Της Ελένης Μαύρου

Τέλειωσε άδοξα και το δείπνο των δύο ηγετών, ήρθε και η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην Τουρκία για τις 24 Ιουνίου και… έδεσε το γλυκό.

Κανείς δεν περίμενε, νομίζω, ότι το δείπνο θα οδηγούσε σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ανέμεναν όμως πολλοί ότι οι δύο ηγέτες θα προσπαθούσαν, τουλάχιστον, να πείσουν τον Γ.Γ. του ΟΗΕ ότι διαθέτουν την πολιτική βούληση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Το σχόλιο του εκπροσώπου του, Στεφάν Ντούζαρικ, μετά το δείπνο είναι διαφωτιστικό: «Όπως σε κάθε πολιτικό θέμα που είναι άλυτο, χρειάζεται να βρούμε βούληση εντός και των δύο μερών για να προχωρήσουμε μπροστά».

Το αδιέξοδο στο δείπνο της Δευτέρας, από τη μια, και η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην Τουρκία, από την άλλη, θα κάνουν τον Αντόνιο Γκουτέρες ακόμα περισσότερο διστακτικό για να αναλάβει μια νέα πρωτοβουλία στο Κυπριακό. Μπορεί μ’ αυτό κάποιοι να βολεύονται. Κάθε λογικός άνθρωπος όμως κατανοεί ότι τα αδιέξοδα στο Κυπριακό ενισχύουν και τροφοδοτούν τη διχοτόμηση, η οποία εμπερικλείει τεράστιους κινδύνους για την Κύπρο και το λαό μας στο σύνολό του.

Και ενώ το τοπίο είναι ζοφερό, οι κυβερνώντες επιλέγουν να στρουθοκαμηλίζουν. Χαρακτηριστική είναι η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών για την Έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία, όπου αποσιωπούνται οι πιο ουσιαστικές αναφορές στο ρόλο της Τουρκίας σε σχέση με το Κυπριακό.

Αναφέρει χαρακτηριστικά η Έκθεση για τις διαπραγματεύσεις στην Ελβετία: «Η Τουρκία εξέφρασε στήριξη στις συνομιλίες και στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και του ειδικού του συμβούλου». Πώς η πλήρης απενοχοποίηση της Τουρκίας επιτρέπει στο Υπουργείο Εξωτερικών να μιλά για την «πιο επικριτική έκθεση από το 2005»;

Πώς η απλή αναφορά της Έκθεσης ότι οι διαβουλεύσεις στην Ελβετία «έκλεισαν χωρίς συμφωνία», αναδεικνύει, κατά το Υπουργείο Εξωτερικών, «το ρόλο και ευθύνη της Τουρκίας στα κρίσιμα ζητήματα της Ασφάλειας και Εγγυήσεων»;

Πώς η επιμονή της Κομισιόν «για επέκταση και εκμοντερνισμό της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας», παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα αρνείται να την εφαρμόσει σε σχέση με την Κυπριακή Δημοκρατία, επιτρέπει στο Υπουργείο Εξωτερικών να πανηγυρίζει γιατί απλώς «καταγράφεται ότι η Τουρκία συνεχίζει την πολιτική διάκρισης έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας»; 

Πώς οι ίσες αποστάσεις που τηρεί η Κομισιόν για τις τουρκικές παραβάσεις στο FIR Λευκωσίας, παραπέμποντας αόριστα στην εξεύρεση μιας «επιχειρησιακής λύσης», επιτρέπουν στο Υπουργείο Εξωτερικών να πανηγυρίζει γιατί καταγράφεται απλώς ότι η Τουρκία «δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της»;

Ίσως το μόνο ζήτημα για το οποίο (στο παρόν τουλάχιστο στάδιο) η αναφορά στην Έκθεση είναι ξεκάθαρη, αφορά την ΑΟΖ, όπου καταγράφεται ότι οι ενέργειες της Τουρκίας «επιδρούν αρνητικά στις σχέσεις της με την Ε.Ε.», παραπέμποντας όμως στην ανάγκη επίλυσης αυτών των «διμερών (!) προβλημάτων».

Οι σχετικές δηλώσεις της Φ. Μογκερίνι ήταν ακόμα πιο διαφωτιστικές. Δεν αποκάλεσε απλώς την Τουρκία «εταίρο-κλειδί» αλλά την επαίνεσε κιόλας γιατί εργάστηκε σκληρά μαζί με την Ε.Ε. για την εξεύρεση λύσης. Μα αν η Φ. Μογκερίνι, η οποία ήταν παρούσα στο κρίσιμο δείπνο στο Κραν Μοντανά, πιστώνει την Τουρκία «με σκληρή δουλειά για την εξεύρεση λύσης», ποιος φταίει για το αδιέξοδο; Έπεισε τελικά, κάποιον έστω, ο Ν. Αναστασιάδης, ότι την ευθύνη για την αποτυχία του Κραν Μοντανά την φέρει η Τουρκία;

Το Κυπριακό βρίσκεται σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο. Η επικοινωνιακή διαχείριση για σκοπούς εσωτερικής κατανάλωσης μπορεί να βολεύει τους κυβερνώντες, αλλά δεν ανοίγει προοπτικές. Στρουθοκαμηλίζοντας, δεν θα καταφέρουμε ποτέ να ανοίξουμε φτερά για το μέλλον.