Διαμερίσματα «παλατάκια» εσωτερικά και εξωτερικά με ρωγμές

Απαιτείται άμεση θεσμοθέτηση ελέγχου οικιών και πολυκατοικιών και παραχώρηση επιχορήγησης για σεισμική αναβάθμιση των παλιών οικοδομών

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Την άμεση θεσμοθέτηση ελέγχου οικιών και πολυκατοικιών, καθώς και την παραχώρηση επιχορήγησης για σεισμική αναβάθμιση των παλιών οικοδομών, ζητούν από το κράτος ο Σύλλογος Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου (ΣΠΟΛΜΗΚ) και το Επιστημονικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ).

Αφορμή στάθηκαν οι δύο τελευταίοι σεισμοί στη Σάμο στις 3 του περασμένου Δεκεμβρίου και στην Ελασσόνα στις 28 Φεβρουαρίου που κτύπησαν καμπανάκι στους δύο Συνδέσμους, λόγω των υλικών ζημιών που προκλήθηκαν σε οικοδομές και του κινδύνου που διέτρεξαν ανθρώπινες ζωές.

Μιλώντας στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος του ΣΠΟΛΜΗΚ, Ανδρέας Θεοδότου, τόνισε ότι δεδομένου ότι η Κύπρος βρίσκεται σε σεισμογενή ζώνη, επιβάλλεται να θεσμοθετηθεί αυτός ο έλεγχος, αφού μέχρι τώρα η ευθύνη για τον έλεγχο ανήκει στους ιδιοκτήτες.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, επεσήμανε ότι επιβάλλεται η θεσμοθέτηση του ελέγχου, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα κτίρια μεγάλης ηλικίας.

Έλλειψη κουλτούρας συντήρησης

Ο Ανδρέας Θεοδότου επεσήμανε ότι στην Κύπρο υπάρχει έλλειψη κουλτούρας συντήρησης, τόσο σε επίπεδο κράτους όσο και σε επίπεδο ιδιοκτητών.

Ενώ, σημείωσε, γίνονται επενδύσεις των εξωτερικών τοίχων για λόγους θερμομόνωσης, κανένας δεν ενδιαφέρεται να εξετάσει αν οι ρωγμές που παρουσιάζουν σπίτια και πολυκατοικίες είναι επικίνδυνες και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις σε περίπτωση σεισμικής δραστηριότητας.

Ο Κωνσταντίνος Κωνσταντής συμπλήρωσε ότι όντως υπάρχει έλλειψη κουλτούρας συντήρησης και κανένας δεν λειτουργεί προληπτικά. Βλέπουμε πολυκατοικίες, ανέφερε, που ενώ εσωτερικά τα διαμερίσματα είναι «παλατάκια», εξωτερικά φαίνονται ρωγμές ή ακόμα και σίδερα, αλλά κανένας δεν ενδιαφέρεται να τα επιδιορθώσει.

Ο κ. Θεοδότου από την πλευρά του επεσήμανε ότι αυτές οι φθορές μπορεί να είναι επικίνδυνες και σε περίπτωση σεισμού να αποτελέσουν την αιτία για την καταστροφή μιας οικοδομής. Εξήγησε επίσης ότι ιδιαίτερα μετά την τουρκική εισβολή του 1974 κτίστηκαν βιαστικά οικισμοί και κτίρια με αμφιβόλου ποιότητας υλικά, που σχεδόν 50 χρόνια μετά μπορούν να καταστήσουν μια οικοδομή επικίνδυνη.

Ο κ. Κωνσταντή από την πλευρά του σημείωσε ότι ζημιές, μικρές ή μεγάλες, μπορούν να προκληθούν και από ένα χαμηλής κλίμακας σεισμό. Επεσήμανε ακόμη ότι όσο περνά ο χρόνος και δεν επιδιορθώνονται οι φθορές, τόσο μεγαλώνει και το κόστος, διότι η φθορά μεγαλώνει και επηρεάζει μεγαλύτερο μέρος των κτιρίων. Αν έχει διαβρωθεί το σίδερο σε ένα μπαλκόνι, ανέφερε, και δεν επιδιορθωθεί, θα διαβρωθεί ολόκληρος ο οπλισμός, με αποτέλεσμα να πέσει ολόκληρο το μπαλκόνι.

Αλλαγή πορείας το 1994

Το 1994 έγινε τροποποίηση στην κείμενη νομοθεσία, η οποία καλύπτει την αντισεισμικότητα, όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Ωστόσο, πρόσθεσε ο πρόεδρος των Πολιτικών Μηχανικών, οι παλιές οικοδομές οι οποίες είναι κτισμένες πριν το 1994 δεν κτίστηκαν με αντισεισμική επάρκεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα είναι επαρκείς σε περίπτωση σεισμικής δόνηση. Επίσης, είπε, μετά το 1974 πολλές οικοδομές κτίστηκαν βιαστικά με υλικά που δεν ήταν ποιοτικά και χωρίς επίβλεψη.

Παράλληλα, πρόσθεσε, υπάρχει η νομοθεσία που κηρύσσει μια οικοδομή ως ετοιμόρροπη, αλλά αυτή δεν είναι αρκετή.

Μέχρι αυτή τη στιγμή ο δήμος ή η Επαρχιακή Διοίκηση έχουν την ευθύνη να εντοπίζουν επικίνδυνα κτίρια, να τα σηματοδοτήσουν και να ζητήσουν να γίνει άρση της επικινδυνότητας και να διορθωθεί η ζημιά.

Ο δήμος όταν εντοπίσει μια επικίνδυνη οικοδομή, τότε την κηρύσσει ως τέτοια και απαγορεύει την πρόσβαση. Ιδιαίτερα με τα πολύ παλιά σπίτια είναι άγνωστοι οι ιδιοκτήτες και γίνονται προσπάθειες να εντοπιστούν.

Παλαιότερα ο δήμος έκανε τις σχετικές μελέτες με πληρωμή των εξόδων, με στήριξη κτιρίου και μετά ζητούσαν τα έξοδα από τον ιδιοκτήτη.

Ο νόμος άλλαξε πέρσι και έγινε πιο αυστηρός. Προνοεί ένα χρόνο φυλάκιση και 10.000 ευρώ πρόστιμο αν μια κατοικία κηρυχθεί επικίνδυνη και ο ιδιοκτήτης δεν φροντίσει να την επιδιορθώσει.

Τεράστιο πρόβλημα για τους δήμους

Αυτή η διαδικασία, η οποία βασίζεται στην υφιστάμενη νομοθεσία, είναι ένας πονοκέφαλος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δήλωσε στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος της Ένωσης Δήμων, δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας.

Το καθήκον εντοπισμού επικίνδυνων κατοικιών το επιφορτίζονται οι Πολεοδομικές Υπηρεσίες των δήμων, είπε, και στην περίπτωση που ένα σπίτι είναι ετοιμόρροπο, οι Τοπικές Αρχές αναλαμβάνουν τη στήριξή τους.

Ωστόσο, πρόσθεσε, δεν υπάρχει ενδιαφέρον από τους ιδιοκτήτες για να γίνουν επιδιορθώσεις και πολύ περισσότερο για να καταβάλουν τα έξοδα. Γι’ αυτό πολλές τέτοιες περιπτώσεις βρίσκονται στα δικαστήρια, με τους δήμους να ζητούν από τους ιδιοκτήτες τα χρήματα που δαπανήθηκαν για επιδιόρθωση των κατοικιών.

Σύμφωνα με τον Α. Βύρα, αυτή τη στιγμή βρίσκονται ενώπιον των δικαστηρίων περίπου 100 τέτοιες περιπτώσεις.

Θεσμοθέτηση και επιχορήγηση

Οι δύο επιστημονικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι εκείνο που απουσιάζει είναι τόσο η θεσμοθέτηση του ελέγχου όσο και η επιχορήγηση που θα πρέπει να εγκρίνει το κράτος για να παραχωρείται στους ιδιοκτήτες, προκειμένου να αποτελέσει κίνητρο να επιδιορθώνουν τις φθορές, όπως ακριβώς γίνεται και με τις επιχορηγήσεις για τις θερμομονώσεις.

Οι μεγάλοι σεισμοί που έπληξαν την Κύπρο

Είναι γνωστό ότι η Κύπρος βρίσκεται σε σεισμογενή ζώνη. Ως εκ τούτου, αρκετές φορές από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έχουν σημειωθεί πολλοί σεισμοί, αρκετοί από τους οποίους ήταν καταστροφικοί.

Στην ιστοσελίδα του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης αναφέρεται ότι ο πιο μεγάλος σεισμός δεν είναι και ο πιο καταστροφικός, διότι απλούστατα εξαρτάται από τη θέση της εστίας σε σχέση με τις κατοικημένες περιοχές (και από τα χαρακτηριστικά του εδάφους). Εκείνο που προκαλεί καταστροφές είναι η ένταση ενός σεισμού.

Ο μεγαλύτερος σε μέγεθος σεισμός του 20ού αιώνα, κατά τον οποίο υπάρχουν ενόργανες καταγραφές, είναι αυτός της 9ης Οκτωβρίου 1996, μεγέθους Μ=6.8 με επίκεντρο το θαλάσσιο χώρο, περίπου 50km νότιο-δυτικά της Πάφου.

Ο σεισμός αυτός δεν προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές ούτε άμεση απώλεια ανθρωπίνων ζωών. Ο πιο καταστροφικός όμως του αιώνα ήταν αυτός της 10ης Σεπτεμβρίου 1953, μεγέθους Μ=6.1, με επίκεντρο το Στρουμπί της Πάφου. Σκοτώθηκαν 40 άνθρωποι, τραυματίστηκαν 100 και 4.000 έμειναν άστεγοι. Καταστράφηκαν 1.600 σπίτια, ενώ άλλα 10.000 σπίτια και δημόσια κτίρια έπαθαν ζημιές. Συνολικά επηρεάστηκαν 158 χωριά και πόλεις.

Ο πιο καταστροφικός σεισμός που έπληξε την Κύπρο κατά τα τελευταία 2000 χρόνια ήταν πιθανώς αυτός του 76 μ.Χ. ο οποίος ισοπέδωσε τη Σαλαμίνα, το Κίτιο και την Πάφο. Είναι δύσκολο όμως να γίνει σύγκριση των σεισμών των αρχαίων εποχών με τους πρόσφατους λόγω έλλειψης ποσοτικών δεδομένων (καταγραφών), των πολύ διαφορετικών χαρακτηριστικών του δομημένου περιβάλλοντος και της έντονης υποκειμενικότητας που χαρακτηρίζει τις ιστορικές μαρτυρίες.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.