Χαλαρή ομοσπονδία ή πολιτική σύγχυση

Του Λεόντιου Ιεροδιακόνου

Λόγος για να έχει περιορισμένες εξουσίες η κεντρική κυβέρνηση έχει γίνει αρκετές φορές στο παρελθόν. Κι αν η πρόταση για συζήτηση (τροφή προς σκέψη) γινόταν σε κάποιο ουδετεροποιημένο χρονικό διάστημα, πιθανόν να ήταν χρήσιμη. Υπάρχουν επιχειρήματα και υπέρ και εναντίον. Γι’ αυτό δεν θα ασχοληθώ με την ουσία του θέματος. Θα αναφέρω μόνο ότι το να μειωθούν οι αρμοδιότητες, στις οποίες θα απαιτείται μια τουρκοκυπριακή ψήφος ή ουσιαστική συμμετοχή, δεν εξουδετερώνει τις πιθανές δυσλειτουργίες. Ναι, θα μειωθούν τα σημεία προστριβής. Όμως εκεί που θα παραμείνουν οι αρμοδιότητες στην κεντρική εξουσία θα συνεχίσουν να υπάρχουν οι πιθανότητες δυσλειτουργίας.

Επιπρόσθετα, για κάθε καινούριο θέμα που δεν θα είναι ξεκάθαρο αν ανήκει στο κέντρο ή στις περιφέρειες, θα υπάρχουν αυτοί οι κίνδυνοι. Τα 2-3 χρόνια που λειτούργησε το Σύνταγμα Ζυρίχης Λονδίνου δεν ήταν μόνο πάνω στα θέματα που διαφωνούσαν, που ασκούσαν veto οι Τουρκοκύπριοι. Για παράδειγμα, αρνιούνταν να συνεργαστούν πάνω στην ανανέωση φορολογίας, όχι τόσο γιατί διαφωνούσαν με το περιεχόμενό της αλλά γιατί ήθελαν να ασκήσουν πίεση πάνω στους Ελληνοκύπριους να δεχτούν την ίδρυση ξεχωριστών δήμων ή για να αυξηθεί ο άμεσος διορισμός Τουρκοκυπρίων στη Δημόσια Υπηρεσία για να φθάσουμε την αναλογία του 70-30 που πρόβλεπαν οι συμφωνίες. Με άλλα λόγια, ο σκοπός για τον οποίο προτάθηκε η χαλαρή ομοσπονδία δεν εξυπηρετείται.

Εκείνο που προβληματίζει περισσότερο από την ουσία είναι το χρονικό διάστημα που έχει επιλεγεί η προώθηση αυτής της συζήτησης. Μάλιστα, όλα δείχνουν ότι έγινε αμελέτητα και πρόχειρα. Δεν έχει παρουσιαστεί κανένα σχέδιο με συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις. «Είναι τροφή για σκέψη». Στο Κραν Μοντανά λέχθηκε ότι επήλθε συμφωνία στα θέματα εσωτερικής διακυβέρνησης. Αυτό αναφέρει και ο Γενικός Γραμματέας στην έκθεσή του. Στο Κραν Μοντανά, παρόλο το ναυάγιο, είχαν επιτευχθεί σοβαρές συγκλίσεις και στις διεθνείς πτυχές του προβλήματος.

Γενικά δόθηκε η εντύπωση ότι απείχαμε πολύ λίγο από τη λύση. Στη δική μας πλευρά τόσο ο Π.Τ.Δ. όσο και η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων το θεώρησαν και το παρουσίασαν σαν νίκη. Ο δε ΠτΔ, που φέρει και την κύρια ευθύνη στη διαχείριση του Κυπριακού, έκτοτε δήλωνε καθημερινά την προσήλωση στο πλαίσιο Γκουτέρες. Η τουρκική πλευρά (όχι ο κ. Ακιντζί), μετά το Κραν Μοντανά μιλούσε για σχέδιο Β, για άλλες διαδικασίες ή και άλλες ρυθμίσεις. Εκφράζονταν με τρόπο που φανέρωνε ότι ήθελαν να παρακάμψουν το σχέδιο Γκουτέρες. Μήπως με το να στρέψουμε την προσοχή μας σε προτάσεις για λιγότερη κεντρική κυβέρνηση σ’ αυτό το χρονικό διάστημα, συμβάλουμε και εμείς στην εξασθένιση της δυναμικής που δημιούργησε η διαδικασία και το πλαίσιο Γκουτέρες; Το θέμα της χαλαρής κεντρικής κυβέρνησης ήταν πάντοτε θέση της τουρκικής πλευράς. Μάλιστα ο κ. Ντενκτάς σ΄ ένα βιβλίο του απαριθμούσε μόνο δέκα τέτοιες αρμοδιότητες.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν πάντοτε εναντίον από φόβο μήπως ένα τέτοιο πείραμα θα αποτελούσε προθάλαμο για τη δημιουργία δύο κρατών. Αυτό το θέμα θα μπορούσε να εγερθεί ακόμα και μετά τη λύση του προβλήματος και μάλιστα με πιθανή διαπραγμάτευση για ανταλλάγματα. Τέλος, οι φόβοι για πιθανά αδιέξοδα πρέπει να μετριαστούν. Γιατί από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα υπάρχει μεγάλη διαφορά όσον αφορά τις πιθανότητες αδιεξόδου.

Εκτός από τις πολύ άσχημες εμπειρίες που βίωσαν και οι δύο κοινότητες στο παρελθόν, σήμερα είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενός τεράστιου πολιτικοοικονομικού οργανισμού ο οποίος έμαθε να λύνει τα προβλήματά του μόνο με διάλογο. Επιπρόσθετα, η πιθανή εκλογή Προέδρου και Αντιπροέδρου με διασταυρωμένη ψήφο θα απομάκρυνε την πιθανότητα να οδηγηθούμε σε οριστικό αδιέξοδο. Εξάλλου, κάτι τέτοιο δεν θα το επιτρέψουν οι Βρυξέλλες. Θα μας υποχρεώσουν να βρούμε λύση με διάλογο.

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.