Της Αντωνίας Λαμπράκη

Με ουσιαστική καθυστέρηση και αφού ο θεσμός των Ταμείων Προνοίας στα χρόνια της οικονομικής κρίσης γνώρισε έντονη αμφισβήτηση, φαίνεται ότι το νερό μπαίνει στο αυλάκι για ικανοποίηση, από μέρους της κυβέρνησης, του αιτήματος του συνδικαλιστικού κινήματος, αναφορικά με τη σύσταση και τη λειτουργία Ταμείου Προνοίας, που θα κατοχυρώνει χιλιάδες νεοεισερχόμενους εργαζομένους του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα, οι οποίοι είναι εκτός συνταξιοδοτικού σχεδίου.

Η σύσταση του Ταμείου Προνοίας έρχεται να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε μετά την απόφαση για κατάργηση του δικαιώματος στο επαγγελματικό σχέδιο συντάξεων το 2011 κατ’ απαίτηση της Τρόικας. Το Υπουργείο Οικονομικών είχε καταλήξει με το συνδικαλιστικό κίνημα σε συμφωνία για τη θέσπισή του (Μάιος 2018).

Εκτιμάται ότι περίπου 6.000-6.500 εργαζόμενοι του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα θα ενταχθούν στο υπό διαμόρφωση Ταμείο Προνοίας. Η κατανομή των εργαζομένων οι οποίοι θα επωφεληθούν έχει ως εξής: περίπου 2.000 υπάλληλοι του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα, 400 εκπαιδευτικοί, 300 από τα σώματα ασφαλείας και επιπλέον 4.000-4.500 εργαζόμενοι αορίστου χρόνου εργασίας.

Η θέσπιση του Ταμείου Προνοίας θα έχει αναδρομική ισχύ με βάση την ημερομηνία πρόσληψής τους στην υπηρεσία.

Συγκεκριμένα, σε προχωρημένο στάδιο είναι η διαβούλευση που άρχισε εδώ και μήνες, μεταξύ του συνδικαλιστικού κινήματος, ΠΕΟ και ΣΕΚ και του Υπουργείου Οικονομικών. Η κυριότερη εκκρεμότητα που παραμένει στη διαβούλευση είναι ο καθορισμός του ύψους της εισφοράς. Το υπό μελέτη σενάριο καθορίζει την εισφορά μεταξύ 6%-7% επί του μισθού.

Αναμένεται ότι εντός των επόμενων ημερών, οι ηγεσίες του συνδικαλιστικού κινήματος θα κληθούν από τον Υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη, ο οποίος θα επιδώσει συγκεκριμένη πρόταση για τη θέσπιση του Ταμείου Προνοίας.

Αν η πρόταση τύχει της έγκρισης των συντεχνιών, τότε η συμφωνία θα πάρει την άγουσα για το Υπουργικό Συμβούλιο και κατά πάσα πιθανότητα, πριν το τέλος του χρόνου, ο Υπουργός Οικονομικών θα καταθέσει σχετικό νομοσχέδιο ενώπιον της Βουλής.

ΠΕΟ: Ευθύνες στο ΥΠΟΙΚ για ολιγωρία

Ειδικότερα, ο Γ.Γ. της ΠΕΟ, Πάμπης Κυρίτσης, με δηλώσεις στην «Κυριακάτικη Χαραυγή», αφού σημείωσε ότι η σύσταση και η λειτουργία του Ταμείου Προνοίας αποτελεί προτεραιότητα για το συνδικαλιστικό κίνημα, καταλόγισε ευθύνες στο Υπουργείο Οικονομικών για ολιγωρία στην υλοποίηση της κυβερνητικής δέσμευσης, καθώς όπως είπε συνέδεε την εξέταση του αιτήματος με τη διαμόρφωση νέου θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Προνοίας. «Ακούσαμε μερικές φορές τον Υπουργό Οικονομικών να εξαγγέλλει τη θέσπιση ταμείου προνοίας για τους κρατικούς εργοδοτούμενους, αναμένουμε ότι αυτή τη φορά θα είναι συνεπής και τελικά, θα ανθίσουν οι εξαγγελίες», δήλωσε ο Γ.Γ της ΠΕΟ.

Σύμφωνα με τον Π. Κυρίτση «όταν άρχισε η διαβούλευση με τον τέως γ.δ. του Υπουργείου Οικονομικών, Χρίστο Πατσαλίδη, διαπιστωνόταν συναντίληψη επί του θέματος, ωστόσο ο διάλογος έμεινε ημιτελής, μετά την αποχώρησή του από το Υπουργείο και παρά τα διαβήματα που κάναμε για συνέχιση, εντούτοις δεν υπήρξε ανταπόκριση». Ως αποτέλεσμα της κυβερνητικής ολιγωρίας, πρόσθεσε, εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνται και δεν έχουν κατοχυρωμένο αφυπηρετικό δικαίωμα.

Η λειτουργία των Ταμείων Προνοίας αποτελεί ουσιαστική συμπληρωματική εξασφάλιση για τον εργαζόμενο όταν θα συνταξιοδοτηθεί. Ακριβώς για αυτόν το λόγο το συνδικαλιστικό κίνημα έχει ψηλά στην ατζέντα του την ενίσχυση και τη διεύρυνση του θεσμού. Το συνδικαλιστικό κίνημα εκτιμά ότι η νομοθετική κατοχύρωση της σύστασης και της λειτουργίας Ταμείου Προνοίας προς όφελος των εργαζομένων του ευρύτερου κρατικού τομέα, ενδυναμώνει το θεσμό και συνάμα αναμένεται ότι θα έχει θετική επίδραση και για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα. Αφού, ως γνωστόν, το ωφέλημα του Ταμείου Προνοίας δεν είναι κατοχυρωμένο διά νομοθεσίας, αλλά ρυθμίζεται μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις.

«Αναντίλεκτα μετά από την πέτρινη περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν ο θεσμός των Ταμείων Προνοίας πέρασε μέσα από συμπληγάδες, με το κούρεμα των καταθέσεων το 2013, για να ακολουθήσει η διάλυση μεγάλου αριθμού Ταμείων Προνοίας στον ιδιωτικό τομέα, η παρούσα ρύθμιση για κατοχύρωση διά νομοθεσίας του ωφελήματος για μια ομάδα κρατικών εργαζομένων, προφανώς και θα επενεργήσει θετικά και για άλλες ομάδες εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα», δήλωσε ο Γ.Γ. της ΠΕΟ.

ΣΕΚ: Δυνατό μήνυμα και για τον ιδιωτικό τομέα

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Γ.Γ. της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, ανέφερε ότι η υλοποίηση της συμφωνίας για τη θέσπιση Ταμείου Προνοίας για τους νεοεισερχόμενους και τους αορίστου χρόνου εργαζομένους, θα αποτελέσει δυνατό μήνυμα και για τον ιδιωτικό τομέα. «Η λειτουργία του Ταμείου θα δώσει ώθηση στην εδραίωση του θεσμού, που πλήγηκε τα τελευταία χρόνια και θα αποτελέσει τη συμπληρωματική κάλυψη του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος», δήλωσε.

Όπως ανέφεραν και οι δύο συνδικαλιστές, τα τελευταία χρόνια, σταδιακά, στο πλαίσιο της ανανέωσης σειράς συλλογικών συμβάσεων, καταγράφεται επανασύσταση παλαιών ή και ίδρυση νέων Ταμείων Προνοίας ή και παράλληλα αποκατάσταση του ύψους των εκατέρωθεν εισφορών, καθώς στην περίοδο της κρίσης συντεχνίες και εργαζόμενοι συγκατατέθηκαν σε μείωσή τους, ως μια κίνηση μείωσης του εργατικού κόστους που είχαν οι επιχειρήσεις.

Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διετία 2013-2014 διαλύθηκαν πέραν των 1.000 Ταμείων Προνοίας στον ιδιωτικό τομέα και ένας αριθμός τους έχει επανασυσταθεί. Σήμερα λειτουργούν περίπου 900 ταμεία, στην πλειοψηφία είναι μικρά, μόνο τα 140 διαθέτουν πέραν των 100 μελών

Κάθε χρόνο δυνατότητα διεκδίκησης

Σε ένα συναφές επίπεδο, ως θετικό βήμα που ισχυροποιεί τη θέση του ξενοδοχοϋπαλλήλου αποτιμάται από το συνδικαλιστικό κίνημα η βελτίωση της νομοθετικής διάταξης που αφορά τη διεκδίκηση Ταμείου Προνοίας.

Συγκεκριμένα, η διάταξη που περιλαμβάνεται στους κανονισμούς για τους όρους υπηρεσίας των ξενοδοχοϋπαλλήλων, προέβλεπε ότι ο εργοδοτούμενος ο οποίος έχει συμπληρώσει έξι μήνες απασχόλησης στη βιομηχανία, αν σε διάστημα δύο μηνών δεν διεκδικήσει την ένταξή του σε Ταμείο Προνοίας, τότε εσαεί χάνει αυτό το δικαίωμα. Πρόκειται για μια ρύθμιση εντελώς παράλογη και άδικη για τον εργαζόμενο που ξεκάθαρα λειτουργούσε προς όφελος της εργοδοτικής πλευράς. Την ανάγκη απάλειψης αυτής της στρεβλής διάταξης διεκδίκησε το συνδικαλιστικό κίνημα καταθέτοντας το αίτημα όπως ο ξενοδοχοϋπάλληλος μετά τη συμπλήρωση εξάμηνης απασχόλησης στη βιομηχανία, να δικαιούται Ταμείο Προνοίας. Αίτημα που δεν αποδέχθηκαν οι ξενοδόχοι, αλλά ούτε και το Υπουργείο Εργασίας συμφωνούσε.

Αντί της ικανοποίησης αυτού του αιτήματος, στη μεσολαβητική πρόταση του Υπουργείου Εργασίας για ανανέωση της συλλογικής σύμβασης στον κλάδο της ξενοδοχειακής βιομηχανίας, συμπεριλήφθηκε πρόταση σύμφωνα με την οποία η προθεσμία των δύο μηνών να επαναλαμβάνεται ετησίως, παρέχοντας έτσι τη δυνατότητα στον υπάλληλο να διεκδικήσει το ωφέλημα του Ταμείου Προνοίας κάποια χρονιά. Πρόταση που τελικά έγινε αποδεκτή από τις συντεχνίες.

Είναι αντιληπτό ότι δεν είναι εύκολο εγχείρημα για έναν εργοδοτούμενο, συνδικαλισμένο ή όχι, να διεκδικήσει ατομικά την ένταξή του στο Ταμείο Προνοίας, έτσι οι συντεχνίες καλούν τους ξενοδοχοϋπαλλήλους όπως απευθύνονται για στήριξη και προώθηση του αιτήματος στον ξενοδόχο. Σε περίπτωση που ο εργοδότης αρνείται ικανοποίηση του αιτήματος, αυτός θα καταγγέλλεται στο Υπουργείο Εργασίας.

Παρά το γεγονός ότι το Ταμείο Προνοίας των ξενοδοχοϋπαλλήλων από το 2015 έχει νομική υπόσταση και αποτελεί το μόνο στον ιδιωτικό τομέα, εντούτοις ως αποτέλεσμα και της απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων μεγάλος αριθμός ξενοδοχοϋπαλλήλων, ανοργάνωτων και οργανωμένων, δεν απολαμβάνει το ωφέλημα του Ταμείου Προνοίας, καθώς το αίτημα προσκρούει στην αντίθεση των εργοδοτών. Η βελτίωση της προαναφερθείσας ρύθμισης για τη δίμηνη προθεσμία αναμένεται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τη συμμετοχή των εργαζομένων στο κλαδικό Ταμείο Προνοίας.