Δεν θα μείνει ψάρι μέχρι το 2040



Ο βυθός φιλοξενεί μόλις το 10% της ζωής που υπήρχε πριν από 50 χρόνια και αν δεν δράσουμε έγκαιρα, μέχρι το 2040 δεν θα υπάρχει κανένα ψάρι στη θάλασσα, δηλώνει ο Πιέρ Ιβ Κουστό, γιος του διάσημου εξερευνητή των βυθών Ζακ Ιβ Κουστώ.

Ο 32χρονος Πιέρ Ιβ Κουστώ, ο οποίος είναι ένας από τους πιο δραστήριους δύτες, εξερευνητές και ακτιβιστές για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ιδρυτής της “Cousteau Divers” και Πρέσβης Καλής Θελήσεως της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων, ήταν σήμερα φιλοξενούμενος σε εκδήλωση του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών, όπου κατέθεσε τις εμπειρίες και τις γνώσεις του στη δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών.

Στην ομιλία του, ανέφερε πως θα πρέπει να αντιληφθούμε πως η ζωή μας δεν είναι αποκομμένη από τη θάλασσα, αφού σε αυτήν ζουν οργανισμοί που παράγουν περισσότερο από το ήμισυ του οξυγόνου που αναπνέουμε και τους οποίους πρέπει να ευχαριστούμε που υπάρχουν.

“Στους ωκεανούς ζουν οργανισμοί που διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των οικοσυστημάτων, γι αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξετάσουμε τη διατήρηση τους και τη διατήρηση των οικοσυστημάτων αυτών”, πρόσθεσε και σημείωσε ότι σήμερα “η θάλασσα πεθαίνει, οι ωκεανοί πεθαίνουν, η Μεσόγειος πεθαίνει”.

Δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών

Η δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, συνέχισε, αποτελεί μια πολύ σημαντική πρακτική για την ανάπτυξη και προστασία της θαλάσσιας ζωής, ωστόσο είναι μια πολύπλοκη διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολλοί φορείς και χρειάζεται μια πολύ καλή προετοιμασία και σχεδιασμός.

Το πρώτο και ευκολότερο, κατά τον ίδιο, βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι μια επιστημονική μελέτη καταγραφής του βυθού, ώστε να καθοριστούν οι ευαίσθητες περιοχές, οι περιοχές με περισσότερη ή λιγότερη βιοποικιλότητα.

Το δυσκολότερο ωστόσο κομμάτι αυτής της προσπάθειας, υπέδειξε, αφορά την πρακτική εφαρμογή των αποφάσεων για δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, αφού όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να διαβουλευθούν και να συμφωνήσουν.

Έφερε ως παράδειγμα την εμπειρία του από τη Σαντορίνη, “στην πανέμορφη θάλασσα της οποίας δεν υπάρχουν πια ψάρια” και την αντίδραση που βρήκε από τους ψαράδες, στους σχεδιασμούς του για δημιουργία ενός προστατευόμενου θαλάσσιου πάρκου.

Οικονομικά οφέλη

Ο Πιέρ Ιβ Κουστώ είπε ακόμη πως θα πρέπει να υπάρχει μια συμμετοχική διαδικασία στη λήψη τέτοιων αποφάσεων, ενώ θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα δίκτυο παρακολούθησης αυτών των προστατευόμενων περιοχών, αλλά κι ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο, για την τιμωρία αυτών που παρανομούν, καταστρέφοντας τις περιοχές με τις ενέργειες τους.

Αναφέρθηκε δε στα οικονομικά οφέλη από την ανάπτυξη Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και στις προοπτικές ιδιωτικών επενδύσεων σε αυτές, φέροντας ως παράδειγμα τρία μικρά νησιά στην Ισπανία, τα οποία προστατεύουν τις τελευταίες δεκαετίες τη θαλάσσια περιοχή τους κι έχουν αποκτήσει ένα πλούσιο θαλάσσιο οικοσύστημα, με τα έσοδα από τον καταδυτικό τουρισμό να αγγίζουν τα 6 εκατομμύρια ευρώ.

Ιδιαίτερη προσοχή, υπέδειξε ο νεαρός Κουστώ, θα πρέπει η Κύπρος να δώσει στο πού θα λειτουργήσουν αυτές οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, αφού θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι διάφορες υποδομές που γίνονται ή θα γίνουν για εκμετάλλευση του φυσικού αερίου ή και του πετρελαίου. Θα πρέπει, σημείωσε, να αποφύγουμε περιοχές όπου θα διέρχονται αγωγοί, αφού ένα ατύχημα ή μια διαρροή, είναι αρκετά για να φέρουν την καταστροφή μιας θαλάσσιας περιοχής που προσπαθούμε να προστατεύσουμε.

Σήμερα, κατά τον Πιέρ Ίβ Κουστώ, τρέχουμε μια κούρσα ενάντια στο χρόνο, γιατί πεθαίνουν οι ωκεανοί, με το 90% του βυθού να έχει εξαφανιστεί και το υπόλοιπο 10% να απειλείται με πλήρη εξάλειψη μέχρι το 2040. Αυτό, σημείωσε, είναι το τίμημα που σήμερα πληρώνουμε, λόγω της ανεξέλεγκτης δράσεις των προηγούμενων γενεών, που δεν είχαν επίγνωση των πράξεων τους.

Κουγιάλης: Ανησυχητικό φαινόμενο η μείωση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας

Από την πλευρά του, ο αρμόδιος υπουργός, Νίκος Κουγιάλης, ανέφερε ότι η παγκόσμια μείωση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας είναι ανησυχητική και στρατηγική επιδίωξη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης είναι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, μέσα από τη δημιουργία ενός εθνικού δικτύου Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και η προώθηση μιας αειφόρου διαχείρισης της αλιείας.

Σε χαιρετισμό του στην εκδήλωση, ο υπουργός Γεωργίας ανέφερε πως θα πρέπει να ακολουθήσουμε μια νέα πορεία συνεχών προσπαθειών για επίτευξη του στόχου, που δεν είναι άλλος από την ανάκαμψη της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των αλιευτικών αποθεμάτων.

Τα τελευταία χρόνια, υπέδειξε ο κ. Κουγιάλης, η θαλάσσια βιοποικιλότητα παγκοσμίως μειώνεται ραγδαία, τα θαλάσσια οικοσυστήματα απειλούνται με υποβάθμιση από διάφορες πιέσεις και τα αλιευτικά αποθέματα χρόνο με το χρόνο λιγοστεύουν.

Για το λόγο αυτό, σημείωσε, όλοι μας να δράσουμε και να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να αντιστρέψουμε την πορεία αυτή και εξέφρασε τη θέση πως, η προστασία της βιοποικιλότητας, η ανάκαμψη των οικοσυστημάτων και του αλιευτικού πλούτου δεν είναι σημαντικά μόνο για την επίτευξη της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης του θαλασσίου περιβάλλοντος μέχρι το 2020, αλλά και για την ευημερία του συνόλου των πολιτών και ειδικότερα των παράκτιων κοινωνιών.

Τα υπάρχοντα μέτρα δεν αρκούν

Υπενθυμίζοντας το πακέτο νομοθετημάτων που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Κουγιάλης σημείωσε ότι, παρά το γεγονός ότι εφαρμόζονται διάφορα διαχειριστικά μέτρα, είναι σήμερα φανερό ότι τα μέτρα αυτά από μόνα τους δεν είναι αρκετά, αφού τα ιχθυοαποθέματα συνεχίζουν να δέχονται αυξημένη αλιευτική πίεση, η οποία καθιστά την αλιεία τους μη βιώσιμη.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, συμπλήρωσε, έχει καθορίσει ως ένα από τους στρατηγικούς του στόχους, την ανάπτυξη μιας γαλάζιας και αποδοτικής στη χρήση των πόρων οικονομίας, καθώς και μια πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη αλιεία που θα συμβάλλει στην τόνωση της οικονομίας μας.

“Εντός του πλαισίου αυτού, έχουμε θέσει ως στρατηγική επιδίωξη, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την προώθηση μιας αειφόρου διαχείρισης της αλιείας”, είπε και πρόσθεσε πως οι επιδιώξεις αυτές συνδυάζουν τα οφέλη, τόσο της διατήρησης του ιχθυοαποθέματος, της στήριξης των αλιέων, όσο και της δημιουργίας νέων προοπτικών βιώσιμης ανάπτυξης, όπως είναι ο γαλάζιος οικοτουρισμός, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της οικονομίας των παράκτιων περιοχών.

Ο υπουργός Γεωργίας τόνισε πως στόχος είναι η δημιουργία ενός εθνικού δικτύου Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, τόσο φυσικών όσο και με τεχνητούς υφάλους, το οποίο θα συμβάλλει με τα διάφορα άλλα διαχειριστικά μέτρα της αλιευτικής προσπάθειας, στην αύξηση της τοπικής βιοποικιλότητας, στον εμπλουτισμό των ιχθυαποθεμάτων και στην προσέλκυση καταδυτικού ενδιαφέροντος.

Η ίδρυση και η ορθή διαχείριση των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, υπέδειξε, μπορούν να συμβάλλουν στην αύξηση της αλιείας, αφού οι περιοχές αυτές μπορούν μέσα σε λίγα χρόνια να μεταμορφωθούν σε ιχθυότοπους, όπου τα αλιευτικά αποθέματα θα πολλαπλασιάζονται και θα εμπλουτίζουν τις γειτνιάζουσες περιοχές.

“Παράλληλα με την προώθηση της γαλάζιας ανάπτυξης, η δημιουργία τέτοιων περιοχών προστασίας είναι εξαιρετικά επωφελής για τη διαφοροποίηση και ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στις παράκτιες περιοχές”, συμπλήρωσε.

Ο κ. Κουγιάλης εξέφρασε την πεποίθηση πως οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές μπορούν να αποτελέσουν πόλο προσέλκυσης νέων μορφών εξειδικευμένου τουρισμού, του γαλάζιου οικο-τουρισμού, όπως ο αλιευτικός τουρισμός, ο καταδυτικός τουρισμός και άλλες συναφείς δραστηριότητες ήπιας εκμετάλλευσης του θαλασσίου περιβάλλοντος.

Έμφαση στην προστασία των θαλάσσιων πόρων

Αναφερόμενος στο νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “ΘΑΛΑΣΣΑ 2014-2020”, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, ο υπουργός είπε πως έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις προτάσεις για την προστασία των θαλάσσιων πόρων, όπου συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, δράσεις όπως, ο εμπλουτισμός και η περαιτέρω βελτίωση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών των τεχνητών υφάλων, η παροχή εναλλακτικού εισοδήματος στους αλιείς από τη συλλογή θαλάσσιων απορριμμάτων, η επιτήρηση των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, καθώς και η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων.

Επιβεβλημένη ωστόσο, ανέφερε, είναι η άμεση συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, όλων όσοι ασχολούνται δηλαδή με τη θάλασσα, την αλιεία, το σχεδιασμό και τη λειτουργία των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, αφού η δημιουργία και ο σχεδιασμός διαχείρισης τους δεν είναι από μόνα τους αρκετά.

Σημείωσε δε πως οι κανόνες λειτουργίας τους πρέπει να τηρούνται και οι περιοχές να επιτηρούνται, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της ενημέρωσης και επιμόρφωσης “που διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην όλη προσπάθεια, ώστε να καταστεί κατανοητό απ’ όλους πως είναι προς το συμφέρον τους η διαφύλαξη και η προστασία των περιοχών αυτών”.

Καταλήγοντας στην ομιλία του, ο Υπουργός Γεωργίας είπε πως είναι στο χέρι μας να αλλάξουμε την κατάσταση προς το καλύτερο, “είναι στο χέρι μας να παραδώσουμε στα παιδιά μας και στις επόμενες γενεές ένα καθαρό, υγιές και παραγωγικό θαλάσσιο περιβάλλον”.