Αξιοποίηση της Ε.Ε. για το Κυπριακό

Του
Γιαννάκη Λ. Ομήρου*

 

Υπάρχει κανένας στην Κύπρο που να διαφωνεί µε το πασίδηλον ότι η µεγαλύτερη πολιτική και διπλωµατική κίνηση από την εποχή της τουρκικής εισβολής ήταν ο ευρωπαϊκός µας προσανατολισµός µε την υποβολή αίτησης για ένταξη στην Ε.Ε. και η επίτευξη τελικά του στόχου της ευρωπαϊκής µας ενσωµάτωσης; Έστω και αν υπάρχουν δικαιολογηµένα παράπονα για µη πλήρως ικανοποιητικές θέσεις και παρεµβάσεις της Ένωσης σε ό,τι αφορά το Κυπριακό; Το πολυσήµαντο της ευρωπαϊκής ενσωµάτωσης της Κύπρου καταδεικνύεται και επιβεβαιώνεται αν προς στιγµή υποθέταµε ότι δεν ακολουθούσαµε την ευρωπαϊκή πορεία. Σε µια τέτοια περίπτωση, µε δεδοµένη την τουρκική αδιαλλαξία και τη συνεχή της κλιµάκωση, θα βρισκόµασταν σε µια κατάσταση αµηχανίας και ακινησίας χωρίς το ενδεχόµενο οποιωνδήποτε προοπτικών γύρω από το Κυπριακό. Ο ευρωπαϊκός προσανατολισµός και η τελική ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. άνοιξε προοπτικές και δυνατότητες για το µέλλον της Κύπρου και την επίλυση του κυπριακού προβλήµατος. Κι αυτό γιατί τόσο η διαδροµή προς την Ε.Ε. όσο και η ενσωµάτωση σε αυτήν αναµφίβολα επενεργούν ως πίεση προς την Τουρκία προς την κατεύθυνση της λύσης που θα λαµβάνει υπόψιν την κοινοτική έννοµη τάξη. […]

Προϋπόθεση όµως για την επιτυχία αυτής της προσπάθειας είναι να δοθεί το µήνυµα ότι δεν θα διστάσουµε να χρησιµοποιήσουµε πλήρως τα δικαιώµατα που µας παρέχει η ιδιότητα του κράτους – µέλους της Ε.Ε. για να ανακόψουµε, εφ’ όσον αυτό απαιτείται, την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Επίδειξη ανοχής προς µια κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθησιν κακόπιστη άρνηση της Τουρκίας να συµµορφωθεί, θα οδηγήσει σε κατάρρευση ολόκληρης της εθνικής στρατηγικής των τελευταίων τριάντα χρόνων. Πέραν των πιο πάνω, ήλθε η ώρα για ανάληψη συγκεκριµένων πρωτοβουλιών εντός Ε.Ε. Ωρίµασε πλέον ο καιρός για ανάληψη κοινής δράσης (joint action) της Ε.Ε. Αυτό πρέπει να είναι το επόµενο µεγάλο βήµα, ο επόµενος µεγάλος στόχος στο πλαίσιο της αξιοποίησης της ευρωπαϊκής ιδιότητας της χώρας µας.

Με δεδοµένο ότι «η Ένωση µπορεί µε κοινή δράση να επιδιώξει τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής», όπως προβλέπουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες, θα µπορούσε το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο να πάρει συγκεκριµένες αποφάσεις που θα δροµολογούν την ενεργό ανάµειξη στις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού. Τέτοιες αποφάσεις θα µπορούν να είναι οι πιο κάτω:

– Να ορίσει συντονιστή για το Κυπριακό µε συγκεκριµένο ρόλο στις προσπάθειες λύσης. Συντονιστή που βέβαια θα είναι ορατός και όχι αόρατος όπως µέχρι τώρα.

– Να προωθήσει σχεδιασµούς και µέτρα που θα οδηγούν σε κοινές εκδηλώσεις και προγράµµατα συνεργασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων υπό την ευθύνη και την αιγίδα της Ε.Ε. και µε τη στήριξη της κυπριακής κυβέρνησης.

– Να προγραµµατίσει τη συζήτηση του Κυπριακού σε επόµενο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο µε τελικό στόχο την εκπόνηση ενός ολοκληρωµένου περιγράµµατος βασικών αρχών λύσης, στηριγµένου στο κοινοτικό δίκαιο. Το σχέδιο αυτό να συζητηθεί σε µια επί τούτω Ευρωπαϊκή ∆ιάσκεψη. Κορυφαία συνεισφορά της Ε.Ε. θα µπορούσε να είναι η πρόταση ένταξης της Κύπρου σε ένα ευρωπαϊκό συλλογικό σύστηµα ασφάλειας που θα εγγυάται την ανεξαρτησία και κυριαρχία του κυπριακού κράτους.

Μια τέτοια δέσµη πρωτοβουλιών, πέραν του ότι θα καταστήσει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας άµεσα συνδεδεµένη µε τη λύση του Κυπριακού, θα ενισχύσει τον ευρύτερο πολιτικό ρόλο της Ε.Ε. σε µια περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, όπου η Ένωση έχει κάθε λόγο να επιδιώξει διαµόρφωση συνθηκών ασφάλειας, σταθερότητας και συνεργασίας. Περιττό να τονιστεί ότι οι όποιες πρωτοβουλίες και κινήσεις της Ε.Ε. προς την κατεύθυνση λύσης του Κυπριακού δεν θα βρίσκονται σε αντίθεση µε τις προσπάθειές του ΟΗΕ, αλλά θα τις συµπληρώνουν και θα τις ενισχύουν. Ο καθορισµός ενός χάρτη διαδροµής σε αυτή την περίπτωση θα υποχρεώνει την Τουρκία να προχωρεί σε συγκεκριµένα βήµατα προόδου στο Κυπριακό.

Με νηφαλιότητα και ψυχραιµία και µε συνεκτίµηση όλων των δεδοµένων, όπως αυτά θα διαµορφωθούν από τη συµπεριφορά της Τουρκίας, να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις µε γνώµονα το εθνικό συµφέρον όπως αυτό εκφράζεται από το µεγάλο στόχο της λύσης.

* Πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.