COVID-19 και ενεργειακή μετάβαση

Του
Δρος Ανδρέα Πουλλικκά*

 

Tα μέτρα για τον περιορισμό της πανδημίας του ιού COVID-19 έχουν οδηγήσει σε οικονομική συρρίκνωση και σημαντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του ηλεκτρισμού, του φυσικού αερίου και του πετρελαίου. Η μειωμένη κατανάλωση ενέργειας προκαλεί πολλαπλά ερωτήματα και υποθέσεις. Για παράδειγμα η χαμηλότερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, εάν συνεχιστεί, μπορεί να οδηγήσει συμβατικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής σε δύσκολη οικονομική θέση, λόγω της περιορισμένης παραγωγής και συνάμα της μείωσης των εσόδων. Αποτέλεσμα θα είναι η απόσυρση αριθμού μη βιώσιμων συμβατικών μονάδων, ιδιαίτερα παλαιότερων μονάδων, από το σύστημα ηλεκτροπαραγωγής. Οι κρατικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας ενδέχεται να απαιτήσουν επιδοτήσεις για την επιβίωσή τους. Αντίθετα, οι φορείς εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα αντιμετωπίσουν σχετικά χαμηλότερες οικονομικές επιπτώσεις αφού μέχρι σήμερα έχουν προτεραιότητα έγχυσης ηλεκτρικής ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να συνεχίσουν να πωλούν ενέργεια ανεμπόδιστα. Ως αποτέλεσμα, ήδη σε αρκετά ηλεκτρικά συστήματα η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έφτασε σε πολύ υψηλά επίπεδα, πολλές φορές σε ακραίες καταστάσεις, δίνοντας μια γεύση από ένα μέλλον μεγάλης διείσδυσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επίσης, η χαμηλή ζήτηση ενέργειας και ο πόλεμος των τιμών πετρελαίου έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου εξευτελιστικά προς τα κάτω, ακόμη και σε αρνητική τιμολόγηση. Η κατακόρυφη πτώση των τιμών του πετρελαίου έχει επαναφέρει τη συζήτηση του φθηνού πετρελαίου που εμποδίζει την πρόοδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όμως, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οι οποίες επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή ηλεκτρισμού είναι απίθανο να επηρεαστούν από τη συντριβή της τιμής του πετρελαίου, αφού στην πραγματικότητα, ανά το παγκόσμιο, το πετρέλαιο διαδραματίζει αμελητέο ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Οι συνεχείς χαμηλές τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην προώθηση της χρήσης των ηλεκτρικών οχημάτων ή να αποθαρρύνουν τη χρήση βιοκαυσίμων, με αποτέλεσμα τη μείωση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές. Οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να το αντιμετωπίσουν αυτό με κίνητρα για χρήση ηλεκτρικών οχημάτων ως μέρος των πακέτων οικονομικών κινήτρων.

Οι οικονομικές προκλήσεις που προκύπτουν από την πανδημία είναι πιθανό να αναγκάσουν τις πλείστες χώρες να επικεντρωθούν σε βραχυπρόθεσμες διορθώσεις για την αναζωογόνηση της οικονομίας τους, υπονομεύοντας ενδεχομένως την ενεργειακή μετάβαση. Αυτό θα οδηγήσει στη μείωση των επενδύσεων στις αειφόρες ενεργειακές τεχνολογίες, στην επιβράδυνση της προόδου στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη μείωση των εφαρμογών ενεργειακής απόδοσης. Η οικονομική ανάκαμψη και η ενεργειακή μετάβαση μπορούν να συνυπάρξουν αφού ήδη υπάρχουν καλά παραδείγματα για το πώς τα πακέτα οικονομικών κινήτρων κατά την πανδημία του ιού COVID-19 υποστηρίζουν την αειφόρο ενεργειακή ανάπτυξη. Για παράδειγμα η Αυστραλία έχει ήδη νομοθετήσει δέσμη κινήτρων για την εγκατάσταση και χρήση ηλιακών τεχνολογιών. Επίσης, το 8% του πακέτου οικονομικών κινήτρων, ύψους 38 δισεκατομμυρίων δολαρίων της Νότιας Κορέας και περίπου το 40% του πακέτου, ύψους 586 δισεκατομμυρίων δολαρίων, της Κίνας διατέθηκαν για επενδύσεις σε αειφόρες ενεργειακές τεχνολογίες.

Ως εκ τούτου, κίνητρα που θα βασίζονται σε έργα καθαρής ενέργειας μπορούν να εξυπηρετήσουν και τους δύο σκοπούς, δηλαδή της οικονομικής ανάκαμψης και της ενεργειακής μετάβασης. Με αυτό τον τρόπο θα μπορεί να καταστεί εφικτή η οικονομική αναζωογόνηση, να δημιουργηθούν νέες εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και συνάμα να εγκατασταθούν αειφόρες ενεργειακές υποδομές προς όφελος του πλανήτη και των επόμενων γενεών.

*Πρόεδρος Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.