Της Άννας Μισιαούλη

Η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού με τη χρήση Κυανίου επιδιώκει την αλ- λαγή της νομοθεσίας, ώστε να απαγορευτεί η εξόρυξη χρυσού με τη χρήση αυτού του θανατηφόρου υγρού. Με το πρόσφατο Φε- στιβάλ Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού με τη χρήση Κυανίου, υπό το σύνθημα «Χρυσάφι είναι ο τόπος μας», που διοργάνωσε στις 18 Νοεμβρίου, επεδίωξε την αποτροπή των κυ- βερνητικών σχεδιασμών, αφού έχει ήδη δοθεί άδεια στην εταιρεία Hellenic Copper Μines, η οποία ξεκίνησε την εξόρυξη χρυσού με τη χρήση κυανίου στη Σκουριώτισσα, παραβλέποντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες η μια μετά την άλλη απαγορεύουν τη χρήση κυανίου στη μεταλλευτική βιομηχανία στην επικράτειά τους, αλλά και το γεγονός ότι το Ευρωκοινοβούλιο και οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της Κύπρου στο Ευρωκοινοβούλιο ψήφισαν υπέρ της απαγόρευσης του κυανίου.

Η εκπρόσωπος της Πρωτοβουλίας, Αθηνά Καρυάτη, μιλώντας στη «Χαραυγή» ανέφερε ότι τα ατυχήματα σε μεταλλεία που χρησιμοποιούν κυάνιο έχουν δημιουργήσει τεράστιες καταστροφές, μέχρι και ανθρώπινους θανάτους, με μεγαλύτερο ατύχημα να έχει σημειωθεί λόγω κακοτεχνίας της εταιρείας στην πόλη Μπάια Μάρε της Ρουμανίας το 2000. Η καταστροφή δεν περιορίστηκε εκεί, αλλά εξαπλώθηκε σε όλες τις γύρω χώρες. Η καταστροφή χαρακτηρίστηκε η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ευρώπη μετά το Τσέρνομπιλ. Η κα Καρυάτη επεσήμανε ότι η κυβέρνηση έδωσε άδεια, παρόλο που έχουμε ήδη δύο περιοχές ρύπανσης από κυάνιο, στο Μιτσερό και στη Λεύκα, και η αποκατάστασή τους είναι πολύ δύσκολη. Πρόσθεσε ότι η χρήση κυανίου είναι μια από τις μεθόδους που απαιτούν πολύ μεγάλες ποσότητες νερού, οι οποίες συλλέγονται από γεωτρήσεις, από τον Καρκώτη ποταμό αλλά και από τις διαρροές από το φράγμα της Σολέας -που ο ρόλος τους είναι να εμπλουτίζουν τα υπόγεια ύδατα- με αποτέλε- σμα την ερημοποίηση της περιοχής. Επεσήμανε ότι το κράτος δεν θα πάρει ούτε το 1% που προβλέπεται από το νόμο, ενώ παράλ- ληλα ρυπαίνεται ακόμη μια περιοχή με κυά- νιο με μη αναστρέψιμες συνέπειες σε περίπτωση διαρροής. Χημικό όπλο θεωρείται το κυάνιο από τα Ηνωμένα Έθνη Η κα Καρυάτη σημείωσε ότι το κυάνιο έχει ταξινομηθεί ως χημικό όπλο από τα Ηνωμένα Έθνη και επομένως όλη η παραγωγή του πρέπει να αναφέρεται στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ). Επεσήμανε ότι η μέθοδος της κυάνωσης είναι από τις πιο παλιές μεθόδους εξόρυξης χρυσού και χρησιμοποιείται από τα τέλη του 19ου αιώνα κι αυτό γιατί είναι η πιο φτηνή και εύκολη μέθοδος. Μάλιστα στη Σκουριώ- τισσα η επεξεργασία γίνεται με πολύ πιο πρόχειρες εγκαταστάσεις, ανοιχτού τύπου, για να είναι η παραγωγή ακόμη πιο φτηνή, γιατί αλλιώς «θα πρέπει να χτιστούν πολύ μεγάλες εγκαταστάσεις εκατοντάδες τετραγωνικών μέτρων», όπως η ίδια η εταιρεία παραδέχτηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τη Σκουριώτισσα στο Τμήμα Περιβάλλοντος (πρακτικά 19/4/2016 σελ. 3-4). Η εταιρεία, σημείωσε η κα Καρυάτη, επικαλείται ότι σε άλλες περιοχές που χρησιμο- ποιήθηκε το κυάνιο για την εξόρυξη χρυσού στην Κύπρο, όπως στο Μιτσερό, «τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων τόσο στα δείγματα όσο και στα υπόγεια νερά της πε- ριοχής έδειξαν την απουσία κυανιούχων ενώσεων», όμως σε έρευνα του Πανεπιστημί- ου Κύπρου, μηχανικών του Τμήματος Υδά- των και της προέδρου του Τμήματος Γεωλο- γικής Επισκόπησης, που πραγματοποιήθηκε στο Μιτσερό το 2014, καταδεικνύεται ότι σε δείγματα του εδάφους από την περιοχή γύρω από το εργοστάσιο επεξεργασίας χρυσού στο Μιτσερό, το οποίο έκλεισε το 1940, βρέθηκαν υπερβολικά μεγάλα επίπεδα κυανίου, 70 χρόνια αφού είχε κλείσει. Την ίδια στιγμή, το μεταλλείο του Μιτσερού σημειώνει πολύ με- γαλύτερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, πολύ πάνω από τα επιτρεπτά όρια του πόσι- μου νερού, τα οποία διοχετεύονται στα υπόγεια ύδατα και στο έδαφος όλης της περιοχής και σημειώνει πολύ μεγάλη κινητικότητα. Σε αυτά τα βαρέα μέταλλα έχει βρεθεί και κυάνιο. Μια άλλη πολύ μολυσμένη περιοχή από κυάνιο, σημείωσε η κα Καρυάτη, βρίσκεται στο Ξερό, στη Λεύκα. Εκεί το εργοστάσιο σταμάτησε τις εργασίες του το 1974 και τα απόβλητα που άφησε πίσω του μολύνουν την περιοχή με βαρέα μέταλλα αλλά και κυάνιο και σύμφωνα με τις αναλύσεις που παρου- σιάστηκαν σε επιστημονικό συνέδριο το 2001, οι συγκεντρώσεις του κυανίου είναι πολύ πιο πάνω από 20 ppm6, διπλάσια ποσότητα από αυτήν που είναι «αποδεχτή» σήμερα, σύμφωνα με τον Νόμο Περί Διαχείρι- σης των Αποβλήτων της Εξορυκτικής Βιομηχανίας του 2009. Η θέση της εταιρείας Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η εταιρεία, με αφορμή συζήτηση του θέματος στην Επιτροπή Μεταφορών, ισχυρίζεται ότι η γνωμά- τευση της Περιβαλλοντικής Αρχής για το έργο Στρογγυλού – Μαθιάτη αναφέρει σαφώς ότι το έργο θα μπορούσε να λειτουργήσει με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο και τους κατάλληλους περιβαλλοντικούς όρους, με εξαίρεση μόνο μικρού μέρους της συνολικά αιτηθείσας περιοχής. Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνει ότι υπέβαλε ένσταση και επιβεβαιώνει λεπτομερείς όρους του Τμήματος Αρχαιοτήτων για την προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων στην πε- ριοχή του Μεταλλείου Στρογγυλού στο Μαθιάτη. Παρά τούτο, απορρίπτει ότι οι στοές στο ορυχείο Στρογγυλού είναι αρχαίες και ισχυρίζεται ότι οι στοές είναι της δεκαετίας του 1930-1940.

«Κυανούχα βροχή» θα πέφτει για την ανάκτηση… ιχνών χρυσού!

Η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού με τη χρήση Κυανίου απέστειλε τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εταιρείας στον υφηγητή του Ινστιτούτου Ορυκτολογίας-Πετρογραφίας του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, κ. Κυριάκο Αρίκα, ζητώντας τα σχόλιά του. Ο κος Αρίκας σημειώνει χαρακτηριστικά ότι η πληροφόρηση της εταιρείας όσον αφορά στο χαρακτηρισμό του πετρώμα- τος-μεταλλεύματος που προτείνεται για εκμετάλλευση και για μελλοντική εξόρυξη, είναι ουσιαστικά μηδενική, αφού δεν περιέχει «ούτε ίχνος ορυκτολογικής και χημικής ανάλυσης». Μάλιστα ο υφηγητής Κ. Αρίκας χαρακτηρίζει στις παρατηρήσεις του ως «απαράδεκτο μια επιχείρηση να προτείνει την παραγω- γή και διάθεση ενός προϊόντος χωρίς δημόσια πληροφόρηση για τη χημική του σύσταση». Σημειώνει επιπρόσθετα ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση τα πετρώματα της περιοχής Μαθιάτη ανήκουν στο εκτεταμένο οφιολιθικό σύμπλεγμα του Τροόδους και δεν αποκλείεται να περιέχουν για παράδειγμα ορυκτά αμιάντου, μεταξύ άλλων, με σχετικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Ο κ. Αρίκας επισημαίνει ότι όπως φαίνεται στη ΜΠΕ, προμηνύονται εκτεταμένες μεταλλευτικές δραστηριότητες και επεξεργασίες πετρωμάτων με τη μέθοδο της κυάνωσης. Υποστηρίζει ότι σύμφωνα με ορολογία που χρησιμοποιείται στη ΜΠΕ διαφαίνεται ότι για την ανάκτηση των ιχνών χρυσού από το θρυμματισμένο πέτρωμα θα πέφτει «κυανιούχα βροχή» στο ελεύθερο περιβάλλον με πολλαπλά ρίσκα. Προσθέτει ότι η υπαίθρια διαχείριση κυανίου εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους. Η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού με τη χρήση Κυανίου, που απαρτίζε- ται από τις οργανώσεις Ανάκυκλος Περιβαλ- λοντική, ΔΡΑΝ, ΚΙΝΑΜΕ – Κίνημα Αμεσοδημοκρατίας, Κίνημα Ζωής Κύπρου, ΝΕΔΑ – Νέα Διεθνιστική Αριστερά, Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Λεύκας, Ομάδα Πρωτοβουλίας κατοίκων Δρομολαξιάς – Μενεού, Ομάδα προστασίας Ιστορικού και Περιβαλλοντικού πλούτου κοινότητας Μαθιάτη, Ομάδα Επηρε- αζόμενων απότην επαναλειτουργία του αρχαίου μεταλλείου του Στρογγυλού στο Μα- θιάτη, Bandiera – Συλλογικότητα Αναρχικών και Κομμουνιστών, καλεί την κυβέρνηση και τη Βουλή να αναστείλουν τις άδειες που έχουν δοθεί, να αλλάξουν το νόμο σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Ευρωκοινοβουλίου και να απαγορεύσουν τη χρήση κυανίου στην Κύπρο, όπως και στις άλλες χώρες της Ευρώπης.

Κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος πραγματοποίησε επιτόπια επίσκεψη στο μεταλλείο του Στρογγυλού στο Μαθιάτη τον περασμένο Οκτώβρη. Σε δηλώσεις του κατά την επίσκεψη, ο πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτής του ΑΚΕΛ, Αδάμος Αδάμου, ανέφερε ότι η Βουλή μπορεί να δράσει πιεστικά με τις τοποθετήσεις των βουλευτών και να σπρώξει την εκτελεστική εξουσία σε τέτοιες κατευθύνσεις που θα έχουν σαν σημαία τους την προστασία του περιβάλλοντος και το δημόσιο συμφέρον. Από πλευράς του, ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, κατήγγειλε ότι ασκούνται πιέσεις στο Τμήμα Αρχαιοτήτων να αλλάξει την άποψή του όσον αφορά στην προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων στην περιοχή, ώστε να καταστεί δυνατή η αδειοδότηση. Ο κ. Θεοπέμπτου εξέφρασε την απογοήτευσή του, γιατί ενώ η διαδικασία αδειοδότησης έληξε με αρνητική γνωμάτευση από πλευράς της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, αρ- μόδιες υπηρεσίες δέχονται πιέσεις για αλλαγή της απόψής τους. Επεσήμανε ότι υπάρχει επιστημονική διαδικασία για να ακολουθηθεί.

Μας έχεις Like στο Facebook ;