίδομα δεν είναι αρκετό ώστε να αντικαταστήσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια
  • Το ποσοστό των νέων ηλικίας 18-24 ετών, οι οποίοι αν και εργάζονταν, παράλληλα βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας λόγω χαμηλών μισθών, εκτοξεύθηκε στο 13,7%

Εκκωφαντική είναι η απουσία πολιτικών πραγματικής στήριξης των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, την ώρα που το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται ακόμη περισσότερο.

Οι περιορισμοί στις κοινωνικές δαπάνες, καθώς και η μονόπλευρη εστίαση στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, έχουν οδηγήσει τόσο στη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους πρόνοιας όσο και στην αύξηση της ανέχειας. Αν και οι αριθμοί παρουσιάζονται πιο βελτιωμένοι σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, πόρρω απέχουμε από ένα πραγματικό κράτος πρόνοιας, όπου ο άνθρωπος θα είναι στο επίκεντρο της προσοχής. Την ίδια ώρα ακόμη και αυτή η επιδοματική πολιτική πάσχει, αφού κανένα επίδομα δεν είναι αρκετό ώστε να αντικαταστήσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Οι άνθρωποι, ιδιαίτερα όσοι ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες, δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίζονται ωσάν επαίτες ή απόκληροι αυτής της κοινωνίας. Δυστυχώς, η πολιτεία και ιδιαίτερα οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν αποτύχει στο να στηρίξουν ουσιαστικά τις ομάδες αυτές. Και όχι μόνο στο οικονομικό κομμάτι, αλλά και στην παροχή ουσιαστικής στήριξης μέσα από υπηρεσίες και προγράμματα. Μονογονιοί, χαμηλοσυνταξιούχοι, ΑμεΑ, άνεργοι, άστεγοι είναι μόνο μερικές από τις κατηγορίες συμπολιτών μας που βιώνουν στο πετσί τους τις δυσκολίες στην Κύπρο του σήμερα, ενώ ας μην ξεχνάμε και τους εργαζόμενους φτωχούς, αυτή τη νέα κατηγορία που εμφανίστηκε, όπου ακόμη και αν εργάζονται, δυστυχώς τα εισοδήματα δεν φθάνουν για να ζήσουν. Ολοένα και περισσότεροι νέοι στην Κύπρο αναγκάζονται να δουλεύουν με μισθούς πείνας, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Πρωτη Σελιδα Σελ. 15

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας το 2017 το ποσοστό των νέων, ηλικίας 18-24 ετών, οι οποίοι αν και εργάζονταν, παράλληλα βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας λόγω χαμηλών μισθών, εκτοξεύθηκε στο 13,7% σε σύγκριση με 10,2% το προηγούμενο έτος. Μάλιστα η Κύπρος είναι μία από τις ελάχιστες χώρες της ΕΕ που παρατηρήθηκε αύξηση στο ποσοστό των νέων οι οποίοι εργάζονται, αλλά παράλληλα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας. Αντίθετα, ο μέσος όρος στην ΕΕ μειώθηκε στο 11% σε σύγκριση με 12,1% το προηγούμενο έτος.


Επίσης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2018, με οικονομικό έτος αναφοράς το 2017, 23,9% του πληθυσμού ή 205.900 άτομα βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό (δείκτης AROPE, ένας από τους 9 βασικούς δείκτες στη Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «Ευρώπη 2020»). Πιο συγκεκριμένα, 23,9% του πληθυσμού ζούσε σε νοικοκυριά με διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας ή ζούσε σε νοικοκυριά με σοβαρή υλική στέρηση ή με πολύ χαμηλό δείκτη έντασης εργασίας. Ο δείκτης παρουσιάζει βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά που ήταν στο 25,2%, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία των τελευταίων χρονών, μετά που είχε φτάσει το 2015 στο 28,9%, στο υψηλότερο ποσοστό που έφτασε ποτέ ο δείκτης αυτός. Το ποσοστό του πληθυσμού που βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας, δηλαδή το διαθέσιμο εισόδημά του βρισκόταν κάτω από το Χρηματικό Όριο Κινδύνου Φτώχειας, παρουσίασε μικρή μείωση, φτάνοντας στο 15,4% σε σχέση με 15,7% που ήταν το 2017. Το υψηλότερο ποσοστό που έφτασε ποτέ ο δείκτης αυτός ήταν το 2015 με 16,2%.

Το Χρηματικό Όριο Κινδύνου Φτώχειας αυξήθηκε το 2018 στις €9.202 για νοικοκυριά ενός ατόμου σε σχέση με €8.698 το 2017 και στις €19.323 για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και 2 εξαρτώμενα παιδιά σε σχέση με €18.266 το 2017.

Δείκτης Σοβαρής Υλικής Στέρησης (SMD): Το ποσοστό του πληθυσμού με σοβαρή υλική στέρηση, δηλαδή το ποσοστό του πληθυσμού που λόγω οικονομικών δυσκολιών δεν μπορούσε, για παράδειγμα, να αποπληρώσει τους λογαριασμούς του ρεύματος/νερού ή τα δάνειά του, ή δεν μπορούσε να έχει τον χειμώνα ικανοποιητική θέρμανση ή να αντιμετωπίσει μια έκτακτη αλλά αναγκαία δαπάνη (περισσότερες πληροφορίες στους ορισμούς στις μεθοδολογικές πληροφορίες), μειώθηκε το 2018 στο 10,2% σε σχέση με 11,5% % που είχε φτάσει το 2017.

Δείκτης Πολύ Χαμηλής Έντασης Εργασίας (LWI): Το ποσοστό του πληθυσμού στις ηλικίες 0-59 ετών το οποίο ζούσε σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλό Δείκτη Έντασης Εργασίας -δηλαδή οι ενήλικες στο νοικοκυριό εργάστηκαν κατά την περασμένη χρονιά λιγότερο από 20% της συνολικής τους δυνατότητας- παρουσιάζει επίσης μείωση το 2018, φτάνοντας στο 8,6% σε σχέση με 9,4% που είχε φτάσει το 2017.


Βαρύ το τίμημα που πληρώνουν οι μονογονιοί

Οι μονογονιοί ζουν σε απόλυτη οικονομική και κοινωνική επισφάλεια

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας τόσο η οικονομική κρίση όσο και οι πολιτικές που ακολουθεί η κυβέρνηση έχουν πλήξει ιδιαίτερα τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες του πληθυσμού.

Βαρύ είναι το τίμημα που πληρώνουν οι μονογονεϊκές οικογένειες, αφού έχει επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο το επίπεδο διαβίωσής τους, ενώ έχει αποδυναμωθεί και η αναγκαία κοινωνική στήριξη οδηγώντας πολλές οικογένειες σε εξαθλίωση και σε κοινωνικό αποκλεισμό. Επιδόματα, διαδικασία ΕΕΕ, αλλά και κλειστές πόρτες από τους αρμόδιους είναι μόνο μερικά από αυτά που αντιμετωπίζουν οι μονογονιοί. Το ρόλο που θα έπρεπε το κράτος να έχει τον αναλαμβάνει τις πλείστες φορές ο Σύνδεσμος Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων. Δυστυχώς, όπως ομολογεί και η πρόεδρος του Συνδέσμου, Αργεντούλα Ιωάννου, δεν υπάρχει η αναγκαία στήριξη από το κράτος με αποτέλεσμα ο Σύνδεσμος να καταφεύγει στα φιλάνθρωπα αισθήματα συμπολιτών μας, ώστε να καλύπτει έκτακτες ανάγκες. Να αγοράζει και να προσφέρει βασικά είδη για οικογένειες που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας.

Δευτερη Σελ. 16 Jpg

Το ΕΕΕ δεν ανταποκρίνεται στις άμεσες ανάγκες επιβίωσης


Αναφερόμενη στην κατάσταση που βρίσκονται σήμερα οι μονογονεϊκές οικογένειες, η Αργεντούλα Ιωάννου σημειώνει ότι έχουν πληγεί βαρύτατα. Η ανεργία πλήττει διπλά τις οικογένειες αυτές, αφού δεν υπάρχει δεύτερο εισόδημα στην οικογένεια. Επίσης οι κρατικές υποδομές φροντίδας είναι αδύνατον να καλύψουν τις ανάγκες φύλαξης των παιδιών. Τα επιδόματα των μονογονιών δεν εξασφαλίζουν την επιβίωση των οικογενειών αυτών, ενώ η διαδικασία του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος δεν ανταποκρίνεται στις άμεσες ανάγκες επιβίωσης αφού τα επιδόματα συνυπολογίζονται. Παράλληλα, όπως τονίζει η Αργεντούλα Ιωάννου, τα δικαιώματα νομικής αρωγής για τη λύση του γάμου, αλλά και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών, όπως είναι η γονική μέριμνα και η διατροφή, έχουν στην ουσία εκμηδενιστεί. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να ακυρώνονται τα δικαιώματα λήψης του επιδόματος μονογονιού, αφού διαζύγιο και διατάγματα φύλαξης και διατροφής είναι προαπαιτούμενα του επιδόματος. Επίσης ακόμη και στις περιπτώσεις όπου διατροφές δεν εισπράττονται, το κράτος όχι μόνο δεν καλύπτει το κενό αυτό, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες τις συνυπολογίζει για σκοπούς ΕΕΕ ως εισόδημα. Η φιλοσοφία του ΕΕΕ είναι να καλύπτει τις ανάγκες επιβίωσης και όχι να περιορίζει τις ανάγκες των παιδιών. Το μεν διάταγμα διατροφής καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εξόδων του παιδιού (διαβίωσης, εκπαίδευσης, ψυχαγωγίας, ιατρικών εξόδων, ρεύματος, νερού τηλεφώνου) τα οποία σκοπεύουν να εξασφαλίσουν την ευρύτερη ευημερία του παιδιού. Η δε φιλοσοφία και στόχος του επιδόματος μονογονιού είναι να καλύψει την απουσία δεύτερου εισοδήματος στην οικογένεια και την εξισορρόπηση των αναγκών της οικογένειας και του νοικοκυριού, οι οποίες παραμένουν οι ίδιες.

Οι μονογονιοί, όπως σημειώνει η Αργεντούλα Ιωάννου, είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία αφού δεν μπορούν να εργαστούν με οποιαδήποτε ωράρια λόγω του ότι έχουν τη φύλαξη των παιδιών τους. «Αν δεν βρουν εργασία μέχρι το μεσημέρι, τότε επιδοματοποιούνται. Εντασσόμενες στο ΕΕΕ πολλές κοπέλες με το επίδομα αυτό πληρώνουν μόνο το ενοίκιό τους. Για την επιβίωση των ιδίων και των παιδιών τους έχουν μόνο το επίδομα μονογονιού, το οποίο κατά μέσο όρο είναι 360 ευρώ εάν έχουν 2 παιδιά και αν υπάρχει και μια μικρή διατροφή 200 ευρώ. Πριν λίγες μέρες ο Σύνδεσμος είχε συνάντηση με την Υπουργό Εργασίας και όπως της εξηγήσαμε δεν μπορεί στους μονογονιούς που εντάσσονται στο ΕΕΕ να αφαιρούνται όλα τα εισοδήματα (τέκνου κ.λπ.), με αποτέλεσμα να παίρνουν μόνο το ΕΕΕ αφού τα επιδόματα συμψηφίζονται. Ζητήσαμε να υπάρξει τροποποίηση της νομοθεσίας, αφού το επίδομα μονογονιού θα πρέπει να προσφέρεται ως μια επιπλέον βοήθεια για την οικογένεια ενόψει του ότι απουσιάζει ένα εισόδημα από την οικογένεια». Ωστόσο η αρμόδια υπουργός, όπως ανέφερε η κα Ιωάννου, δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει οποιεσδήποτε αλλαγές είτε στο ΕΕΕ είτε στο επίδομα μονογονιού.

Επίσης αναφέρθηκε και στις περιπτώσεις όπου γυναίκες με τη δημιουργία μιας νέας σχέσης χάνουν το επίδομα μονογονιού. «Μια πρόνοια στη νομοθεσία απαράδεκτη στις σύγχρονες συνθήκες, είναι σαν και αυτές οι γυναίκες να μην μπορούν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Παραβιάζεται το δικαίωμά τους στην ιδιωτική ζωή».

Ελλιπής η επιδοματική στήριξη


Μια άλλη παράμετρος είναι το γεγονός ότι ενόψει της αδυναμίας του Γραφείου Ευημερίας να ανταποκριθεί στις ανάγκες της οικονομικής στήριξης των οικογενειών που φτάνουν σε μεγάλα αδιέξοδα, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα είδη διαβίωσης. «Δυστυχώς το Γραφείο δεν ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις μας και αναγκαζόμαστε ως Σύνδεσμος να προχωρούμε σε εράνους και να προσπαθούμε με διάφορες εκδηλώσεις κοινωνικής αλληλεγγύης να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες των μονογονεϊκών οικογενειών που ζουν σε απόλυτη οικονομική και κοινωνική επισφάλεια. Η επιδοματική στήριξη είναι ελλιπής, δεν καλύπτει βασικές ανάγκες».

Σεβασμό αξίζουν οι συνταξιούχοι

Ένα ιδιαίτερο κομμάτι της κοινωνίας μας είναι οι συνταξιούχοι, οι οποίοι, κατά παραδοχή όλων, πρέπει να αντικρίζονται με σεβασμό. Ένα σεβασμό που δυστυχώς στις μέρες μας απουσιάζει, κυρίως από την Πολιτεία. Οι κυβερνητικές πολιτικές έχουν θέσει τους συνταξιούχους και ιδιαίτερα τους χαμηλοσυνταξιούχους στο περιθώριο.

Αντί οι άνθρωποι αυτοί να ζήσουν τα χρόνια της σύνταξής τους χωρίς έγνοιες, ιδιαίτερα αφού εργάστηκαν σκληρά τις προηγούμενες δεκαετίες, βλέπουν τα κεκτημένα τους να έχουν χαθεί. Βλέπουν πολιτικές που προσπαθούν να τους συρρικνώσουν την περηφάνια τους. Η Ένωση Κυπρίων Συνταξιούχων (Ε.ΚΥ.ΣΥ.) ακούραστα συνεχίζει να θέτει όλα όσα απασχολούν τους συνταξιούχους. Μάλιστα πρόσφατα μέσα από σχετικό ψήφισμα που απέστειλαν και στην Υπουργό Εργασίας, Ζέτα Αιμιλιανίδου, ζητούν μεταξύ άλλων επανάκτηση και επαναφορά όλων των δικαιωμάτων των συνταξιούχων στο σημείο που ήταν πριν. Τη βελτίωση, περαιτέρω, του σχεδίου της ειδικής χορηγίας για τους χαμηλοσυνταξιούχους, έτσι ώστε να μην υπάρχουν συνταξιούχοι που να έχουν εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας.


Να μην υπολογίζονται στα ετήσια εισοδήματά τους όλοι οι τόκοι που πιθανόν να έχουν από καταθέσεις που φρόντισαν να αποταμιεύσουν με πολλές οικονομίες και στερήσεις για να αντιμετωπίσουν έκτακτα προβλήματα, ιδιαίτερα στον τομέα της Υγείας, ούτε όλη η χορηγία από τον ΚΟΑΠ. Να συζητηθούν τα κριτήρια αξιολόγησης που εφαρμόζονται για τα άτομα που χρειάζονται φροντίδα διότι ήδη έχουν επηρεαστεί αρνητικά αρκετά άτομα τα οποία έμειναν χωρίς φροντίδα με κίνδυνο την υγεία και τη ζωή τους. Να επανέλθουν τα εισοδηματικά κριτήρια και το ύψος του ποσού που ίσχυαν το 2012 σε ό,τι αφορά τους δικαιούχους του πασχαλινού επιδόματος και να επανέλθει το επίδομα μάνας στο ύψος που ήταν πριν. Να επανέλθει το δικαίωμα για δωρεάν μεταφορά σε όλους τους συνταξιούχους και να βελτιωθούν τα δικαιώματα από την κοινωνική κάρτα. Να καταργηθεί η μείωση του 12% στις συντάξεις σε άτομα που δικαιούνται και παίρνουν τη σύνταξή τους στο 63ο έτος της ηλικίας τους. Παρ’ όλη τη μικρή πρόοδο που έχει σημειωθεί, εξακολουθεί να παρατηρείται αδικαιολόγητη μεγάλη καθυστέρηση στην εξέταση των αιτήσεων των χαμηλοσυνταξιούχων, ιδιαίτερα των ηλικιωμένων που ζητούν φροντίδα. Ως εκ τούτου επιβάλλεται η λήψη μέτρων για αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού.

Τριτη Σελ. 17
Hǎmӵ㪝��顬ᱴ�㥟骯�骾�鯱㡭� ᭥뫞�뫯㯲 骾�㩡 �꯰ޠ�視꾭 尩䯬ܴ�urokinissi-åّé`ё́ïџջϕ)

Πρόβλημα στην εξυπηρέτηση

Ύστερα και από το κλείσιμο των γραφείων της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας στη Λευκωσία, παρατηρείται σοβαρό πρόβλημα στην εξυπηρέτηση των πολιτών που αποτείνονται για να επιλύσουν προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Το Κέντρο Τηλεξυπηρέτησης της Δημόσιας Υπηρεσίας δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα της εξυπηρέτησης, ιδιαίτερα των ηλικιωμένων. Ως εκ τούτου το Υπουργείο οφείλει να επανεξετάσει το πρόβλημα και να το επιλύσει. Κατά διαστήματα παρουσιάζονται κρούσματα εξευτελιστικής συμπεριφοράς και βίας σε στέγες ηλικιωμένων που πλήττουν ηλικιωμένους, οι οποίοι φοβούνται να διαμαρτυρηθούν. Η ΕΚΥΣΥ τονίζει την ανάγκη αυστηρότερου και πιο συχνού ελέγχου των στεγών ηλικιωμένων για να τηρείται η σχετική νομοθεσία, η οποία χρειάζεται βελτιώσεις. Αλλά και τη λειτουργία προγραμμάτων μακροχρόνιας φροντίδας ηλικιωμένων, ιδιαίτερα μετά το κλείσιμο κρατικών στεγών ηλικιωμένων.

Το κράτος μακριά από τον πολίτη

 

Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας, Ανδρέας Φακοντής: Η κυβέρνηση παραχωρεί μέρος της ευθύνης της πολιτείας στον ιδιωτικό τομέα


  • Με τη μέθοδο της σαλαμοποίησης από πλευράς κυβέρνησης προωθείται η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους
  • Οι κοινωνικές δαπάνες στην Κύπρο είναι στο μισό του μέσου όρου που δαπανάται στην Ευρωπαϊκή Ένωση

 

Είμαστε μακριά ακόμη από τη δημιουργία ενός πραγματικού κράτους πρόνοιας, τονίζει ο πρόεδρος της Επιτροπής Εργασίας της Βουλής, βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Φακοντής. «Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια υπήρξε υποχώρηση. Παρουσιάζονται σοβαρά προβλήματα και το κράτος είναι μακριά από τον πολίτη. Τα τελευταία τραγικά συμβάντα με θανάτους παιδιών, βία στην οικογένεια και άλλα αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Τα προβλήματα που παρουσιάζονται σε άτομα με αναπηρίες, όπως για παράδειγμα η συστέγαση ηλικιωμένων με άτομα με αναπηρία ή ακόμη και με ασυνόδευτα παιδιά, απεικονίζουν την πραγματική εικόνα στην Κύπρο». Όπως σημειώνει ο Α. Φακοντής, αυτή η κατάσταση είναι απαράδεκτη και πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα σε λύσεις με τη δημιουργία σωστών δομών. Τη δημιουργία χώρων φιλοξενίας όσων ατόμων έχουν την πραγματική ανάγκη στήριξης του κράτους με βάση τα προβλήματα και τις ηλικίες τους.

Επίσης, όπως εντοπίζει ο Α. Φακοντής, προωθείται από πλευράς κυβέρνησης η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους. «Με τη μέθοδο της σαλαμοποίησης από πλευράς κυβέρνησης προωθείται η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους», καθώς φαίνεται ότι μεθοδικά, αλλά και με στρατηγικό σχέδιο, χρόνο με το χρόνο η κυβέρνηση προχωρεί στο κλείσιμο κοινωνικών ιδρυμάτων καθυστερώντας να καταβάλει χορηγίες σε ευαγή ιδρύματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ευαγή ιδρύματα να οδηγούνται σε μαρασμό». Ακόμη, όπως τονίζει ο Α. Φακοντής, παραχωρείται μέρος της ευθύνης της πολιτείας στα ιδιωτικά ιδρύματα, στον ιδιωτικό τομέα, ώστε να μειωθεί το κόστος. «Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου ιδρύματα κλείνουν και τα άτομα που φιλοξενούνταν εκεί προωθούνται σε ιδιωτικά ιδρύματα».

Οι κοινωνικές δαπάνες στην Κύπρο είναι στο μισό του μέσου όρου που δαπανάται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ δεν δαπανούνται τα ποσά που υπάρχουν στους προϋπολογισμούς για κοινωνικές παροχές, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, αλλά γίνονται μαξιλαράκια, σε μια περίοδο που οι πολίτες αντιμετωπίζουν σωρεία προβλημάτων. Τα ποσά αυτά όχι μόνο θα έπρεπε να δαπανούνται, επισημαίνει ο Α. Φακοντής, αλλά και να αυξηθούν σημαντικά, ώστε να νιώσει ο κόσμος τη στήριξη της πολιτείας.

 Τεταρτη Σελ. 18 1

Η επιδοματική πολιτική δεν λύνει τα προβλήματα


Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα ήταν αποτέλεσμα της ανάγκης εκσυγχρονισμού του δημοσίου βοηθήματος. Σε κάποια περίοδο βοήθησε οικογένειες να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα. Όμως την ίδια στιγμή παρουσιάζονται προβλήματα, γιατί στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα υπολογίζονται ακόμη και η φοιτητική χορηγία, ποσά που εισπράττονται από τον ΚΟΑΓ ως ανταποδοτικό τέλος, ή οι τόκοι που πιθανόν να έχουν κάποιες οικογένειες. Επίσης, όταν τέκνα μέχρι 28 ετών διαμένουν με τους γονείς, ένα σημαντικό μέρος του μισθού τους υπολογίζεται στο οικογενειακό εισόδημα. Όλα αυτά στερούν ουσιαστικά τη δυνατότητα στην οικογένεια να έχει μιαν ικανοποιητική οικονομική στήριξη για να μπορούν να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εργασίας τόνισε ακόμη πως δεν μπορείς να λύσεις τα οικονομικά προβλήματα μόνο με την επιδοματική πολιτική. «Χρειάζεται να γίνουν οι κατάλληλες δομές ώστε να μπορέσουν αυτά τα άτομα να τύχουν αποτελεσματικής στήριξης και στην πορεία να γίνουν ενεργοί για να μπορέσουν να μπουν ξανά στην αγορά εργασίας», συμπλήρωσε.

Αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός των ΥΚΕ

Αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό χρειάζονται οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, αφού το υφιστάμενο μοντέλο έχει «πεθάνει» και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις σημερινές ανάγκες. Διαπιστώνεται σοβαρή καθυστέρηση στον εκσυγχρονισμό των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και ανάλωση του χρόνου των λειτουργών των ΥΚΕ σε διεκπεραιωτικού χαρακτήρα εργασίες, κυρίως για σκοπούς ΕΕΕ. Ευελπιστούμε ότι μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης που έχει κηρύξει το Υπουργείο Εργασίας θα κατατεθεί νομοσχέδιο στη Βουλή. Ωστόσο με το τι έχουμε δει μέχρι σήμερα, δημόσια δεν κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, σύμφωνα με τη δική μας πολιτική φιλοσοφία. Διαχέεται από μια ξεκάθαρη φιλοσοφία περιορισμού του ρόλου των δημόσιων υπηρεσιών κοινωνικής ευημερίας σε ένα επιτελικό επίπεδο και ανάθεση του ρόλου των παρεμβάσεων και της εφαρμογής κοινωνικών προγραμμάτων στον ιδιωτικό τομέα.

Ο εκσυγχρονισμός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας είναι απαραίτητος και θα πρέπει να αποτελεί μια συνεχή διαδικασία με στόχο οι δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες να μπορούν να διαδραματίζουν το ρόλο τους ως φορείς χάραξης και άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Χρειάζεται αναδιάρθρωση των δομών άσκησης κοινωνικής πολιτικής, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:


*Αποκέντρωση στις δομές και υπηρεσίες άσκησης κοινωνικής πολιτικής από το κεντρικό κράτος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση δίδοντας τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους.

*Αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός των ΥΚΕ ως του κατ’ εξοχήν κρατικού φορέα χάραξης και άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Ο ανασχεδιασμός δομής και λειτουργίας των ΥΚΕ πρέπει να περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών με βάση την κοινότητα και τη δημιουργία εντός των ΥΚΕ εξειδικευμένων υπηρεσιών.

Δεν εφαρμόζεται η Σύμβαση των Η.Ε. για τα ΑμεΑ

 

Μια άλλη ομάδα συμπολιτών μας που αντιμετωπίζει προβλήματα είναι οι ανάπηροι, όπως επισημαίνει ο Α. Φακοντής. «Όμως έχει ουσιαστικά διαφοροποιηθεί ο όρος ανάπηρος, αφού παλαιότερα ανάπηρα ήταν και τα άτομα με μέτρια, σοβαρή ή ολική αναπηρία. Με τον νέο νόμο του ΕΕΕ ο όρος περιορίζεται μόνο στη σοβαρή και ολική αναπηρία, με αποτέλεσμα άτομα με μέτρια αναπηρία να μην καλύπτονται και να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Πόρρω απέχουμε από την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα ΑμεΑ. Η Κύπρος έχει πολλα να κάνει για να μπορέσει να υιοθετήσει και να εφαρμόσει τις πρόνοιες αυτής της Σύμβασης. Όσον αφορά προγράμματα στήριξης, φροντίδας, αποκατάστασης πρέπει να γίνει ξεχωριστή νομοθεσία για τα ΑμεΑ που να αντιμετωπίζει τα προβλήματά τους, εάν θέλουμε να παρέχουμε σωστή στήριξη στα άτομα αυτά».

Μια «αγκαλιά ελπίδας»…

Όταν αποστερείται το δικαίωμα στην ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση…


Αρκετά είναι ακόμη αυτά που υπολείπονται για να μπορούμε να μιλάμε για το δικαίωμα όλων των παιδιών στην ενιαία εκπαίδευση. Ακούραστη μαχήτρια η Γιούλα Πιτσιάλη από την Παγκύπρια Οργάνωση Γονέων και Φίλων Παιδιών με εγκεφαλικές και άλλες παραλύσεις «Αγκαλιά Ελπίδας», αποτελεί φωτεινό παράδειγμα για τους αγώνες που έχει δώσει για τον γιο της, Νικόλα, ενώ την ίδια ώρα στηρίζει και άλλους γονείς.

Αποδοχή της κατάστασης, καθοδήγηση για να μπορέσουν να στηρίξουν τα παιδιά τους και να τα βοηθήσουν να έχουν ισότιμες ευκαιρίες στη ζωή στην Κύπρο του σήμερα, όπου η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και η στήριξη είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Ένα κράτος πρόνοιας απόν, το οποίο και διαπίστωσε με τη γέννηση του Νικόλα. Η προωρότητα είχε επιπτώσεις στην ανάπτυξή του, καθώς του προκάλεσε εγκεφαλική παράλυση. Με πρωτοβουλία της ίδιας και της οικογένειάς της, καθώς και άλλων γονιών που είχαν τα ίδια ζητήματα, προχώρησαν στην ίδρυση της Παγκύπριας Οργάνωσης Γονέων και Φίλων Παιδιών με εγκεφαλικές και άλλες παραλύσεις, την «Αγκαλιά Ελπίδας», της οποίας σήμερα είναι πρόεδρος.

Σημαντικό κομμάτι του αγώνα της το δικαίωμα των παιδιών με αναπηρίες στην ενιαία εκπαίδευση. Ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί και το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο βρίσκεται στη διαδικασία μεταρρύθμισης της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ωστόσο, όπως ομολογεί η Γιούλα Πιτσιάλη, υπολείπονται ακόμη αρκετά. «Υστερούμε ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη νοοτροπία ατόμων που κατέχουν θέσεις κλειδιά, όπως είναι για παράδειγμα Συνδετικοί Λειτουργοί που παραπληροφορούν τους γονείς και εισηγούνται φοίτηση σε άλλα πλαίσια. Αξιολογητές, αφού μέσα από τα αιτήματα αντί να εστιάζουν στις δυνατότητες των παιδιών, εστιάζουν στις αδυναμίες. Καθηγητές όταν καλούνται να εξυπηρετήσουν ΑμεΑ μαθητές και μαθήτριες δυσφορούν. Γονείς τρέχουν να διεκδικήσουν τα αυτονόητα και αυτό όσοι είναι ενήμεροι για τις διαδικασίες και τα δικαιώματά τους. Υπάρχουν και οι υπόλοιποι που δεν είναι ενήμεροι και στο τέλος αποφασίζουν άλλοι για τα παιδιά τους». Πρόσφατη περίπτωση 4χρονου που το έστειλαν σε μονάδα με τη δικαιολογία ότι μαθησιακά είναι πίσω ή παιδιά με ΔΕΠΥ που επίσης τα στέλνουν σε μονάδες.

Περίπτωση παιδιού το οποίο παραπέμφθηκε σε μονάδα χωρίς όμως να βελτιώνεται μένοντας σε επίπεδο προδημοτικής. Μετά που η οικογένεια απευθύνθηκε στην «Αγκαλιά Ελπίδας» στάλθηκε το παιδί σε αξιολόγηση, η οποία είχε να γίνει για χρόνια. Κι εκεί διαπιστώθηκε πρόβλημα όρασης! Σύμφωνα με τη Γιούλα Πιτσιάλη, μετά την αξιολόγηση και με προσαρμογή κειμένων σε μεγάλα γράμματα με τη βοήθεια της μητέρας του το παιδί έμαθε να διαβάζει και όταν φέτος ζήτησε να ενταχθεί σε τάξη τού το αρνήθηκαν…


«Κατάντησαν οι μονάδες να κρύβουν τις αδυναμίες μας», επισημαίνει. Σαν κι αυτήν υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, δεκάδες όπου οι αρμόδιοι στερούν από ένα παιδί να φοιτήσει κανονικά σε τάξη σε σχολείο στη γειτονιά του, καταπατώντας του το δικαίωμα σε ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση και αγνοώντας τις συστάσεις των επιτρόπων.

Ο μόνος τρόπος για τα παιδιά να εκπαιδευτούν είναι μέσα στις τάξεις

Δεκάδες είναι οι περιπτώσεις παιδιών με αναπηρίες που αποκλείονται από το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα τόσο με τη μη δημιουργία ενιαίας εκπαίδευσης και τη μη παροχή εύλογων προσαρμογών για την ίση πρόσβαση και συμμετοχή στο γενικό σχολείο. Όπως έχει άλλωστε επισημάνει αρκετές φορές η Γιούλα Πιτσιάλη, ο μόνος τρόπος για τα παιδιά να εκπαιδευτούν είναι μέσα στις τάξεις μαζί με τους άλλους μαθητές. Με προσαρμοσμένο υλικό που να μπορούν να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και να προχωρήσουν μαθησιακά. Δυστυχώς, όπως είπε, εξαναγκάζονται από τους αρμόδιους παιδιά να παραμένουν στις ειδικές μονάδες, με αποτέλεσμα κάποιοι γονείς αντί να τα στείλουν εκεί, να αφήνουν τα παιδιά τους στο σπίτι. Την ίδια ώρα η Ομάδα είναι δέκτης καταγγελιών από γονείς πως τυγχάνουν παραπληροφόρησης από τους Συνδετικούς Λειτουργούς, ενώ με τρόπο τους εκφοβίζουν για να μην παίρνουν τα παιδιά τους στις γενικές τάξεις. Σημείωσε ακόμη ότι έτσι όπως λειτουργούν σήμερα οι ειδικές μονάδες δεν μπορούν να προσφέρουν την εκπαίδευση που πρέπει σε αυτά τα παιδιά.

Επίσης, όπως καταγγέλλει, υπάρχει και πάλι έλλειψη συνοδών αφού το κονδύλι που έχει διατεθεί έχει ήδη χρησιμοποιηθεί με αποτέλεσμα παιδιά να παραπέμπονται και πάλι στις μονάδες.


Σε ό,τι αφορά τη μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης, δεν γίνεται διάλογος. Υπάρχει ένα προσχέδιο το οποίο ωστόσο δεν έχει δοθεί στους εμπλεκόμενους. Επίσης η κα Πιτσιάλη διερωτάται γιατί στην επιτροπή των εμπειρογνωμόνων δεν συμπεριλήφθηκαν και Κύπριοι επιστήμονες. Σημείωσε ακόμη ότι η υφιστάμενη νομοθεσία υπάρχει από το 1999 και το πρόβλημα είναι πως δεν εφαρμόζεται όπως πρέπει, συνεπώς γι’ αυτό παρατηρούνται ελλείψεις και αδυναμίες.

Θεραπείες παιδιών με αναπηρίες

Ένα άλλο κομμάτι είναι οι θεραπείες των παιδιών με αναπηρίες. Η κάλυψη των εξόδων αποτελεί ένα πάγιο και διαχρονικό αίτημα της «Αγκαλιάς Ελπίδας». Τέτοιες θεραπείες πέραν της φυσιοθεραπείας δεν προσφέρονται στον δημόσιο τομέα. Αλλά ακόμη και η φυσιοθεραπεία προσφέρεται μόνο κατά τις πρωινές ώρες, με αποτέλεσμα τα παιδιά που φοιτούν στα δημόσια σχολεία να μην μπορούν να τις επωφεληθούν και οι γονείς να πληρώνουν επιπλέον. Αν και δόθηκαν υποσχέσεις και σε αυτό το κομμάτι, έμειναν μόνο στα λόγια.

 

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.