Ανδρέας Βύρας στη «Χ»: Κρίσιμο το μεταβατικό στάδιο για τη μεταρρύθμιση

Παρά τις όποιες επιμέρους αδυναμίες αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία για την τοπική δημοκρατία

Η Τ.Α. θα έχει πλέον ουσιαστικό λόγο και ρόλο σε σημαντικούς τομείς, όπως η κοινωνική πολιτική και το περιβάλλον

 

Η εκχώρηση της αδειοδότησης αναπτύξεων στους Ε.Ο. αποτελεί ένα από τα πλέον προβληματικά σημεία

 

Έμειναν ανοικτά δύο κρίσιμα θέματα, αυτό της Δημοτικής Αστυνομίας και της διαχείρισης των παραλιών

 

Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία για την τοπική δημοκρατία στον τόπο μας. Ωστόσο, το μεταβατικό στάδιο μέχρι την εφαρμογή της το 2024 είναι εξαιρετικά κρίσιμο.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Δήμων, Ανδρέας Βύρας, παραθέτει στη «Χαραυγή» τα θετικά της μεταρρύθμισης, αλλά και τις αδυναμίες της. Πρόνοιες όπως η μεταφορά της αδειοδότησης αναπτύξεων στους Επαρχιακούς Οργανισμούς, η εποπτεία του υπουργού και η ανάληψη των Σχολικών Εφορειών από τους δήμους σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου, βρίσκουν την Ένωση Δήμων ενάντια.

Γι’ αυτό κατά το μεταβατικό διάστημα θα ζητηθούν αλλαγές, ενώ όπως σημειώνει ο Α. Βύρας, υπάρχουν ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα. Παράλληλα, εκφράζει την πλήρη ετοιμότητα της Ένωσης Δήμων να δουλέψει εντατικά και με αφοσίωση για την επιτυχία του εγχειρήματος αυτού.

 

Συνέντευξη στον Γιάννη Κακαρή

Ψηφίστηκε η µεταρρύθµιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ποια είναι τα τρία σηµαντικότερα βήµατα που θα κάνει η Ένωση ∆ήµων για να προετοιµαστεί;

Η ψήφιση της μεταρρύθµισης, παρά τις όποιες επιµέρους αδυναµίες, αποτελεί µια µεγάλη επιτυχία για την τοπική δηµοκρατία στον τόπο µας. Η Ένωση ∆ήµων, έχοντας δουλέψει εντατικά και µε αφοσίωση για την επιτυχία του εγχειρήµατος, θα συνεχίσει να κατέχει κεντρικό ρόλο και στην υλοποίησή του.

Το µεταβατικό στάδιο της μεταρρύθµισης αποτελεί ένα εξαιρετικά κρίσιµο στάδιο για τη σωστή εφαρµογή της νέας νοµοθεσίας και ως εκ τούτου η Ένωση ∆ήµων βρίσκεται σε πλήρη ετοιµότητα για την εκκίνησή του. Ο συντονισµός όλων των επηρεαζόµενων φορέων έχει καταλυτική σηµασία και σε αυτό το πεδίο θα εστιάσουµε, µέσα από συγκεκριµένες πρωτοβουλίες.

Σε πρώτη φάση θα γίνουν συναντήσεις µε τα αρµόδια Υπουργεία, ώστε να καταστεί σαφές το περιεχόµενο της νέας νοµοθεσίας, χωρίς ερωτηµατικά και γκρίζες ζώνες.

Σε δεύτερη φάση, η Ένωση ∆ήµων θα σταθεί αρωγός στη µετάβαση προς τους νέους δήµους, προσφέροντας όλη της την τεχνογνωσία και στήριξη, ιδιαίτερα στο απαιτητικό στάδιο της λειτουργίας των Συµβουλίων Κοινών Υποθέσεων, τα οποία είναι τα µεταβατικά όργανα που θα προετοιµάσουν το έδαφος για το νέο σύστηµα διακυβέρνησης που θα τεθεί σε εφαρµογή τον Μάιο του 2024.

Ταυτόχρονα, θέλουµε να καταστούµε ένας πραγµατικός δίαυλος εποικοδοµητικής επικοινωνίας, έτσι ώστε να διορθωθούν όσο το δυνατόν περισσότερες αδυναµίες κατά το µεταβατικό στάδιο της υλοποίησης της μεταρρύθµισης και να αποφευχθεί στον µέγιστο δυνατό βαθµό η εφαρµογή ενός συστήµατος µε προβληµατικά σηµεία.

Ποια είναι τα κυριότερα σηµεία που θα αλλάξουν στην Αυτοδιοίκηση;

Το σηµερινό µοντέλο Τ.Α. έχει συµπληρώσει προ πολλού τον κύκλο του, αφού είναι προφανές ότι παρά τη βούλησή µας ως Τοπικές Αρχές, συχνά δεν έχουµε τη δυνατότητα να ανταποκριθούµε άµεσα και αποτελεσµατικά στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας που υπηρετούµε.

Η διαβούλευση για τη μεταρρύθµιση βασίστηκε στις αρχές του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Συστάσεις του Συµβουλίου της Ευρώπης, καθώς επίσης και σε εξειδικευµένες οικονοµικοτεχνικές µελέτες, ώστε να διασφαλίζεται η δηµιουργία οικονοµικά και διοικητικά ανεξάρτητων Τοπικών Αρχών, οι οποίες θα είναι σε θέση να διαµορφώνουν και να ασκούν πραγµατική και ουσιαστική τοπική πολιτική.

Θέλω να επισηµάνω ότι η μεταρρύθµιση στόχο έχει την παροχή της καλύτερης δυνατής ποιότητας υπηρεσιών στους πολίτες, µε το χαµηλότερο δυνατό κόστος, διασφαλίζοντας έτσι τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στον τόπο µας.

Μέσω της μεταρρύθµισης γίνονται σηµαντικά βήµατα ενίσχυσης των δήµων, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διοικητική και οικονοµική αυτοτέλειά τους, αλλά και τον εµπλουτισµό των αρµοδιοτήτων και εξουσιών τους. Έτσι, η Τ.Α. θα έχει πλέον ουσιαστικό λόγο και ρόλο σε σηµαντικούς τοµείς όπως η κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, οι δηµόσιες συγκοινωνίες, µεταξύ πολλών άλλων. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποκτά επιτέλους το ρόλο που της αναλογεί, ως ένα αναπόσπαστο κοµµάτι του δηµοκρατικού µας συστήµατος, το οποίο αφουγκράζεται τις ανάγκες του πολίτη και σπεύδει, έχοντας τα κατάλληλα µέσα, να ανταποκριθεί σ’ αυτές.

Ποιες θεωρείτε ως τις βασικές αδυναµίες στη νομοθεσία που ενέκρινε η Βουλή; 

Θα ήθελα να εστιάσω σε τρία συγκεκριµένα σηµεία του νόµου, για τα οποία έχουµε καταθέσει τις απόψεις µας ως Ένωση ∆ήµων, τόσο γραπτώς όσο και προφορικά.

Παρά τις έντονες παραστάσεις της Ένωσης ∆ήµων, η νέα νοµοθεσία περιλαµβάνει πρόνοια για γενική διοικητική εποπτεία του Υπουργού Εσωτερικών επί των δήµων. Η Ένωση ∆ήµων σηµειώνει ότι το άρθρο αυτό καταργεί τη διοικητική αυτοτέλεια, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα και στόχο της μεταρρύθµισης και θέτει τους δήµους υπό την κηδεµονία του υπουργού. Από τη στιγµή που υπάρχει το δικαίωµα της Ιεραρχικής Προσφυγής και της Προσφυγής στο ∆ιοικητικό ∆ικαστήριο, η εν λόγω πρόνοια δεν χρειάζεται. Ως εκ τούτου και παρά τις διαβεβαιώσεις της Νοµικής Υπηρεσίας ότι πρόκειται περί ελέγχου νοµιµότητας και όχι σκοπιµότητας, η Ένωση ∆ήµων διαφωνεί έντονα και εµµένει στη διαγραφή του άρθρου αυτού.

Η δεύτερη, βασική κατά την άποψή µας, αδυναµία είναι η αφαίρεση της αρµοδιότητας έκδοσης πολεοδοµικών και οικοδοµικών αδειών από όλους τους δήµους και η µεταφορά της στους Επαρχιακούς Οργανισµούς Αυτοδιοίκησης. Η Ένωση ∆ήµων διαφωνεί έντονα µε την τροποποίηση αυτή γιατί:

– Αντιτίθεται στο πνεύµα της μεταρρύθµισης, όπως αυτή είχε αρχικά συµφωνηθεί µε το Υπουργείο Εσωτερικών και συγκεκριµένα στον πυλώνα της ∆ιοικητικής Αυτοτέλειας. Εξάλλου, στα αρχικά στάδια της διαβούλευσης ήταν πρωτοβουλία του Υπουργείου Εσωτερικών η ανάληψη των πολεοδοµικών αδειών από τους δήµους, η οποία ικανοποιούσε ένα πάγιο διαχρονικό αίτηµά τους.

– Αντιτίθεται στο πνεύµα του Χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Συµβουλίου της Ευρώπης.

– Η εκχώρηση ή όχι αρµοδιοτήτων στους δήµους δεν πρέπει να γίνεται µε µοναδικό κριτήριο την οικονοµική πτυχή. Εάν αυτό ήταν το µόνο κριτήριο, θα έπρεπε να γίνονται όλα κεντρικά! Ωστόσο, λαµβάνοντας υπόψιν το ευρωπαϊκό µοντέλο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα κριτήριά του για αποκέντρωση εξουσιών, αµεσότητα στη λήψη αποφάσεων, συµµετοχικότητα, διαφάνεια κ.λπ., η εκχώρηση εξουσιών στους δήµους κρίνεται αναγκαία για τη δηµοκρατικότητα και την ουσιώδη ύπαρξη του θεσµού.

Τέλος, κατά την άποψή µας, η ανάληψη των αρµοδιοτήτων των Σχολικών Εφορειών από τους δήµους σε τόσο µεγάλο βάθος χρόνου (σχεδόν 10 χρόνια), δηµιουργεί εύλογες απορίες για τους λόγους αυτής της απόφασης και των σκοπιµοτήτων που ενδεχοµένως να εξυπηρετεί. Από τη στιγµή που ο ίδιος ο Νόµος προβλέπει µεταβατική περίοδο µε συγκεκριµένα βήµατα και διατάξεις, είναι πλεονασµός να προστίθενται µεγάλοι περίοδοι αναµονής για την ανάληψη καθηκόντων από τους δήµους.

Επηρεάζει σοβαρά τους σχεδιασµούς των δήµων η µεταφορά των πολεοδοµικών και οικοδοµικών αδειών στους Επαρχιακούς Οργανισµούς;

Σαφέστατα. Όπως προανέφερα, για την Ένωση ∆ήµων η εκχώρηση της συγκεκριµένης αρµοδιότητας στους Επαρχιακούς Οργανισµούς αποτελεί ένα από τα πλέον προβληµατικά σηµεία της μεταρρύθµισης, µε το οποίο διαφωνήσαµε έντονα από την πρώτη στιγµή που τέθηκε στο τραπέζι.

Πέραν των όσων ανέφερα, κατά την άποψη της Ένωσης ∆ήµων ο πολεοδοµικός σχεδιασµός και κατ’ επέκταση η έκδοση πολεοδοµικής άδειας αφορούν πρωτίστως ζητήµατα τοπικής πολιτικής.

Η µεταφορά της αρµοδιότητας στους Επαρχιακούς Οργανισµούς καθιερώνει µια απρόσωπη διαδικασία, η οποία πιθανόν να µην ανταποκρίνεται στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και να δηµιουργεί πρόβληµα στην επικοινωνία µε τους πολίτες, ιδιαίτερα για ένα θέµα που επηρεάζει τόσο άµεσα την ποιότητα ζωής τους.

Θα συνεχίσετε τις προσπάθειες για να αλλάξει κάτι στη νοµοθεσία ή να προστεθούν ζητήµατα που δεν περιλαµβάνονται;

Σίγουρα θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για βελτίωση της νοµοθεσίας, κυρίως όσον αφορά τα σηµεία που προανέφερα ως βασικές αδυναµίες. Άλλωστε, αναµένεται στη µεταβατική περίοδο να αναφυούν και άλλα ζητήµατα, ουσιαστικά ή λειτουργικά, για τα οποία θα πρέπει να είµαστε έτοιµοι να δώσουµε λύσεις.

Ποια θέματα εκκρεμούν και πρέπει να ρυθμιστούν κατά τη μεταβατική περίοδο;

Τα Συμβούλια Κοινών Υποθέ­σεων πρέπει να διεξέλθουν με λε­πτομέρεια όλο το περιεχόμενο της μεγάλης αυτής μετάβασης και να γίνουν οι κατάλληλες ρυθμίσεις, ώστε η πρώτη μέρα του νέου συ­στήματος διακυβέρνησης να μας βρει όσο πιο έτοιμους και λειτουρ­γικούς γίνεται. Αυτό αποτελεί ένα τεράστιο εγχείρημα από μόνο του.

Μερικά από τα θέματα που πρέ­πει να τύχουν χειρισμού κατά την περίοδο αυτή είναι η ενοποίηση των υπηρεσιών, η κατάρτιση των υπηρεσιακών πλάνων και γενικά της διοίκησης και στελέχωσης των νέων οντοτήτων, ο συντονισμός όσον αφορά τα οικονομικά ζητή­ματα και πολλά άλλα. Προκύπτει ακόμα η ανάγκη επικαιροποίησης πληθώρας νόμων και κανονισμών για την οποία η εκτελεστική εξου­σία πρέπει να κινηθεί γρήγορα.

Επίσης, κατά τις διεργασίες στη Βουλή, έμειναν ανοικτά δύο κρί­σιμα θέματα, αυτό της Δημοτικής Αστυνομίας και της διαχείρισης των παραλιών, για τα οποία πρέ­πει να διαμορφωθούν οι σχετικοί Κανονισμοί που θα τα διέπουν. Παραμένουν ακόμα αρμοδιότητες που έχουμε διεκδικήσει, αλλά δεν μας έχουν εκχωρηθεί, όπως είναι η διαχείριση των βιομηχανικών περιοχών που βρίσκονται εντός δημοτικών ορίων, για τις οποίες θα επανέλθουμε.

Η διαδικασία αυτή αναμένεται να είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και απαιτητική και για το λόγο αυτό είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα ικανοποιητικό χρονικό περιθώριο για την ορθή διεξαγωγή της. Όσο περισσότερο χρόνο έχουμε για προ­ετοιμασία, τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα και αυτό φυσικά προς όφελος του κάθε δημότη ξε­χωριστά, αλλά και ως σύνολο.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.