Της Ελένης Κωνσταντίνου

Σαφή προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί για τη διοίκηση και οργάνωση των σχολείων η ασφάλεια των μαθητών και μαθητριών. Ήδη στα σχολεία έχουν σταλεί μια σειρά από συστάσεις από πλευράς της Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης, αφού όπως επισημαίνει ο διευθυντής Δημοτικής Εκπαίδευσης, Χρίστος Χατζηαθανασίου, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται, δυστυχώς, αύξηση των ατυχημάτων και των αντικοινωνικών συμπεριφορών στα σχολεία. Την ίδια ώρα καλούνται οι εκπαιδευτικοί να αναλάβουν ρόλο επιτηρητή, παιδονόμου, αλλά και να προβλέπουν συμπεριφορές που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε ατυχήματα! Παράλληλα, όπως αναφέρεται, φαίνεται πως αρκετοί/ές διευθυντές/διευθύντριες δεν ενημερώνουν έγκαιρα τη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης για σοβαρά συμβάντα ή, αν το πράξουν, δεν καταγράφουν με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα. Πάντως, όπως μας έχει λεχθεί από πλευράς εκπαιδευτικών, σε ό,τι αφορά τα ατυχήματα φαίνεται ότι υπάρχει αύξηση λόγω του γεγονότος ότι με τα νέα πρωτόκολλα και κανονισμούς καταγράφονται όλα τα περιστατικά, σοβαρά ή μη. Σε ό,τι αφορά τις αντικοινωνικές συμπεριφορές, όπως τονίστηκε, όχι απλά υπήρξε αύξηση αλλά τα ποσοστά έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.

Συγκεκριμένα η Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης καλεί τους εκπαιδευτικούς να είναι συνεχώς σε εγρήγορση και να γίνεται αυστηρή επιτήρηση όλων των χώρων του σχολείου (τάξεις, αυλή, τουαλέτες, σκάλες, υπόγειοι χώροι κ.λπ.) για έγκαιρη παρέμβαση, με απώτερο στόχο την αποφυγή ατυχημάτων και την ασφάλεια των παιδιών.

Η έγκαιρη λήψη μέτρων, αναφέρεται, για την αποφυγή ατυχημάτων στο σχολείο είναι απολύτως αναγκαία. Υποστηρικτικοί, προς την κατεύθυνση αυτή, είναι οι Κανονισμοί Λειτουργίας των Δημοσίων Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης του 2008 έως 2017.

Για την αποφυγή ατυχημάτων είναι απαραίτητη η διόρθωση ή/και η απομάκρυνση κάθε επικίνδυνου αντικειμένου που πιθανόν να προκαλέσει ατύχημα.

Εκπαίδευση των ίδιων των μαθητών

Επίσης για το σκοπό της πρόληψης και της αποφυγής ατυχημάτων κατά την ώρα της διδασκαλίας, όταν τα παιδιά βρίσκονται εντός της αίθουσας διδασκαλίας δίνονται συμβουλές για το πώς μπορεί να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες τραυματισμών, όπως για παράδειγμα:

  • Η διαρρύθμιση της σχολικής αίθουσας και η διάταξη των επίπλων, όπου ο διαθέσιμος χώρος το επιτρέπει, να γίνονται με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη διακίνηση των μαθητών/ριών και των εκπαιδευτικών.
  • Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, κατά τη συζήτηση του κώδικα καλής συμπεριφοράς της τάξης, οι εκπαιδευτικοί να συζητήσουν με τα παιδιά και να επισημάνουν τη σημασία της τακτοποίησης των σχολικών τσαντών και των επίπλων, τόσο για σκοπούς ασφάλειας κατά τις μετακινήσεις όσο και για την καλαισθησία της αίθουσας.
  • Οι μαθητές/μαθήτριες να εκπαιδευτούν ώστε να μη σηκώνονται από τη θέση τους παρά μόνο μετά από την άδεια του/της εκπαιδευτικού και μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες είναι ανάγκη να κινηθούν στην αίθουσα, να μη μεταφέρουν μαζί τους μολύβια ή άλλα αντικείμενα τα οποία, σε πιθανή πτώση, θα μπορούσαν να προκαλέσουν τραυματισμό. Να συγυρίζουν τις σχολικές τσάντες και να τοποθετούν τα μολύβια, τους διαβήτες και άλλα μυτερά ή αιχμηρά αντικείμενα, που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμό, σε κασετίνα σε εσωτερική θήκη της τσάντας, ώστε να μην εξέχουν από αυτήν. Τα πιο πάνω, καθώς και άλλες χρήσιμες συνήθειες προς αποφυγή δυσάρεστων περιστατικών και ατυχημάτων, συστήνεται όπως υπενθυμίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, στο πλαίσιο της ανάπτυξης σε όλα τα παιδιά της ικανότητας για ενσυνείδητη αυτοπειθαρχία και κοινωνική συμπεριφορά.

Παιδονομία και εντοπισμός επικίνδυνων συμπεριφορών

Επίσης υπενθυμίζονται και οι οδηγίες των Τεχνικών Υπηρεσιών προς τις Σχολικές Εφορείες, αναφορικά με τις κινητές εστίες ποδοσφαίρου και χειροσφαίρισης. Υπογραμμίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη αυστηρής επίβλεψης των μαθητών/ριών, καθόλη τη διάρκεια του σχολικού προγράμματος, από τους/τις εκπαιδευτικούς των τάξεων, αλλά και καθόλη τη διάρκεια των διαλειμμάτων, από τους/τις εκπαιδευτικούς που ασκούν παιδονομία. Αν διαπιστωθεί πρόβλημα με την επίβλεψη των παιδιών, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, τότε πρέπει να ληφθούν, χωρίς καθυστέρηση, μέτρα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν και την αύξηση της παιδονομίας. Σημειώνεται ότι καθήκοντα παιδονομίας πρέπει να ανατίθενται σε όλους τους/τις εκπαιδευτικούς, είτε πρόκειται για μόνιμο προσωπικό του σχολείου είτε για αντικαταστάτες/ριες ή επισκέπτες/ριες εκπαιδευτικούς. Τονίζεται, επίσης, ότι η παρουσία σχολικών συνοδών στη σχολική μονάδα δεν αίρει την ευθύνη των εκπαιδευτικών για την ασφάλεια όλων των παιδιών του σχολείου, περιλαμβανομένων και των παιδιών που συνοδεύονται από σχολικό/ή βοηθό. Οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι/ες αναλαμβάνουν καθήκοντα παιδονομίας, δεν πρέπει απλά να περιορίζονται στην εποπτεία των σχολικών χώρων, αλλά να λαμβάνουν κάθε δυνατό μέτρο πρόληψης και αποτροπής ατυχημάτων και τραυματισμών των μαθητών/ριών. Επιπρόσθετα, η έγκαιρη μετάβαση των εκπαιδευτικών στην τάξη ή στο χώρο μαθήματος (π.χ. στο γήπεδο για τη Φυσική Αγωγή) συμβάλλει, εκτός από τη μεγιστοποίηση του διδακτικού χρόνου και στην ασφάλεια των μαθητών/ριών.

Την ίδια ώρα στα πλαίσια της πρόληψης των ατυχημάτων καλούνται οι εκπαιδευτικοί να λάβουν και μια σειρά από άλλα μέτρα όπως να εντοπίσουν τους/τις μαθητές/μαθήτριες που συστηματικά δημιουργούν προβλήματα κατά τη διάρκεια διαλειμμάτων και να αναλάβουν πρόσθετα μέτρα επιτήρησής τους. Να είναι όλοι οι κοινόχρηστοι χώροι καθαροί και απαλλαγμένοι από οποιοδήποτε αντικείμενο που ενδεχομένως να προκαλέσει οποιοδήποτε ατύχημα ή τραυματισμό. Η τακτική επιθεώρηση των συγκεκριμένων χώρων και η πρόνοια για ευταξία και καθαριότητα είναι μεγάλης σημασίας. Ομάδα εκπαιδευτικών να ελέγχει καθημερινά το σχολικό κτίριο, κατά προτίμηση πριν από την έναρξη των μαθημάτων, ώστε να απομακρύνεται κάθε επικίνδυνο αντικείμενο ή να απαγορεύεται η πρόσβαση μαθητών/ριών σε χώρο που μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους.

Αυστηρές συστάσεις

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται εάν σε κάποιο σχολείο συμβεί σοβαρό ατύχημα ή επικίνδυνο συμβάν ή παράπτωμα ή κρούσμα αντικοινωνικής συμπεριφοράς ο κ. Χατζηαθανασίου χαρακτηρίζει ως ανησυχητικό το γεγονός ότι παρά τις σαφείς οδηγίες, αρκετοί/ές διευθυντές/διευθύντριες δεν ενημερώνουν έγκαιρα τη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης για σοβαρά συμβάντα ή, αν το πράξουν, δεν καταγράφουν με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα.

Πρώτο κουδούνι με φρουρούς ασφάλειας

Στις γενικότερες αλλαγές που έχουν προωθηθεί σε ό,τι αφορά τα μέτρα ασφάλειας και υγείας που θα εφαρμοστούν στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο είναι και η τοποθέτηση φρουρών ασφάλειας μεταξύ των ωρών 7:00-8:00 το πρωί και 13:00-14:00 μετά το μεσημέρι, καθώς και η λειτουργία κάρτας εισόδου σε ό,τι αφορά τα δημοτικά. Επίσης, σε όλα τα λύκεια, εξατάξια σχολεία και τεχνικές σχολές μπαίνουν επιτηρητές ασφάλειας. Το μέτρο θα εφαρμοστεί στα 38 δημόσια λύκεια, στα 6 εξατάξια σχολεία και στις 11 Τεχνικές και Επαγγελματικές Σχολές Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (σύνολο 55 σχολικές μονάδες), από την 1η Σεπτεμβρίου 2019. Οι επιτηρητές ασφάλειας θα βρίσκονται στα σχολεία καθημερινά από τις 7:00-14:00 και θα έχουν συγκεκριμένα καθήκοντα που αφορούν την ασφάλεια του σχολικού χώρου, των εργαζομένων στα σχολεία και όλων των επισκεπτών στους χώρους αυτούς. Παράλληλα σχεδόν σε όλα τα σχολεία έχουν ολοκληρωθεί οι περιφράξεις που επίσης εντάσσονται στα νέα μέτρα που έλαβε το Υπουργείο Παιδείας μετά και από το τραγικό περιστατικό με την απαγωγή παιδιών από το σχολείο τους.