Χρίστος Μελίδης: Το θέατρο είναι πιο σημαντικό από το ποδόσφαιρο

Συνέντευξη στον Αντώνη Γεωργίου

Ο Χρίστος Μελίδης είναι από το 2015 ο νέος πρόεδρος του ΔΣ της ΕΘΑΛ. Είχε διατελέσει χρόνια μέλος του Συμβουλίου της και είναι γνώστης των προβλημάτων και των προκλήσεων τόσο για το λεμεσιάνο θεατρικό σχήμα όσο και για το κυπριακό θέατρο γενικότερα. Μιλάμε μαζί του για τις προοπτικές της ΕΘΑΛ και το νέο θεατρικό τοπίο όπως διαμορφώνεται σήμερα, την ανάγκη για περισσότερη κρατική στήριξη, τις μικρότερες θεατρικές ομάδες, όπου το σημαντικό, για τον ίδιο, είναι «να δείξουν συνέπεια και να έχουν συνέχεια» αλλά και για τον ΘΟΚ. Φυσικά αναφέρεται και στο Σχέδιο «ΘΥΜΕΛΗ» που πιστεύει πως πρέπει «να αποσυρθεί εξ ολοκλήρου» και να εκπονηθεί καινούργιο με άλλη φιλοσοφία, αλλά προτείνει παράλληλα συγκεκριμένες αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν αμέσως σε αυτό.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΕΛΙΔΗΣ

Η ΕΘΑΛ, που ιδρύθηκε το 1988, πέτυχε τους στόχους της μέσα από πολλές δράσεις

Ποιες νομίζετε είναι οι προκλήσεις για την ΕΘΑΛ από εδώ και πέρα;

Να ξεπεράσει τις δυσχέρειες και τους περιορισμούς που θέτει το σχέδιο επιχορηγήσεων «Θυμέλη» και που είναι σε μεγάλο βαθμό οικονομικής φύσης. Η ΕΘΑΛ, που ιδρύθηκε το 1988, είναι εταιρεία θεατρικής ανάπτυξης, η οποία νομίζω ότι πέτυχε τους στόχους της, μέσα από πολλές δράσεις, κυρίως όμως με τη θεατρική αποκέντρωση και δημιουργία. Αυτό θα συνεχίσει να είναι το ζητούμενο για μας. Iδιο θα θέλαμε να συνεχίσει να είναι και το στίγμα μας: η επιλογή σημαντικών θεατρικών έργων από το παγκόσμιο και το ελληνικό ρεπερτόριο, η προώθηση του κυπριακού έργου, η συνεργασία με όσο το δυνατό περισσότερες ομάδες, ηθοποιούς και λοιπούς συντελεστές, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στους νέους και η προσπάθεια ανάπτυξης της θεατρικής παιδείας στην πόλη και την επαρχία της Λεμεσού.

Τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε κυρίως το δίπολο ΘΟΚ- Σχήματα του Σχεδίου Γ, τώρα περισσότερες ομάδες, αρκετές με μόνιμη στέγη.

Είναι όπως το λέτε. Το σημαντικό όμως δεν είναι η εικόνα όπως μπορεί να φαίνεται τώρα, ο μεγαλύτερος δηλαδή αριθμός ομάδων , που μπορεί να είναι και 50 σήμερα, αλλά ποιες από αυτές θα καταφέρουν να δείξουν συνέπεια και να έχουν συνέχεια και επίσης, το κυριότερο, ποιο θα είναι το επίπεδο ποιότητας στο οποίο θα κινηθούν.

Τα θέατρα του Σχεδίου Γ, με εξαίρεση την ΕΘΑΛ, ήταν, σε μεγάλο βαθμό, κλειστά σε νέους σκηνοθέτες, νέες συνεργασίες. Πώς το κρίνετε αυτό, πώς αντιδρούσατε σε αυτό;

Πράγματι, σε μεγάλο βαθμό έτσι ήταν. Χαίρομαι που σημειώνετε ότι η ΕΘΑΛ αποτελούσε την εξαίρεση. Hταν μια κατάσταση που δεν την βλέπαμε θετικά και η αντίδρασή μας σ’αυτήν ήταν το άνοιγμα και η συνεργασία, από πλευράς μας, τόσο σε νέους σκηνοθέτες και άλλους συντελεστές όσο και σε καινούργιες ομάδες τις οποίες εμπιστευτήκαμε. Το αποτέλεσμα, νομίζω, τελικά μας δικαίωσε.

Πώς αντικρίζετε την ύπαρξη τόσων καινούργιων ομάδων; Να επιχορηγούνται;

Πρέπει να επιχορηγούνται και να βοηθούνται οι νεοσύστατες ομάδες, όμως θα πρέπει να υπάρχουν ορθά κριτήρια, όπως θα πρέπει να υπάρχουν και για τις παλαιότερες ομάδες, που δεν θα πρέπει να έχουν να κάνουν όμως μόνο με το χρόνο λειτουργίας τους αλλά και με πολλά άλλα θέματα, όπως π.χ. πόσα άτομα οι ομάδες αυτές εκπροσωπούν (ο αριθμός για την ΕΘΑΛ είναι 50), πόσο οργανωμένες είναι για να μπορέσουν να επιτελέσουν το έργο τους, αν θα είναι συνεχούς λειτουργίας θέατρα, αν θα έχουν εργοδοτούμενους, εάν θα έχουν ή όχι δικό τους χώρο, εάν η έδρα τους θα είναι στην πρωτεύουσα ή όχι. Αυτά, μεταξύ άλλων , θα καθορίζουν και το ύψος της επιχορήγησης που θα λαμβάνουν . Νομίζω ότι όλα τα πιο πάνω τα αντιμετώπιζε με πολύ ορθό τρόπο το προηγούμενο Σχέδιο Επιχορηγήσεων του ΘΟΚ, το οποίο, αντί να τύχει κάποιων βελτιώσεων , δυστυχώς καταργήθηκε. Το ρεπερτόριο αυτών των νέων ομάδων , πράγματι, κάποτε φαίνεται να αφορά ένα μικρό μόνο κύκλο προσώπων , αλλά είναι και αυτό χρήσιμο και σε μια πλουραλιστική κοινωνία είναι και απαραίτητο. Μια απορία που θα ήθελα να εκφράσω είναι το γιατί κάποιες από αυτές τις πολυάριθμες νεοσύστατες μικρές ομάδες δεν επιδιώκουν να προσπαθήσουν να συνενωθούν μεταξύ τους;

Το σχέδιο «Θυμέλη» να αποσυρθεί εξ ολοκλήρου. Να αλλάξει πρώτα η φιλοσοφία του ΘΟΚ που υποστηρίζει ότι η χορηγία πρέπει να αφορά μόνο τη θεατρική δημιουργία. Είναι λάθος. Θα πρέπει να αφορά κυρίως τη θεατρική ανάπτυξη.

Να παραχωρούν, δωρεάν, τη θεατρική στέγη τους σε μικρότερες ομάδες τα μεγάλα σχήματα και ο ΘΟΚ; Iσως και για σκοπούς μοριοδότησης στο πρόγραμμα «Θυμέλη»;

Σίγουρα. Η ΕΘΑΛ το έπραττε και συνεχίζει να το πράττει είτε δωρεάν είτε με πολύ μικρό ενοίκιο (για να αντιμετωπίζει τα έξοδά της) και εάν ο ΘΟΚ μοριοδοτούσε αυτή την πρακτική, το αποτέλεσμα θα ήταν πολύ καλύτερο για όλους και κυρίως για το ίδιο το θέατρο.

Παρουσιάζονται αρκετά καινούργια κυπριακά  έργα, είναι απλώς μια μόδα ή κάτι αλλάζει;

Πάντοτε υπήρχαν και γράφονταν αρκετά κυπριακά έργα. Η ΕΘΑΛ στήριξε το κυπριακό έργο και συνεχίζει να το στηρίζει και πιστεύουμε ότι βάλαμε κι εμείς ένα λιθαράκι στην αναβάθμιση που παρατηρείται σήμερα και που δεν είναι μόνο αριθμητικής φύσεως. Η ΕΘΑΛ, όπως είναι γνωστό, μεταξύ άλλων , καθιέρωσε στη μνήμη του Κωστή Κολώτα διαγωνισμό συγγραφής θεατρικού έργου από τον οποίο έλκουν την προέλευσή τους αρκετά αξιόλογα κυπριακά έργα.

Πιστεύετε και σεις πως ο ΘΟΚ ανταγωνίζεται αθέμιτα τα άλλα σχήματα; Αν όχι ο ΘΟΚ, ποιος να αναλάβει τις επιχορηγήσεις στο Θέατρο;

Είναι γεγονός ότι ο ΘΟΚ ανταγωνίζεται τα άλλα θέατρα και είμαι σίγουρος ότι και οι ίδιοι οι άνθρωποι του ΘΟΚ αντιλαμβάνονται ότι δεν μπορούν να προΐστανται από τη μια ενός θιάσου και από την άλλη ενός οργανισμού που είναι υπεύθυνος να κατανέμει τις χορηγίες τόσο στον εαυτό του αλλά και στα υπόλοιπα θέατρα. Τις επιχορηγήσεις στο θέατρο θα πρέπει να τις αναλάβει είτε μια Αρχή Πολιτισμού, που επιτέλους θα έπρεπε να εξεταστεί σοβαρά η ίδρυσή της, είτε ένα τμήμα στα πλαίσια του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού  (ή ένα Υφυπουργείο Πολιτισμού).

Θεωρείτε τα ποσά που προσφέρει το κράτος ικανοποιητικά; Είναι σωστό να είναι εξαρτώμενο το θέατρο από τη χορηγία, υπάρχει άλλος τρόπος;

Σίγουρα τα ποσά δεν είναι ικανοποιητικά, εάν το ζητούμενο είναι να έχουμε και ικανοποιητικά αποτελέσματα. Δεν είναι δυνατόν η ΕΘΑΛ να ανεβάσει με €45.000 ένα έργο για το οποίο ο ΘΟΚ χρειάζεται €450.000. Θα πρέπει επομένως η πολιτεία και ο ΘΟΚ να εξετάσουν τρόπους για να βελτιωθεί η κατάσταση. Το σχέδιο «Θυμέλη» πάντως, δεν λειτουργεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το θέατρο είναι εξίσου σημαντικό με τον αθλητισμό και σίγουρα είναι πιο σημαντικό από το ποδόσφαιρο, δεν θέλει όμως η πολιτεία να το αντιμετωπίσει έτσι. Αν το έπραττε, πολλά, αν όχι όλα, από τα προβλήματα που υπάρχουν , θα έμπαιναν στην πορεία επίλυσής τους. Iσως να υπήρχαν θετικά αποτελέσματα με την παραχώρηση σχετικών φοροαπαλλαγών σε πρόσωπα και εταιρείες που θα επιχορηγούν τον πολιτισμό. Πολιτική βούληση χρειάζεται που, δυστυχώς, δεν φαίνεται να υπάρχει.

Ποιες είναι οι άλλες βασικές ενστάσεις της ΕΘΑΛ για το σχέδιο «Θυμέλη», τι θα αλλάζατε, αν μπορούσατε, αύριο κιόλας;

Το σχέδιο «Θυμέλη» θα έπρεπε να αποσυρθεί εξ ολοκλήρου. Θα έπρεπε να αλλάξει πρώτα η φιλοσοφία του ΘΟΚ που υποστηρίζει ότι η χορηγία πρέπει να αφορά μόνο τη θεατρική δημιουργία. Είναι λάθος. Θα πρέπει να αφορά κυρίως τη θεατρική ανάπτυξη. Παρά τα πιο πάνω, αμέσως, θα έπρεπε να αλλάξουν τα ακόλουθα: να ξεχωρίσουν τα θέατρα συνεχούς λειτουργίας από τα υπόλοιπα και να καταβάλλεται η χορηγία στο κάθε θέατρο ανά μήνα, λαμβανομένων υπόψη των μηνιαίων εξόδων τους, να καταργηθούν οι διατάξεις που καθιστούν υποχρεωτικό τόσο το ανέβασμα των έργων με τη σειρά που αυτή δηλώθηκε, όσο και τη συμμετοχή των συντελεστών της κάθε παράστασης όπως αυτή καταγράφηκε, να μειωθούν τα υποκειμενικά–καλλιτεχνικά κριτήρια επιλογής παραγωγών , αφού όλοι ξέρουμε ότι ούτε το προσωπικό γούστο ούτε οι προσωπικές συμπάθειες ή αντιπάθειες μπορούν πάντοτε να ξεπεραστούν , να μην γίνεται προγραμματισμός για 1 χρόνο αλλά τουλάχιστον για 2 χρόνια και να μην επιτρέπεται να εργοδοτεί ο ΘΟΚ ηθοποιούς ή άλλους συντελεστές που έχει ήδη δηλωθεί ότι θα συμμετάσχουν σε παραστάσεις που θ’ ανεβούν από τα ελεύθερα θέατρα.

Ακούγεται συχνά πως δεν υπάρχει θεατρικό κοινό στη Λεμεσό. Αν αυτό ισχύει ποια η ευθύνη της ίδιας της ΕΘΑΛ; 

Ναι, ισχύει. Μετά από 28 χρόνια λειτουργίας της ΕΘΑΛ, μπορώ να σας πω ότι το θεατρικό κοινό της Λεμεσού είναι ακόμη περιορισμένο τόσο στις δικές μας όσο και στις παραστάσεις των άλλων θεάτρων . Υπήρξε βέβαια κάποια αλλαγή και προσπάθειά μας θα είναι η περαιτέρω βελτίωση στον τομέα αυτό. Θα εξετάσουμε όλα τα ενδεχόμενα, αλλά δεν μπορούμε να υπερβούμε και όλα τα όρια: δεν θα επιλέγαμε π.χ. να ανεβάσουμε οποιαδήποτε έργα μόνο και μόνο για να προσελκύσουμε θεατές.

Πώς κρίνετε την πορεία της ΕΘΑΛ, τι θα θέλατε να είχε αποφευχθεί τι να αλλάξει;

Ποια η σχέση της ΕΘΑΛ με τη Λεμεσό; Νομίζω ότι η πορεία μας ήταν πολύ επιτυχής. Θα μπορούσε βέβαια να είχαμε συνεργασθεί με περισσότερες ομάδες, νεότερες ή πιο παλιές. Θέλουμε να φέρουμε περισσότερο κόσμο στο θέατρο και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω της θεατρικής παιδείας. Θέλουμε ακόμη να πείσουμε ότι θα πρέπει να δοθεί από την πολιτεία (και τον ΘΟΚ) περισσότερη σημασία στη θεατρική αποκέντρωση. Η ΕΘΑΛ είναι το πρώτο επαγγελματικό θέατρο συνεχούς λειτουργίας που ιδρύθηκε και συνεχίζει να λειτουργεί στη Λεμεσό, στο Συμβούλιό μας συμμετέχουν πάντοτε 4 μέλη του δημοτικού συμβουλίου της πόλης μας, ο Δήμος Λεμεσού είναι χορηγός μας, οι λεμεσιανοί θεατρόφιλοι ξέρουν και αναγνωρίζουν την ΕΘΑΛ σαν το θέατρο της πόλης τους, αλλά και από την πλευρά της η ΕΘΑΛ δραστηριοποιείται κυρίως για την πόλη και την επαρχία της Λεμεσού και είμαι βέβαιος ότι αυτό αναγνωρίζεται από όλους.

Φωτογραφία: Παύλος Βρυωνίδης

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.