• Καθημερινή ενημέρωση

    Κάθε πρωί η επικαιρότητα στο inbox σου.



Με αφορμή/ Ορίζοντας/ Φωτογραφίες: Karol Jarek

Ως πότε για πάντα;

Με αφορμή την τραγωδία Αίας του Σοφοκλή, σε μετάφραση Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου και σκηνοθεσία Αργύρη Ξάφη, που παρουσιάζει το Εθνικό Θέατρο Ελλάδας στο Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Δράματος  αναδημοσιεύουμε το σημείωμα του σκηνοθέτη:

 «Ο Αίας ξεκινά με τη λέξη «Πάντα». Κανένα έργο του Σοφοκλή δεν το απασχολεί τόσο ο χρόνος. Στη διάρκειά του ο Χορός τραγουδά για τις θεραπευτικές και αποκαλυπτικές του ιδιότητες. Όμως, ο κόσμος του ίδιου του Αίαντα είναι ένα ρέον σύμπαν στο οποίο το πέρασμα του χρόνου δεν έχει επουλωτικές ιδιότητες. Εδώ ένα πράγμα είναι βέβαιο, η αβεβαιότητα. Καμία εξαίρεση σε αυτόν τον νόμο. Αυτή που ήταν κάποτε λάφυρό του, τώρα τον λατρεύει. Οι Έλληνες που ήταν κάποτε οι φίλοι και σύντροφοί του, τώρα τον μισούν. Ο Οδυσσέας που απεχθάνεται περισσότερο απ’ όλους, τον λυπάται. Και «κατά σύμπτωση» ο Αίαντας ακολουθεί τη μοίρα του εχθρού που μόχθησε όσο κανέναν να εξοντώσει, του Έκτορα.

Ο Αίας βλέπει τον κόσμο όπως ακριβώς είναι και αποφασίζοντας να πάει αντίθετα στη ροή του, βρίσκει τον εαυτό του. Εκπληρώνει τον Δαίμονά του, τη «μοίρα του στο διηνεκές». Προκειμένου να παραμείνει ο Αίας, πρέπει να σταματήσει να είναι. Πρέπει να δώσει ο ίδιος τέλος στη ζωή του, ξεφεύγοντας από την επιλογή, την τύχη και την αλλαγή. «Τὰ ἄλλα στὸν Ἅδη, στοὺς πεθαμένους κάτω θὰ τὰ πῶ» λέει φεύγοντας, καθώς μετατρέπεται σε έναν αιώνιο μύθο και περνάει από το εφήμερο στο αιώνιο.

Στην παράσταση θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις άπειρες δυνατότητες μελέτης και ανάγνωσης για το τι πραγματικά μπορεί να σημαίνει το ότι το έργο εκτυλίσσεται σε καιρό πολέμου. Και πώς μεταφέρεται αυτό ποιητικά, πέρα από την κυριολεξία της φρίκης. Σε αυτή τη σκέψη βασίζεται και η επιλογή του μεικτού χορού. Επίσης, τι σημαίνει και πώς αποδίδεται στη σκηνή το ατελείωτο και ατελέσφορο του Τρωικού πολέμου –βρισκόμαστε στον 9ο χρόνο ενός πολέμου που θα διαρκούσε και αυτός 15 μέρες.

Πρόκειται για ένα τρομακτικά σύγχρονο κείμενο. Και κατά –κακή δυστυχώς– σύμπτωση, προσωπικό. Μια παράσταση αφιερωμένη στον πατέρα μου που βίαια έχασα πριν από λίγους μήνες. Και αυτή η ατελείωτη αναμονή μιας ταφής. Ο Σοφοκλής αποτυπώνει τον κόσμο από εδώ και πέρα, έναν κόσμο χωρίς τον Αίαντα. Χωρίς ήρωες. Μη-ηρωικοί είναι και οι λόγοι και οι διάλογοι μετά τον θάνατό του, γεμάτοι καγχασμούς, απειλές, κακίες και φωνές. Οποιοσδήποτε λυρισμός πεθαίνει μαζί με τον Αίαντα. Κανένα μεγαλείο. Ακόμη και ο θάνατος μοιάζει πιο ρεαλιστικός σιγά-σιγά. Αν και απών, είναι δυναμικά παρών σε έναν κόσμο μικρών (μικροπρεπών) ανθρώπων –όπως λέει και ο χορός στην πάροδο «Οἱ μικροὶ χωρὶς τοὺς μεγάλους εἶναι κάστρα αφύλακτα». Ταυτόχρονα, εισερχόμαστε σε μια εποχή πιο δημοκρατική, με δυνατότητες συμβιβασμού και ζύμωσης απόψεων, στην οποία δεν φαίνεται να μπορεί να αντέξει ο Αίας.

Το βάρος και η ευθύνη του ηρωισμού πρέπει πια να ανήκει σε όλους. Η αρετή της αριστοκρατίας πρέπει να εκδημοκρατιστεί»

Αργύρης Ξάφης

Αρχαίο Θέατρο Κουρίου

Παρασκευή, 5 Αυγούστου 21:00

Σάββατο, 6 Αυγούστου, 21:00

Αίας Pr Photo By © Karol Jarek 62

 

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.