Διχάζει την Ευρώπη το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο

Σειρά χωρών ζητούν εξαιρέσεις, ενώ επιφυλάξεις εκφράζουν και χώρες (Κύπρος) με ναυτιλιακά συμφέροντα

 

Του ειδικού μας συνεργάτη  Βαγγέλη Αρεταίου

Σε διπλωματικό, αλλά και τεχνικό θρίλερ εξελίχθηκε η πρόθεση της ΕΕ να επιβάλει το έκτο πακέτο κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας, που συμπεριλαμβάνει και το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, καθώς οι χώρες-μέλη διαπραγματεύονταν μέχρι το Σάββατο προκειμένου να βρουν έναν κοινό τόπο.

Το ζήτημα απασχολεί ιδιαίτερα και την Κύπρο, μαζί με την Ελλάδα και τη Μάλτα, καθώς το προβλεπόμενο εμπάργκο σημαίνει ότι ο ναυτιλιακός τομέας, κυρίως των χωρών αυτών, θα δεχθεί ένα πολύ σοβαρό πλήγμα.

«Πρόκειται για μια πολύπλοκη πολιτική, αλλά κυρίως τεχνική πλέον διαδικασία, καθώς οι χώρες-μέλη ζητούν να γνωρίζουν με λεπτομέρεια την εφαρμογή του μέτρου, αλλά και τις πραγματικές επιπτώσεις στις οικονομίες τους», είπε στη «Χαραυγή» ανώτατη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή την Παρασκευή το απόγευμα.

Το εμπάργκο πετρελαίου είναι ένα από τα πιο πολύπλοκα ζητήματα που αντιμετώπισαν μέχρι σήμερα οι Ευρωπαίοι μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς είναι το πρώτο μέτρο εις βάρος της Μόσχας που απειλεί να έχει άμεσες και βαριές επιπτώσεις στην Ευρώπη και την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι αντιδράσεις χωρών-μελών και οι δυσκολίες στη λήψη απόφασης καταδεικνύουν ότι η ΕΕ φτάνει στα όρια της όσον αφορά τις εναλλακτικές που έχει για να πλήξει τη ρωσική οικονομία, ενώ η προοπτική εξαιρέσεων και διαφορετικών μεταβατικών περιόδων κινδυνεύουν να πλήξουν την ουσία της ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στη Μόσχα.

Την πρόταση της Κομισιόν παρουσίασε την περασμένη Τετάρτη η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προκαλώντας ήδη κάποια δυσφορία σε χώρες-μέλη που περίμεναν να έχουν ενημερωθεί νωρίτερα ώστε να προλάβουν να την επεξεργαστούν. Οι επόμενες μέρες πέρασαν με σκληρές διαπραγματεύσεις, ενώ την Παρασκευή το απόγευμα η Κομισιόν αναγκάστηκε να αλλάξει ορισμένα σημεία της αρχικής της πρότασης, καθώς ήταν αδύνατο να υπάρξει ομοφωνία, η οποία απαιτείται για κυρώσεις.

Η βασική πρόταση προέβλεπε ότι η ΕΕ θα σταματήσει τις εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Ρωσία έξι μήνες μετά την υιοθέτηση των κυρώσεων και μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους θα σταματήσει την εισαγωγή των πετρελαϊκών προϊόντων από τη Ρωσία.

Ενώ η αρχική πρόταση της Κομισιόν προέβλεπε ότι η Ουγγαρία και η Σλοβακία θα είχαν μέχρι το τέλος του 2023 για να εφαρμόσουν το εμπάργκο πετρελαίου, η Κομισιόν, μετά τις έντονες αντιρρήσεις της Βουδαπέστης αλλά και της Μπρατισλάβας, πρότεινε να δοθεί ακόμα ένα έτος στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία και να συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα αγοράς ρωσικού πετρελαίου, από αγωγούς όμως μόνο μέχρι το τέλος του 2024. Η Τσεχία θα μπορεί να έχει πρόσβαση στο ρωσικό πετρέλαιο μέχρι τον Ιούνιο του 2024, σύμφωνα με την τελευταία μορφή της πρότασης της Κομισιόν την Παρασκευή το απόγευμα.

Πριν η Κομισιόν προβεί στη νέα αυτή πρόταση, ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, είχε δηλώσει ότι η Βουδαπέστη δεν μπορούσε να συμφωνήσει στο εμπάργκο πετρελαίου, όπως προέβλεπε η αρχική του πρόταση.

Εξαιρέσεις ζήτησε και η Βουλγαρία, αλλά δεν έγιναν δεκτές καταδεικνύοντας έτσι ότι το καθεστώς των εξαιρέσεων κινδυνεύει να γίνει πρακτική στην ΕΕ.

Όσον αφορά τη ναυτιλία, σύμφωνα με την αρχική πρόταση, οι ναυτιλιακές εταιρείες της ΕΕ θα έπρεπε να σταματήσουν να προσφέρουν ναυτιλιακές μεταφορικές υπηρεσίες, ναυλομεσιτεία, ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στον κόσμο σε μεταβατική περίοδο ενός μηνός. Η νέα πρόταση προβλέπει μια παράταση τριών μηνών για την περίοδο αυτή, ωστόσο το πρόβλημα παραμένει διότι πρακτικά σημαίνει ότι εταιρείες εκτός ΕΕ θα μπορούν να μεταφέρουν το ρωσικό πετρέλαιο και συνεπώς οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες.

Χώρες με ναυτιλιακά συμφέροντα, όπως η Κύπρος, εξέφρασαν επιφυλάξεις και ζητούσαν περισσότερες εξηγήσεις από την Κομισιόν για τις τεχνικές διαστάσεις της εφαρμογής του εμπάργκο, αλλά και για τις πραγματικές επιπτώσεις που θα έχει στις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Εκτός από το εμπάργκο πετρελαίου, η πρόταση της Κομισιόν για το έκτο πακέτο κυρώσεων προβλέπει επίσης τον αποκλεισμό της μεγάλης ρωσικής τράπεζας Sberbank από το διεθνές σύστημα τραπεζικών συναλλαγών Swift, τον αποκλεισμό μετάδοσης τριών μεγάλων ρωσικών τηλεοπτικών δικτύων στην ευρωπαϊκή επικράτεια, καθώς και κυρώσεις εις βάρος προσώπων που φέρεται να έχουν συμμετάσχει στις θηριωδίες της Μπούχα και της Μαριούπολης εις βάρος άμαχου πληθυσμού.

Άγνωστο εν τω μεταξύ παραμένει το πώς οι Ευρωπαίοι θα διαχειριστούν την απαίτηση του Κρεμλίνου να ανοίξουν έναν δεύτερο λογαριασμό σε ρούβλια για την αγορά φυσικού αερίου, καθώς οι χώρες-μέλη αναμένουν αποσαφηνίσεις από την Κομισιόν, η οποία μέχρι την Παρασκευή το βράδυ δεν είχε ακόμα προβεί σε σχετικές δηλώσεις, παρατείνοντας έτσι την αβεβαιότητα την ώρα που πολλές χώρες-μέλη καλούνται άμεσα να πληρώσουν τη Μόσχα για το φυσικό αέριο της τελευταίας περιόδου.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.