• Είναι προφανές ότι ο κ. Αναστασιάδης φλερτάρει με άλλες ιδέες και αυτό καθιστά πολύ δύσκολη την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων

 

Συνέντευξη στη Μαρία Φράγκου

⦁ Αντί να διδασκόμαστε από τα λάθη του παρελθόντος, να παραδειγματιζόμαστε και να αποφεύγουμε την επανάληψή τους, δυστυχώς κάποιοι επανέρχονται σε ρητορική και φρασεολογία που χρησιμοποιείτο πριν το 1974 και η οποία μόνο ζημιά προκάλεσε
⦁ Εάν κάποιοι θεωρούν ότι εμείς είμαστε πιο πειστικοί από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη σε αυτά που υποστηρίζουμε, τότε το πρόβλημα πρέπει να αναζητηθεί αλλού
⦁ Εκείνοι που διευκολύνουν την Τουρκία είναι εκείνοι που ζητούν αλλαγή του συμφωνημένου πλαισίου λύσης του Κυπριακού και εκείνοι οι οποίοι ονειρεύονται ότι θα μπορούσαμε να πάμε σε λύση ενιαίου κράτους.

Ενάμιση χρόνο μετά το Κραν Μοντανά και η υπόθεση της λύσης του Κυπριακού παραμένει στη σφαίρα των ευχολογιών… Οι επαφές Λουτ ανακίνησαν για λίγο την προσπάθεια και θα καταδείξουν κατά πόσο μπορούν να επαναρχίσουν ή όχι οι διαπραγματεύσεις. Ποια η ελπίδα και ποια η προοπτική; Αυτά, και άλλα, ανασκοπούμε με τον ΓΓ του ΑΚΕΛ, Άντρο Κυπριανού, στη συνέντευξη που ακολουθεί. Το διάστημα αυτό της πλήρους απραξίας στο Κυπριακό το ΑΚΕΛ ανέλαβε πρωτοβουλίες με στόχο την υποβοήθηση της κατάστασης. Κι έχει και γι’ αυτά να πει πολλά ο ηγέτης του ΑΚΕΛ.

Αποχαιρετούμε το 2018 και υποδεχόμαστε το 2019 με την ίδια εδώ και δεκαετίες ευχή για λύση του Κυπριακού και επανένωση της Κύπρου. Βρισκόμαστε προ του κινδύνου να καταστεί ένα ευχολόγιο η αξίωσή μας να δούμε τη χώρα μας ελεύθερη, κοινή πατρίδα των παιδιών της;
Δυστυχώς οι εξελίξεις μετά το Κραν Μοντανά είναι πολύ αρνητικές σε ό,τι αφορά τις προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού. Ό,τι διαφορετικό και να λέγεται από τον οποιονδήποτε, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Το γεγονός παραμένει, ότι ενάμιση χρόνο μετά το Κραν Μοντανά καταβάλλεται «προσπάθεια» -σε εισαγωγικά γιατί δεν είμαι σίγουρος ότι όλοι το επιδιώκουν- για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με πολύ ζοφερές, με πολύ αμυδρές τις ελπίδες να επιτευχθεί κάτι τέτοιο.

Γιατί το λέτε αυτό; Πού το στηρίζετε;
Το λέω αυτό γιατί ενώ ο ΓΓ του ΟΗΕ στις εκθέσεις του είχε θέσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, εντούτοις η εξέλιξη με τους όρους αναφοράς θεωρώ ότι την καθιστά πιο δύσκολη. Για να καταλήξουμε σε όρους αναφοράς, χρειάζεται να υπάρξει συνεργασία από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, σε βασικά ζητήματα τα οποία αποτελούν αντικείμενο έντονων διαφωνιών μέχρι σήμερα. Εάν καταφέρουμε, βέβαια, να καταλήξουμε, θα διευκολυνθεί σε μεγάλο βαθμό η συνέχεια. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει ο κίνδυνος να μην καταφέρουμε να συμφωνήσουμε. Και τότε όχι απλά και μόνο θα είναι ευχολόγιο κάθε χρόνο η επίλυση του Κυπριακού, αλλά και θα συζητούμε, πλέον, για αρνητικότατες εξελίξεις, με απρόβλεπτες συνέπειες, σε βάρος της Κύπρου και του κυπριακού λαού. Εύχομαι ο κ. Αναστασιάδης να το συνειδητοποιήσει αυτό, για να αποφευχθούν έτσι πολλές κακοτοπιές. Και δεν το λέω επειδή θεωρώ πως εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τον ίδιο η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Σίγουρα, τον καθοριστικό ρόλο τον έχει η Τουρκία. Και ο ρόλος της τ/κ ηγεσίας είναι σημαντικός. Έχει τεράστια σημασία, όμως, και τι θα πει η δική μας πλευρά.

Διέρρευσε και τούτη η χρονιά χωρίς διαπραγματεύσεις και με μόνιμη επωδό και από τις δύο πλευρές «είμαστε έτοιμοι για συνέχιση από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά». Γιατί κατέστη τόσο περίπλοκη η επιστροφή στις διαπραγματεύσεις;
Δυστυχώς, είναι μόνο φραστική η τοποθέτηση ότι είμαστε έτοιμοι για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά, από όλες τις πλευρές. Είναι προφανές ότι η Τουρκία γαργαλίστηκε από τη συζήτηση που γίνεται για αλλαγή της βάσης διαπραγμάτευσης, είτε να πάμε για λύση συνομοσπονδίας είτε για λύση δύο κρατών και αυτό την κάνει να φλερτάρει με αυτές τις ιδέες. Αλλά είναι προφανές ότι και ο κ. Αναστασιάδης φλερτάρει με άλλες ιδέες. Και αυτό καθιστά πολύ δύσκολη την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, διότι ο ΓΓ είχε ξεκαθαρίσει κάτω από ποιες προϋποθέσεις θα δεχτεί να επαναρχίσουν συνομιλίες. Σε ό,τι αφορά στην ουσία, πρέπει να συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε, στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες, των συγκλίσεων που επιτεύχθηκαν και το άτυπο έγγραφο για την εφαρμογή της συμφωνίας. Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία, μιλά για δύο τραπέζια, στο ένα θα συζητούνται τα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων και στο άλλο τα θέματα της εσωτερικής πτυχής. Και πρέπει ακόμα να αποδειχθεί ότι υπάρχει απαραίτητη πολιτική βούληση από όλους τους εμπλεκόμενους, έτσι ώστε αυτή τη φορά να πάμε μέχρι τέλους. Και όταν μιλάμε για εμπλεκόμενους, εννοούμε την Τουρκία, την τ/κ κοινότητα και την ε/κ κοινότητα.

 

Κι επειδή είστε υπέρ της επιστροφής σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, τι συνιστά για το ΑΚΕΛ ουσιαστική διαπραγμάτευση;
Ήδη εδώ και 45 σχεδόν χρόνια που συζητούμε το Κυπριακό, έχουμε επεξεργαστεί σχεδόν όλες τις πτυχές που συνθέτουν το κάθε κεφάλαιο του προβλήματος. Εκείνο το οποίο χρειάζεται αυτή τη στιγμή είναι η λήψη πολιτικών αποφάσεων οι οποίες θα μας βοηθήσουν να καταλήξουμε στα σημαντικά κεφάλαια, όπως τα έχει καθορίσει ο ΓΓ του ΟΗΕ στο πλαίσιό του. Και βέβαια, εάν καταφέρουμε να καταλήξουμε σε αυτά, διευκολύνεται πάρα πολύ και η επίλυση των υπολοίπων εκκρεμοτήτων που παραμένουν ανοικτές. Οπόταν, ουσιαστική διαπραγμάτευση σημαίνει επικέντρωση στα έξι κεφάλαια που έχει θέσει ο ΓΓ, λήψη των απαραίτητων πολιτικών αποφάσεων και όχι ιδιαίτερη χρονοτριβή. Εμείς διαφωνούμε με τα χρονοδιαγράμματα, αλλά την ίδια στιγμή θεωρούμε ότι είναι τέτοια τα ζητήματα που αν υπάρχει η πολιτική βούληση μπορούν να επιλυθούν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Φωτογραφία: Φίλιππος Χρίστου

Αποδεδειγμένα όμως, ο χρόνος δεν αποτελεί τον καλύτερο σύμμαχο για την πλευρά μας, σε αντίθετη, ίσως, περίπτωση με ό,τι συμβαίνει με την άλλη πλευρά. Γιατί απορρίπτουμε τα χρονοδιαγράμματα; Θα συζητούμε εσαεί το κυπριακό πρόβλημα, όταν μάλιστα η διεθνής κοινότητα, με λόγια και με έργα, μας στέλνει το μήνυμα πως κούρασε και κουράσαμε με το δικό μας ζήτημα;
Είναι γεγονός ότι κάποιοι διαφωνούν με τα χρονοδιαγράμματα, για να αφήνεται η διαπραγμάτευση να γίνεται επ’ άπειρον, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η δική μας προσέγγιση είναι πολύ διαφορετική. Εμείς θεωρούμε ότι μέσα σε μερικές εβδομάδες μπορούμε να καταλήξουμε στα θέματα τα οποία παραμένουν ανοιχτά. Ακόμα και μέσα σε μερικές ημέρες μπορούμε να καταλήξουμε. Γι’ αυτό, ενώ δεν συμφωνούμε με τα χρονοδιαγράμματα, την ίδια στιγμή λέμε ότι αν υπάρχει πολιτική βούληση, είναι θέμα ημερών να καταλήξουμε. Γιατί δεν δεχόμαστε τα χρονοδιαγράμματα; Γιατί όταν τεθούν χρονοδιαγράμματα και ξέρει ο άλλος ότι εάν σε αυτό το διάστημα δεν θα πάμε σε λύση, τότε θα υπάρξουν εξελίξεις οι οποίες θα τον ικανοποιούν. Γιατί, τότε, να συνεργαστεί να υπάρξει συμφωνία; Θα αφήνει να παρέρχεται ο χρόνος αναξιοποίητος, να τελειώσει ο χρόνος και στη συνέχεια να επιχειρήσει την προώθηση των στόχων τους οποίους καθόρισε.

 

Τέσσερις και κάτι δεκαετίες μετά τη συνομολόγηση των Συμφωνιών Κορυφής και πολλά χρόνια μετά την υιοθέτηση των πιο σημαντικών, για την κυπριακή υπόθεση, ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και η αμφισβήτηση της συμφωνηθείσας μορφής λύσης γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Αυτό δεν σημαίνει ότι ολοένα και πιο δύσκολη καθίσταται η υπόθεση της λύσης;

Σίγουρα. Και όσο παρέρχεται ο χρόνος χωρίς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, αυτό θα γίνεται πιο έντονο. Δηλαδή να αμφισβητείται, πρώτα και κύρια, το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης και ταυτόχρονα να τίθενται κάτω τυχοδιωκτικοί στόχοι, που μόνο ζημιά θα προκαλέσουν στην Κύπρο και στο λαό μας. Ήδη ακούγονται τέτοιες φωνές εδώ και μερικά χρόνια. Και στην ε/κ κοινότητα και στην τ/κ και στην Τουρκία. Να ξεφύγουμε, δηλαδή, από το συμφωνημένο πλαίσιο και να αναζητήσουμε κάτι άλλο. Καταλαβαίνω, αυτή η ρητορική να αναπτύσσεται από πλευράς Τουρκίας. Γιατί διαχρονικός της στόχος ήταν η λύση δύο κρατών ή λύση συνομοσπονδίας. Γιατί να ακούγονται τέτοιες φωνές, που ζητούν δηλαδή εγκατάλειψη του συμφωνημένου πλαισίου λύσης και στη δική μας πλευρά; Ήδη, οι τελευταίες εξελίξεις πρέπει να έχουν πείσει και τον πλέον αφελή ότι αν εγκαταλειφθεί το συμφωνημένο πλαίσιο, δεν θα τεθεί στο τραπέζι λύση ενιαίου κράτους, όπως κάποιοι νομίζουν. Αντιθέτως, αυτό που θα τεθεί στο τραπέζι θα είναι λύση δύο κρατών ή λύση συνομοσπονδίας. Που είναι ό,τι χειρότερο για την προοπτική της χώρας και του λαού μας. Ειλικρινά, είναι να διερωτάται κάποιος με ποια λογική προσέγγιση ακούγονται αυτές οι φωνές στην ε/κ κοινότητα. Αντί να διδασκόμαστε από τα λάθη του παρελθόντος, να παραδειγματιζόμαστε και να αποφεύγουμε την επανάληψή τους, δυστυχώς κάποιοι επανέρχονται σε ρητορική και φρασεολογία που χρησιμοποιείτο πριν το 1974 και η οποία μόνο ζημιά προκάλεσε.

Ελπίζετε ακόμη στις επαφές της κας Λουτ; Έχετε προσδοκίες;
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει οτιδήποτε άλλο. Ως εκ τούτου, οι επαφές της κας Λουτ θα καταδείξουν κατά πόσο μπορούν να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις ή όχι. Αν συμφωνήσουμε στους όρους αναφοράς, τότε θα έχει γίνει ένα τεράστιο βήμα μπροστά. Είναι δύσκολο το εγχείρημα, γιατί είναι πολύ πιο σύνθετα τα ζητήματα σήμερα, αλλά αυτή τη στιγμή είναι το μόνο που υπάρχει.

Τι σας λένε οι συνομιλητές σας στο εξωτερικό;
Όλοι οι σημαντικοί παράγοντες στο εξωτερικό επιμένουν ότι η μόνη προοπτική για την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό είναι στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Δεν συζητά κανένας αλλαγή του συμφωνημένου πλαισίου λύσης. Ούτε στη Γραμματεία του ΟΗΕ αλλά ούτε και από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτό είναι το ένα. Από την άλλη, δεν σας κρύβω ότι υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για το ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις και της Τουρκίας και της ηγεσίας των Τ/κ αλλά και της δικής μας πλευράς. Τα μηνύματα δεν είναι ξεκάθαρα για την προσήλωσή μας στο συμφωνημένο στόχο της λύσης. Και αυτό προκαλεί πρόσθετες δυσκολίες σε ό,τι αφορά στην αναζήτηση της λύσης. Και όλοι μας λένε, «εσείς πρέπει να βρείτε τον τρόπο επανέναρξης των διαπραγματεύσεων κι εμείς είμαστε εδώ να σας στηρίξουμε». Δεν πρέπει να περιμένουμε από άλλους να μας λύσουν το πρόβλημα. Εμείς θα πρέπει να βρεθούμε στο κέντρο των εξελίξεων.

Φωτογραφία: Φίλιππος Χρίστου

Τι απαντάτε σε όσους σας επικρίνουν ότι ακυρώνετε τον Πρόεδρο με τις πρωτοβουλίες σας στο Κυπριακό;
Σε καμία περίπτωση. Ο Πρόεδρος κάνει τις δικές του επαφές, τις δικές του συναντήσεις. Εάν κάποιοι θεωρούν ότι εμείς είμαστε πιο πειστικοί από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη σε αυτά που υποστηρίζουμε, τότε το πρόβλημα πρέπει να αναζητηθεί αλλού. Εμείς δεν ακυρώνουμε κανένα. Εμείς αγωνιώντας και ανησυχώντας για το πού οδηγούνται τα πράγματα, επιτελούμε το πατριωτικό μας καθήκον. Προσπαθούμε να περάσουμε τα μηνύματά μας στη διεθνή κοινότητα, να πείσουμε για την ανάγκη επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και επίλυσης του Κυπριακού στο συμφωνημένο πλαίσιο.

Κάποιοι λένε ότι διευκολύνετε την Τουρκία…

Αυτή η άποψη δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Την Τουρκία την διευκολύνουν εκείνοι οι οποίοι με τις ενέργειες και τους χειρισμούς τους δεν κινούν τα πράγματα προς την κατεύθυνση της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και δεν δίνουν τη δυνατότητα να συζητηθούν τα βασικά ζητήματα, όπου εκεί θα φανούν οι πραγματικές θέσεις της Άγκυρας. Είτε η Τουρκία θα υποχρεωθεί να συνεργαστεί στα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων είτε θα μείνει εκτεθειμένη. Ο ΓΓ πήρε ξεκάθαρη θέση σε αυτό το κεφάλαιο. Εκείνοι που διευκολύνουν την Τουρκία είναι εκείνοι που ζητούν αλλαγή του συμφωνημένου πλαισίου λύσης του Κυπριακού και εκείνοι οι οποίοι ονειρεύονται ότι θα μπορούσαμε να πάμε σε λύση ενιαίου κράτους.

Στις ανησυχίες των Τ/κ πως η ε/κ πλευρά θέλει να είναι ο ιδιοκτήτης και η τ/κ να αντικρίζεται ως μπάλωμα, πώς απαντάτε;
Ανάμεσα σε μια μεγάλη μερίδα της ε/κ κοινότητας υπάρχει αυτή η αντίληψη. Θέλω να υπενθυμίσω ότι όταν το 1992 τέθηκε για πρώτη φορά το θέμα της πολιτικής ισότητας, μόνο το ΑΚΕΛ τη στήριξε. Όχι την αριθμητική, την πολιτική ισότητα. Στη συνέχεια και τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα είπαν ότι συμφωνούν με το θέμα της πολιτικής ισότητας. Όμως η συμφωνία αυτή δεν θα πρέπει να είναι μόνο στα λόγια. Πρέπει να επιβεβαιώνεται από τις θέσεις που διατυπώνεις στη συζήτηση κεφαλαιωδών θεμάτων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Εκεί θα δείξεις κατά πόσο συμφωνείς, όντως, με την πολιτική ισότητα ή όχι. Λυπάμαι να πω πως το παράδειγμα που έδωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τον αγωγό Eastmed ήταν πολύ ατυχές και έχει ενισχύσει τις ανησυχίες ανάμεσα στους Τ/κ.

 

Η απόφαση για απόσυρση του Τουμάζου Τσιελεπή από τη διαπραγματευτική ομάδα δεν είναι αμετάκλητη. Ποιες προϋποθέσεις θέτετε για επιστροφή;
Αν διαπιστώσουμε ότι επαναρχίζουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και υπάρχει η πολιτική βούληση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να κινηθεί προς την κατεύθυνση της λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, τότε ο Τουμάζος Τσιελεπής θα είναι εκεί για να βοηθήσει με τις επιστημονικές του γνώσεις. Όμως δεν μπορεί να συμμετέχει σε ένα σώμα, ο επικεφαλής του οποίου φλερτάρει με άλλες ιδέες, πέραν από τη συμφωνημένη βάση.

 

Σε αυτούς που λένε αργήσατε να πάρετε αυτή την απόφαση και σε εκείνους που λένε ότι αποποιείστε των ευθυνών σας, τι απαντάτε;
Το ΑΚΕΛ ουδέποτε αποποιήθηκε ευθύνες. Εμείς, παρόλο που ο κ. Αναστασιάδης συμπεριφέρθηκε με ανήθικο τρόπο -θα το λέω όσο κι αν τον ενοχλεί- έναντι του Δημήτρη Χριστόφια, όταν ήταν στην προεδρία της Δημοκρατίας, όταν ξεκίνησε να διαπραγματεύεται στη σωστή βάση το Κυπριακό, δηλώσαμε παρόντες. Στηρίξαμε τη διαδικασία. Δείξαμε πόσο πατριωτικό κόμμα είμαστε. Σε αντίθεση με το πώς λειτούργησαν εκείνοι. Δεν μπορούν, λοιπόν, να μας παραδίδουν μαθήματα. Δεν αποποιούμαστε καμίας ευθύνης, αν διαπιστώσουμε ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, θα δηλώσουμε παρόντες. Αν καθυστερήσαμε; Πότε έπρεπε να πάρουμε την απόφαση δηλαδή; Μετά το Κραν Μοντανά δεν υπήρξαν διαπραγματεύσεις. Δεν συνεκλήθη η διαπραγματευτική ομάδα. Τώρα που συνεκλήθη και υπό το φως όλων των συζητήσεων που είχαν προηγηθεί, πήραμε την απόφαση.

Δέκα μήνες από την ανανέωση της θητείας της παρούσας διακυβέρνησης, πώς εκτιμάτε ότι εξελίσσεται το εσωτερικό μέτωπο; Κατάφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τις υποχωρήσεις του στο Κυπριακό, να φέρει κοντά του και πολιτικές δυνάμεις ή και πολιτικά πρόσωπα που άλλοτε τον επέκριναν, πετυχαίνοντας έτσι συγκυριακές πλειοψηφίες στη Βουλή;
Μετά την επανεκλογή του κ. Αναστασιάδη στην προεδρία της Δημοκρατίας επακολούθησαν γεγονότα τα οποία είναι προφανές ότι είχαν αποκρυβεί από τον κυπριακό λαό για χάριν προεκλογικών σκοπιμοτήτων. Αναφέρομαι στο κλείσιμο του Συνεργατισμού, στην επαναφορά του ζητήματος των ιδιωτικοποιήσεων, είναι η κρίση στην Εκπαίδευση, τα προβλήματα στον τομέα της Υγείας και, βεβαίως, το Κυπριακό. Είναι προφανές, από όλα όσα λέγονται, πως έγιναν συζητήσεις για το Κυπριακό για απομάκρυνση δηλαδή από τη συμφωνημένη βάση, πριν από τις τελευταίες προεδρικές εκλογές. Και είχαν αποκρυβεί αυτά από τον κυπριακό λαό. Τα πρώτα δείγματα γραφής του κ. Αναστασιάδη είναι πολύ αρνητικά. Στο Κυπριακό έχει υποχωρήσει και έχει οδηγηθεί σε θέσεις που άλλοτε καταδίκαζε. Σε ό,τι αφορά στα θέματα οικονομίας έχουν γίνει ακόμα πιο επιθετικοί οι κυβερνώντες. Σε βάρος πάντα των πολλών και προς όφελος των λίγων.

 

Μέχρι πού μπορεί να οδηγήσει αυτό το φλερτ; Στην επιδείνωση κι άλλο της κατάστασης στο Κυπριακό;
Επισημαίνετε πολύ σωστά πως κάποια κόμματα αυτή την περίοδο λειτούργησαν ως δεκανίκι στις πολιτικές του κ. Αναστασιάδη. Όσο κι αν προσπαθεί το ΔΗΚΟ και άλλοι να παρουσιάσουν ότι αυτή τους η πολιτική στάση γίνεται για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα της πλειοψηφίας του λαού, η πραγματικότητα λέει πως το δεκανίκι που έδωσαν στον κ. Αναστασιάδη ήταν πάντοτε σε περιπτώσεις που ήταν ενάντια στα συμφέροντα της Κύπρου και του κυπριακού λαού. Και σε ό,τι αφορά στο Κυπριακό και σε ό,τι αφορά στα κοινωνικο – οικονομικά πράγματα. Σε ό,τι αφορά στον πολυκερματισμό στο εσωτερικό μέτωπο, να θυμίσω πως όταν ήταν αντιπολίτευση έλεγε πως αυτή είναι ευθύνη του Προέδρου. Ας το πει στον εαυτό του, λοιπόν.

ΠΛΑΙΣΙΟ
Το ΔΗΚΟ, αλλά και άλλα κόμματα, σε σημαντικά ζητήματα
συμπλέουν με την κυβερνητική πολιτική Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ

Πότε κάποιοι αριθμοί ή δείκτες ή εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας συνηγορούν με το κυβερνητικό αφήγημα για ανάπτυξη και ανάκαμψη και πότε στοιχεία της κυπριακής ή ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας το διαψεύδουν. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι η ίδια η ζωή, με τις πραγματικότητες της οποίας ζει μεγάλο ποσοστό του λαού μας. Μέχρι πού φτάνει και πόση είναι η δύναμη του ΑΚΕΛ να προστατεύσει τους αδύναμους, αδύνατους και γενικότερα όσους η κρίση έχει κτυπήσει;

Ότι και να λένε τα διάφορα στοιχεία, η πραγματικότητα είναι διαφορετική και φαίνεται μέσα από το ευρωβαρόμετρο και από το πώς τοποθετούνται οι Κύπριοι. Μπορεί να υπάρχουν αριθμοί που ευημερούν. Υπάρχει ανάπτυξη. Ποιοι επωφελούνται; Το σύνολο του κυπριακού λαού ή μια μικρή ομάδα ανθρώπων; Η στυγνή πραγματικότητα λέει πως επωφελείται μια μικρή ομάδα πολιτών. Μειώνεται η ανεργία, λένε. Μα βλέπουν πως οι όροι εργοδότησης, πλέον, είναι και επιστροφή σε εργασιακό μεσαίωνα; Μας λένε πως εξάλειψαν τα συσσίτια, έκλεισαν τα κοινωνικά παντοπωλεία. Είναι χιλιάδες τα άτομα που εξυπηρετούνται από κοινωνικά παντοπωλεία. Μπορεί η κυβέρνηση, μπορεί η Αρχιεπισκοπή να μην στηρίζουν, πλέον, με αυτό τον τρόπο τους συμπολίτες μας, αλλά υπάρχουν πολλές εθελοντικές οργανώσεις και κινήματα που στηρίζουν τον κόσμο. Μεγάλο ποσοστό συνταξιούχων ζει κάτω από το όριο της φτώχειας.
Το ΑΚΕΛ μπορεί στα πλαίσια της Βουλής και με συνεργασίες με άλλες δυνάμεις να σταματά αντιλαϊκά νομοσχέδια. Δεν τα καταφέρνουμε πάντα, δυστυχώς, διότι το ΔΗΚΟ, αλλά και άλλα κόμματα, σε σημαντικά ζητήματα συμπλέουν με την κυβερνητική πολιτική Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ. Ο άλλος δρόμος είναι οι κινητοποιήσεις και διεκδικήσεις εκτός Κοινοβουλίου. Υπάρχουν περιθώρια δουλειάς. Λυπούμαι να παρατηρήσω πως δεν υπάρχει η απαραίτητη ανταπόκριση και από τον κόσμο. Δεν τα βάζουμε κάτω, θα συνεχίσουμε. Και βλέπουμε να αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες. Για παράδειγμα το κίνημα για τη στέγη. Υπάρχουν άστεγοι στην Κύπρο. Για πρώτη φορά συμβαίνει αυτό, αλλά έχουμε άστεγους. Και τα στοιχεία είναι ανησυχητικά. Τον Γενάρη θα έχουμε πλειστηριασμούς. Πώς στηρίζονται οι πολίτες; Πώς προστατεύεται ο κόσμος από τις πολιτικές της κυβέρνησης;

ΠΛΑΙΣΙΟ
Η λύση το μεγαλύτερο στοίχημα

Ποιο είναι ή ποιο θα έπρεπε να είναι το μεγαλύτερο στοίχημα της κυβέρνησης για το 2019;

Μα η λύση του Κυπριακού. Μια σωστή λύση του Κυπριακού θα δημιουργήσει προοπτικές και για την ανάπτυξη και της οικονομίας. Το Κυπριακό είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής κι έτσι το προσεγγίζαμε πάντα. Δεν θα επιλυθεί, όμως, με συνθήματα, αλλά στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.

Και το μήνυμά σας ενόψει και του νέου έτους;
Να ευχηθώ σε όλους πάνω απ’ όλα υγεία. Χαρά, προσωπική και οικογενειακή ευτυχία, ικανοποίηση των φιλοδοξιών που έχει ο καθένας. Και να ευχηθούμε μια Κύπρο επανενωμένη και απελευθερωμένη από ξένες εξαρτήσεις. Μια Κύπρο που θα ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία για όλα της τα παιδιά. Ε/κ, Τ/κ, Αρμένηδες, Μαρωνίτες και Λατίνους.