Αποκαλυπτικό: Με προφορικές τροπολογίες της τελευταίας στιγμής «τράβηξαν» φρένο σε πιο αυστηρό πλαίσιο των πολιτογραφήσεων

Σκληρές μάχες στη Βουλή – Κάποιοι έκαναν πάρτι με τα «χρυσά» διαβατήρια

  • Αποκαλύπτουμε τα πρακτικά της κρίσιμης συνεδρίας της Ολομέλειας της Βουλής στις 31 Ιουλίου, στην οποία συζητήθηκε το θέμα των πολιτογραφήσεων
  • Ο ΔΗΣΥ με προφορικές τροπολογίες οι οποίες υποβλήθηκαν την τελευταία στιγμή και έγιναν αποδεκτές από τον Δημήτρη Συλλούρη, ξήλωσε την προσπάθεια της Επιτροπής Εσωτερικών να κάνει πιο αυστηρό το πλαίσιο των πολιτογραφήσεων

Διαβάστε επίσης: Φάκελος «Χρυσά» διαβατήρια: Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος σκανδάλου

Τα «χρυσά» διαβατήρια βρέθηκαν πολλές φορές στο μικροσκόπιο της Βουλής  και δόθηκαν σκληρές μάχες μεταξύ των κομμάτων, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια των διαδικασιών που ακολουθούνται, τα κριτήρια τα οποία εφαρμόζονται για την κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση ξένων επενδυτών, αλλά και τους τομείς στους οποίους διοχετεύονται οι επενδύσεις. Μάλιστα πολλές πτυχές του σκανδάλου συζητήθηκαν κατ’ επανάληψη, με πιο τρανταχτές ίσως τις υποθέσεις που αφορούν τον Σαουδάραβα φίλο του Προέδρου Αναστασιάδη με το ιδιωτικό τζετ και τα ταξίδια στις Σεϊχέλλες, τις καταγγελίες του Διεθνούς Παρατηρητηρίου για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά (OCCRP) για τη σύνδεση του δικηγορικού γραφείου Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας με το σκάνδαλο Troika Laundromat, τα δημοσιεύματα του Al Jazeera και την άρνηση του Υπουργείου Εσωτερικών να δώσει στην Ελεγκτική Υπηρεσία τους φακέλους για τα «χρυσά» διαβατήρια.

Οι δύο πιο σημαντικές νομοθετικές παρεμβάσεις έγιναν από τη Βουλή τον Φεβρουάριο του 2019, όταν επιβλήθηκε στην κυβέρνηση η υποχρέωση να καταθέσει κανονισμούς για ενίσχυση των ελέγχων και της διαφάνειας, και τον Ιούλιο του 2020 όταν οι υπό αναφορά κανονισμοί τέθηκαν προς ψήφιση.

Πώς κέρδισε χρόνο η κυβέρνηση

Η πρώτη παρέμβαση της Βουλής έγινε μετά την έκθεση της Κομισιόν, η οποία ήταν καταπέλτης κατά της Κύπρου, αφού επεσήμανε μεταξύ άλλων ότι το κυπριακό πρόγραμμα «χρυσών» διαβατηρίων ελλοχεύει κινδύνους για την ασφάλεια, τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά.

Η Βουλή υποχρεώθηκε να αναλάβει πρωτοβουλία αφού η κυβέρνηση αγνόησε την έκθεση της Κομισιόν και αντί της λήψης μέτρων ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δήλωνε ότι η έκθεση σκοπό έχει τη «στοχοποίηση της Κύπρου για τους καλά γνωστούς λόγους, είτε για ανταγωνιστικότητα είτε για άλλους λόγους».

Η πρωτοβουλία της Βουλής ξεκίνησε με καλές προϋποθέσεις, ωστόσο το τελικό κείμενο το οποίο ψηφίστηκε έδωσε χρόνο στην κυβέρνηση, η οποία συνέχισε να μοιράζει διαβατήρια για πολλούς μήνες ακόμη.

Συγκεκριμένα, στην υπό αναφορά συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής την 1η Φεβρουαρίου του 2019, το ΑΚΕΛ εισηγήθηκε όπως προστεθεί στη νομοθεσία ρήτρα η οποία να υποχρεώνει την κυβέρνηση να καταθέσει τους κανονισμούς, εντός τριών μηνών. Δηλαδή το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο του 2019. Η πρόταση του ΑΚΕΛ καταψηφίστηκε και αντί αυτού ψηφίστηκε μία άλλη πρόταση, η οποία κατατέθηκε από το ΔΗΚΟ και στηρίχθηκε από τον ΔΗΣΥ, η οποία προνοούσε όπως η νέα νομοθεσία τεθεί σε ισχύ την 31η Ιανουαρίου 2020, δηλαδή ένα χρόνο αργότερα.

Η κυβέρνηση εκμεταλλεύτηκε το πιο πάνω παράθυρο αφού συνέχισε να μοιράζει διαβατήρια και μάλιστα με πιο εντατικούς ρυθμούς σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο, ενώ οι κανονισμοί κατατέθηκαν τελικά τον Ιούνιο του 2020 (ενάμιση χρόνο μετά την ψήφιση της νομοθεσίας) λίγο πριν τη διακοπή των εργασιών της Βουλής για τις καλοκαιρινές διακοπές. Μάλιστα το κείμενο το οποίο κατέθεσε η κυβέρνηση περιελάμβανε πολλά κενά και ασάφειες, ενώ δεν έδινε απαντήσεις στις καταγγελίες της Κομισιόν.

Παρά τα πιο πάνω η Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής εξέτασε τους κανονισμούς σε πέντε συνεδρίες (στις 29 Ιουνίου και στις 6, 13, 24 και 27 Ιουλίου 2020) και επέφερε σημαντικές αλλαγές οι οποίες στόχευαν στο να κλείσουν τρύπες, να διευρυνθούν οι επενδυτικοί τομείς που καλύπτει το πρόγραμμα και να ενισχυθεί ο έλεγχος και η διαφάνεια.

«Εν πολλά πρόχειρο να κάμουμε τούτη τη δουλειά»

Ωστόσο, τα πάντα ανατράπηκαν στη συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής στις 31 Ιουλίου 2020. Η υπό αναφορά συνεδρία αποδείχθηκε εξαιρετικά κρίσιμη, αφού λίγες μέρες αργότερα (23 Αυγούστου 2020) άρχισαν τα δημοσιεύματα του Al Jazeera, τα οποία οδήγησαν τελικά στον τερματισμό του προγράμματος.

Στη συνεδρία τέθηκαν προς ψήφιση, μεταξύ άλλων, δύο νομοσχέδια και οι κανονισμοί όπως αυτοί τροποποιήθηκαν από την Επιτροπή Εσωτερικών. Παρά ταύτα την τελευταία στιγμή ο ΔΗΣΥ κατέθεσε επτά προφορικές τροπολογίες, οι οποίες έγιναν αποδεκτές από τον Δημήτρη Συλλούρη και οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα να ξηλωθεί η προσπάθεια της Επιτροπής Εσωτερικών.

Από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε η προώθηση προφορικών τροπολογιών, υπήρξε παρέμβαση από τον ΓΓ του ΑΚΕΛ, Άντρο Κυπριανού, ο οποίος επεσήμανε τα ακόλουθα:

Α. Κυπριανού: «Κύριε Πρόεδρε, έν’ πολλά πρόχειρο τωρά να κάμουμε τούτη τη δουλειά έτσι στο πόδι. Αφού έν’ νεκρή η περίοδος τωρά, τον Σεπτέμβρη στην πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής να το δουν το θέμα και να δουν πού να το βάλουν».

[…]

Ε. Μαύρου: «Κύριε Πρόεδρε, υπάρχει η δυνατότητα τούτες τις τροπολογίες να τις δούμε τον Σεπτέμβρη; Πραγματικά, αλλάζουν άρδην το τι συζητήσαμε…»

Δ. Συλλούρης: «Εγώ έκαμα ενέργειες από χθες, κυρία Μαύρου, να αναβαλλόταν το σύνολο για τον Σεπτέμβρη … Είπατε όλοι ότι είναι εντάξει».

Ε. Μαύρου: «Είδα με έκπληξη κάποιες τροπολογίες σε ζητήματα για τις οποίες είχαν γίνει ομόφωνα οι αλλαγές στα κείμενα…»

Ξ. Κωνσταντίνου: «Κύριε Πρόεδρε, να εξηγήσω καταρχάς ότι οι πλείστες όσες τροπολογίες τις οποίες έχουμε υποβάλει εδώ και δύο ημέρες επαναφέρουν ουσιαστικά το κείμενο του αρχικού νομοσχεδίου. Οπότε, δεν είναι καμία έκπληξη. Έχουν όντως συζητηθεί.  Πρέπει να πούμε ότι μετά από πολύ σοβαρή συζήτηση έχουμε καταλήξει στο ότι χρειάζεται να επανέλθει μια συγκρότηση στο βασικό το κείμενο και γι’ αυτόν το λόγο είναι που τις επαναφέρουμε».

[…]

Γ. Λουκαΐδης: «Από την αρχή το ΑΚΕΛ στη σύσκεψη αρχηγών είχε αντιδράσει πολύ έντονα στην πρόθεση να κατατεθούν προφορικές τροπολογίες […] Αν δεν συντρέχει λόγος, εμείς πάμε και στο άλλο. Ας πάνε ολόκληροι οι κανονισμοί τον Σεπτέμβρη, είναι νεκρή περίοδος ο Αύγουστος…»

Δ. Συλλούρης: «Ξεκίνησε η συζήτηση. Δεν θα το δεχτώ».

[…]

Αρ. Δαμιανού: «Δεν γνωρίζουμε αυτά που αποπειρώνται να επαναφέρουν σήμερα οι συνάδελφοι (του ΔΗΣΥ), για ένα ζήτημα που ταλανίζει την Κυπριακή Δημοκρατία εδώ και μερικά χρόνια. Θα κληθούμε, αν γίνουν αποδεκτές (οι προφορικές τροπολογίες), να ψηφίσουμε χωρίς να γνωρίζουμε όλοι επ’ ακριβώς τι περιλαμβάνουν αυτά τα πράγματα. Έχουμε κριτήρια διαφοροποίησης της πολιτογράφησης, ακούμε διαφοροποίηση του ποιοι θα είναι δικαιούχοι. Αντιλαμβάνεστε είναι πολύ σοβαρά ζητήματα και παρακαλώ λάβετε υπόψιν αυτή τη διάσταση».

[…]

Γ. Λουκαΐδης: «Δεν έχουμε καν τις (προφορικές) τροπολογίες, κύριε Πρόεδρε. Μιλούμε για τη σοβαρότητα…»

[…]

Δ. Συλλούρης: «Να σας το δώσουν τώρα (το πακέτο των προφορικών τροπολογιών)».

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας οι βουλευτές του ΑΚΕΛ επιχείρησαν ξανά να παρέμβουν για να αποτρέψουν την ψήφιση των προφορικών τροπολογιών του ΔΗΣΥ, αλλά ο Δ. Συλλούρης συνέχισε κανονικά τη συνεδρία. Ενδεικτική είναι η ακόλουθη παρέμβαση:

Γ. Λουκαΐδης: «Η τροπολογία που έχει εγκριθεί δύναται να συνεχίσει να διοχετεύει όλο το επενδυτικό πρόγραμμα πολιτογραφήσεων σε έναν τομέα, κυρίως στους πύργους, από τους οποίους κάποιοι ωφελούνται. […] Οπόταν, αυτή τη φούσκα που στήθηκε, την τροφοδοτούμε, για να συνεχιστεί και στο μέλλον. Και όσοι ψήφισαν αυτό έκαμαν, εξυπηρετώντας βεβαίως -και αυτό είναι το κύριο- τους ελάχιστους προνομιούχους που λυμαίνονται αυτό το πρόγραμμα και εκθέτουν τη χώρα μας διεθνώς».

 

Κάθε φορά που τα έβρισκαν σκούρα έκαναν μικροαλλαγές στο Πρόγραμμα

Το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα (ΚΕΠ) τέθηκε σε εφαρμογή με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 24.5.2013.

Στις 19.3.2014 το Υπουργικό Συμβούλιο καθόρισε νέα οικονομικά κριτήρια.

Στις 13.9.2016 το Υπουργικό Συμβούλιο μείωσε περαιτέρω τα απαιτούμενα ποσά επένδυσης.

Στις 9.1.2018 το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε νέα μέτρα.

Στις 21.3.2018 το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε περαιτέρω μέτρα.

Στις 13.2.2019 το Υπουργικό Συμβούλιο αναθεώρησε και πάλι το ΚΕΠ.

Μέχρι πριν λίγες μέρες τα στελέχη της κυβέρνησης και του ΔΗΣΥ σε μια προσπάθεια να εκτονώσουν τις αντιδράσεις, παραδέχονταν ότι έγιναν «λάθη» στο παρελθόν, αλλά πλέον έγιναν πολύ αυστηρά τα κριτήρια των πολιτογραφήσεων. Αυτό όμως συνέβη, όχι γιατί ήθελε η κυβέρνηση ή ο ΔΗΣΥ, οι οποίοι μάλιστα κατά καιρούς διαβεβαίωναν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, αλλά γιατί εξαναγκάστηκαν από τη χιονοστιβάδα αποκαλύψεων και καταγγελιών από διεθνείς οργανισμούς, ευρωπαϊκούς θεσμούς, από την αντιπολίτευση και τους πολίτες.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News