Ανεξάρτητη Αρχή Κατά της Διαφθοράς

Του Αχιλλέα Δημητριάδη*


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



 

Ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων θα τεθεί και πάλιν αρχές του νέου χρόνου το νοµοσχέδιο για ίδρυση Ανεξάρτητης Αρχής κατά της ∆ιαφθοράς.

Ο τίτλος του Νόµου δεν πρέπει βέβαια να είναι µόνο σχήµα λόγου. Η Αρχή πρέπει να είναι ανεξάρτητη και να αποκτήσει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που το πιστοποιούν.

Κατά τη σύσταση της νέας αυτής Αρχής, δύο θέµατα κατά τη γνώµη µου, είναι σηµαντικό να προσεγγισθούν µε διαφορετικό τρόπο σε σχέση µε το παρελθόν: (α) η ανεξαρτησία της Αρχής, έναντι της εκάστοτε εκτελεστικής και άλλης πολιτικής εξουσίας και (β) η αποτελεσµατικότητά της να διερευνά υποθέσεις.

Το πρώτο σχετίζεται µε τον τρόπο διορισµού του Επιτρόπου ∆ιαφάνειας που θα ηγείται της Αρχής. Υποστηρίζω το «Τίµιο Κράτος» που στελεχώνει τους ελεγκτικούς και εποπτικούς θεσµούς µε πρόσωπα ευρείας αποδοχής, µε αποδεδειγµένο κύρος και αµεροληψία. Οι προεδρικοί διορισµοί χωρίς ασφαλιστικές δικλίδες και έλεγχο µε τη δικαιολογία του «δίκαιου της ανάγκης» πρέπει να τερµατιστούν. Υπάρχει σηµαντική εµπειρία διεθνώς για να αντιµετωπίσουµε τη διαφθορά. Κάθε νέος θεσµός, ή ακόµα και υφιστάµενοι µπορούν να ακολουθούν πρότυπα που καθιερώνουν µηχανισµούς ελέγχου και θεσµικά αντίβαρα, όπως σε όλες τις προηγµένες χώρες. Στρεβλωµένα «αποκλειστικά» προνόµια να µείνουν στο παρελθόν. Με βρίσκει σύµφωνο, µεταξύ άλλων η καλά τεκµηριωµένη θέση του Παγκύπριου ∆ικηγορικού Συλλόγου για καταρτισµό ενός καταλόγου υποψηφίων από ένα Γνωµοδοτικό Συµβούλιο και µε βάση αυτό τον κατάλογο να αποφασίζει ο εκάστοτε Πρόεδρος. Αυτό πρέπει να ισχύσει και για τον ίδιο τον Επίτροπο ∆ιαφάνειας.

Το δεύτερο θέµα είναι οι αρµοδιότητες της Ανεξάρτητης Αρχής. Η εµπειρία διορισµού ανεξάρτητων επιτροπών διερεύνησης σκανδάλων µάς δείχνει ένα δρόµο. Μας ζητά να δούµε πού απέτυχαν και γιατί οι εκθέσεις τους µένουν στα συρτάρια. Η Ανεξάρτητη Αρχή χρειάζεται να στελεχωθεί και να διαθέτει πλήρεις αρµοδιότητες ποινικής διερεύνησης µε δικά της στελέχη σε επίπεδο ποινικών ανακριτών. Έτσι θα µπορεί να υποβάλλει έτοιµο ποινικό φάκελο για κατάθεση στο ∆ικαστήριο από τη Γενική Εισαγγελία. Οποιαδήποτε άλλη υπαγωγή του ρόλου της Ανεξάρτητης Αρχής στη Γενική Εισαγγελία δεν χρειάζεται.

Η Βουλή έχει τη δύναµη να προχωρήσει µε ωριµότητα και µε συνθέσεις πλειοψηφίας που αναζητούν την πρόοδο και την αποτελεσµατική διαφάνεια. Το ερώτηµα που πρέπει να απαντήσουµε είναι: θα γυρίσουµε επιτέλους σελίδα µε τη διαφθορά ή θα µείνουµε στα ελλειµµατικά µέτρα, τις κενές διακηρύξεις και τις λειψές αρχές; Όλα αυτά οδηγούν στην αναποτελεσµατικότητα.

Με βάση όλες τις µετρήσεις, οι πολίτες κατατάσσουν τη διαφθορά ως γάγγραινα και χάνουν την εµπιστοσύνη τους προς τους θεσµούς και τα κόµµατα. Η Προεδρία είναι στον πάτο για τον τρόπο που χειρίζεται τη διαφθορά. Η Βουλή επίσης κλονίστηκε όταν ο πρώην Πρόεδρος της και δεύτερος τη τάξει της Πολιτείας, καθώς και µέλος της, πρωταγωνίστησαν στο βίντεο του Al Jazeera. H κατρακύλα της χώρας στους δείκτες διαφθοράς καταγράφεται από όλους τους έγκυρους διεθνείς οργανισµούς. Οι Κύπριοι πολίτες αξίζουν µια Κύπρο όπου η διαφάνεια θα έχει τον πρώτο λόγο.

Από τις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Βουλή θα πρέπει να βγει και ένα µήνυµα που θα πάει στις Βρυξέλλες. Πραγµατική αλλαγή και πάταξη της διαφθοράς, όχι άλλη κωλυσιεργία. Εδώ και 3 χρόνια η χώρα διασύρεται διεθνώς για τις πρακτικές που εφάρµοσε εκδίδοντας µαζικά «χρυσά» διαβατήρια. ∆ύο υποθέσεις σε βάρος της οδηγούνται στο ∆ικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεµβούργο. Οι αποκαλύψεις για τη διαφθορά και την παραβίαση βασικών αρχών αµεροληψίας έχουν γίνει χιονοστιβάδα. Οι υποθέσεις των Pandora Papers και της µαζικής πώλησης ευρωπαϊκού διαβατηρίου απασχολούν τα θεσµικά όργανα της ΕΕ. Το Ευρωκοινοβούλιο, µε τεράστια πλειοψηφία, ζήτησε από τις αρµόδιες Αρχές των κρατών-μελών να ξεκινήσουν ενδελεχείς έρευνες των δραστηριοτήτων και της ανάµειξης Προέδρων και Πρωθυπουργών σε αυτές.

Η Βουλή µπορεί να νοµοθετήσει κατά τρόπο ώστε να πειστεί η κοινωνία ότι θέλει να συµβάλει καθοριστικά για να δώσει τέλος στη διαφθορά και τη σύγκρουση συµφέροντος. Έτσι επιτέλους θα στείλει ένα καθαρό µήνυµα ότι η Κύπρος ανακτά το κύρος και την αξιοπιστία της. Η Κύπρος µπορεί να αλλάξει.

*∆ικηγόρος

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.