Διπλή Συνέντευξη: Αποτελεσματική πίεση στην Τουρκία, αλλά πώς;

Συνεντεύξεις στη Νίκη Κουλέρμου

Παρά το ότι η ΕΕ έδειξε αδυναμία να επιβάλει κυρώσεις στην ΕΕ και να επιδείξει «έμπρακτη αλληλεγγύη» στην Κύπρο έναντι της Τουρκίας, εντούτοις οι φρούδες ελπίδες εξακολουθούν να καλλιεργούνται… Από την άλλη, ενώ το ΑΚΕΛ απαντά καταφατικά στην πιθανότητα να ήταν πιο παραγωγικό το αίτημα για κυρώσεις κατά της Τουρκίας αν συνδυαζόταν με τη δέσμευσή μας για λύση του Κυπριακού, ο κυβερνών ΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν «πολιτικά παρακινδυνευμένο». Μιλούν στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι των δύο κομμάτων, Γιώργος Λουκαΐδης και Νίκος Τορναρίτης.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Ο ΓΓ του ΟΗΕ ανησυχεί για την έλλειψη προόδου στο Κυπριακό από το Κραν Μοντανά και εντεύθεν, ενώ συνέχεια επαναλαμβάνει ότι η απουσία λύσης δεν είναι βιώσιμη. Με τι είδους ενέργειες μπορεί και πρέπει να αντιδράσει η ε/κ πλευρά, αν και εφόσον ανησυχεί και η ίδια;

2. Με τις επισκέψεις Μπορέλ σε Λευκωσία, Αθήνα και Άγκυρα παραλίγον το θέμα των υδρογονανθράκων να μπει στο τραπέζι του ελλαδοτουρκικού διαλόγου. Πού αποδίδετε αυτή την επικίνδυνη διολίσθηση;

3. Μήπως θα ήταν πιο παραγωγικό για τη Λευκωσία αν το αίτημα για επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας συνδυαζόταν με τη δέσμευσή μας για λύση του Κυπριακού στο συμφωνημένο πλαίσιο;

 

Γιώργος Λουκαΐδης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΑΚΕΛ: «Έχει διαπιστωθεί τεράστια δυσκολία να επιβληθούν κυρώσεις στην Τουρκία»

1. Ο ΓΓ του ΟΗΕ ανάμεσα σε άλλα τονίζει με έμφαση ότι «η έλλειψη διαπραγματεύσεων από τον Ιούλιο του 2017 δεν σημαίνει ότι η κατάσταση στο νησί παραμένει αμετάβλητη, είτε σε πολιτικό επίπεδο είτε στη νεκρή ζώνη». Αναφέρει ως συγκεκριμένα παραδείγματα το Βαρώσι, τους υδρογονάνθρακες, την οριοθέτηση ΑΟΖ, το προσφυγικό, ακόμα και την πανδημία. Επίσης, όπως αναφέρετε και στο ερώτημα σας, προειδοποιεί ότι η απουσία επίλυσης του Κυπριακού είναι ολοένα και περισσότερο μη βιώσιμη. Οι πιο πάνω, δεν είναι οι μόνες ανησυχητικές αναφορές του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Ως εκ τούτου, αυτό που επιβάλλεται είναι να ακολουθηθούν οι συστάσεις που εκ νέου απευθύνει στις πλευρές ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, με τις οποίες ως ΑΚΕΛ συμφωνούμε πλήρως. Οι δύο ηγέτες θα πρέπει να προετοιμάσουν το κλίμα κατάλληλα ανάμεσα ανάμεσα στο λαό για λύση του Κυπριακού και κυρίως να ενεργήσουν με τρόπο που να υλοποιήσουν στην πράξη τις θεωρητικές τους δεσμεύσεις για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά πριν από τρία χρόνια.

2. Οι δηλώσεις Μπορέλ αναφορικά με το Κυπριακό που έγιναν κατά τη συνάντησή του με τον κύριο Τσαβούσογλου, επίσης σημαίνουν το καμπανάκι του κινδύνου. Η μόνη αναφορά του κυρίου Μπορέλ στην Κύπρο αφορούσε τη συζήτηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για το διαμοιρασμό των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη. Στην πράξη έχουμε διολίσθηση από τη συζήτηση της ουσίας του Κυπριακού στην αποκλειστική συζήτηση θεμάτων που αφορούν στους υδρογονάνθρακες. Και μάλιστα για ένα ζήτημα που έχει επιλυθεί στο πλαίσιο των συγκλίσεων, όπως αυτές συνομολογήθηκαν ανάμεσα στον Δημήτρη Χριστόφια και στον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Δυστυχώς, αντί της επικέντρωσης του διεθνούς παράγοντα στη συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος, αναλωνόμαστε πλέον αποκλειστικά στη διαχείριση και αντιμετώπιση των ζητημάτων που αφορούν στην κλιμάκωση της έντασης στην κυπριακή ΑΟΖ και στο διαμοιρασμό των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες. Αυτή η εξέλιξη εξυπηρετεί πλήρως την ατζέντα και τους στόχους της Τουρκίας. Εννοείται δε ότι αυτές οι αρνητικές εξελίξεις συνδέονται άμεσα με τα σοβαρά λάθη και τις παραλείψεις στη διαχείριση του Κυπριακού αλλά και στην απουσία στρατηγικής από πλευράς κυβέρνησης Αναστασιάδη-Συναγερμού, στοιχεία που διευκολύνουν την Τουρκία στην υλοποίηση των επιδιώξεών της. Εδώ και καιρό ως ΑΚΕΛ τονίζουμε και προειδοποιούμε πως έχει χαλάσει η πολιτική πυξίδα του ΠτΔ και για τον κίνδυνο να ρίξει το Κυπριακό και τη χώρα μας στα βράχια. Επομένως αυτό που πρωτίστως απαιτείται από πλευράς Νίκου Αναστασιάδη είναι να επιδιώξει με συνέπεια και σταθερότητα την επαναφορά στην ατζέντα, ως κυρίαρχου ζητήματος, της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για επίλυση του κυπριακού προβλήματος, όπως ζητά ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ τα τελευταία τρία χρόνια.

3. Η απάντηση στο ερώτημά σας είναι ασφαλώς καταφατική. Αφενός γιατί εκ του αποτελέσματος έχει διαπιστωθεί η τεράστια δυσκολία να επιβληθούν κυρώσεις στην Τουρκία, παρά τις περί του αντιθέτου ψευδαισθήσεις και αυταπάτες που καλλιεργούσε η κυβέρνηση Αναστασιάδη – Συναγερμού. Αφετέρου, θεωρούμε ότι επαναφέροντας τη θετική ατζέντα που αφορά στην επίλυση του Κυπριακού, όπου όλοι οι εμπλεκόμενοι μπορούν να έχουν όφελος, μπορούμε να προσδοκούμε σε μεγαλύτερη στήριξη από τον διεθνή παράγοντα και τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με άλλα λόγια, πιο εύκολα μπορούμε να πετύχουμε την ενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα, ώστε να ενθαρρυνθεί η Τουρκία να αποδεχτεί μία λύση που να στηρίζεται στα ψηφίσματα του ΟΗΕ και στο διεθνές δίκαιο. Τούτο δεν είναι θεωρητικό σχήμα, αλλά αποδείχτηκε και επιβεβαιώθηκε στο Κραν Mοντανά όταν είχαμε σημαντική διεθνή στήριξη στην προσπάθειά μας για να απαλλαγούμε από εγγυήσεις, επεμβατικά δικαιώματα και κατοχικά στρατεύματα. Άρα, στην εξίσωση των κερδοζημιών που έχει ενώπιόν της η Τουρκία σε σχέση με την επίλυση του Κυπριακού, εμείς πρέπει αφενός να επιδιώκουμε την πρόκληση κόστους από τη μη λύση του Κυπριακού αλλά και αφετέρου τη συνειδητοποίηση από πλευράς Άγκυρας του οφέλους που θα προκύψει και για αυτήν από μια σωστή, δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.

Νίκος Τορναρίτης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΔΗΣΥ: «Θα πρέπει οι Ευρωπαίοι εταίροι μας να δείξουν πυγμή…»

1. Εμείς ανησυχούμε σίγουρα περισσότερο από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και από οποιονδήποτε άλλο για τη μη ύπαρξη λύσης –46 χρόνια είναι πάρα πολλά. Είναι καλά γνωστό όμως ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, ο κ. Ακιντζί, παρακάλεσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αυτή την περίοδο, που ουσιαστικά θεωρείται «προεκλογική» περίοδος για τους Τουρκοκυπρίους, να μην υπάρξει οποιαδήποτε νέα προσπάθεια ή νέα διαπραγμάτευση όσον αφορά το Κυπριακό. Ευελπιστούμε και ελπίζουμε ότι στη διαδικασία που θα υπάρξει στα κατεχόμενα για ανάδειξη του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη τον ερχόμενο Οκτώβριο, θα αναδειχτεί κάποιος που πιστεύει στη λύση του Κυπριακού και όχι κάποιος διχοτομιστής.
Εμείς παραμένουμε σταθερά προσανατολισμένοι στην επίλυση του Κυπριακού, διότι μόνο η λύση θα απαλλάξει οριστικά την πατρίδα μας από την τουρκική κατοχή και τα σημερινά αδιέξοδα. Μόνο η λύση του Κυπριακού θα απελευθερώσει όλες τις παραγωγικές δυνάμεις των Κυπρίων και θα δώσει πραγματική ασφάλεια και ανάπτυξη στον τόπο μας.
Το σημερινό στάτους κβο πράγματι δεν είναι βιώσιμο. Γι’ αυτό και για εμάς δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Η Κύπρος του μέλλοντος πρέπει να είναι μια ευρωπαϊκή, επανενωμένη και ειρηνική Κύπρος.

2. Μπορεί να ήταν και γλωσσικό ολίσθημα -δεν μπορώ να το δικαιολογήσω αλλιώς. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ανεξάρτητο κυρίαρχο κράτος, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυτή διαπραγματεύεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα και κανείς άλλος, ειδικότερα όταν μιλάμε για τους υδρογονάνθρακες και την ενέργεια. Το σίγουρο είναι ότι εμείς αυτή την ώρα απαιτούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εφαρμόσει στην πράξη την κοινοτική αλληλεγγύη αλλά και να προστατεύσει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της που απειλούνται από τις έκνομες και παράνομες ενέργειες της Τουρκίας. Το πρώτο βήμα έγινε προχθές στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ και αναμένεται μια δεύτερη συνάντηση τον ερχόμενο Αύγουστο στο Βερολίνο. Ευελπιστούμε ότι θα κατανοήσουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας ότι δεν μπορούν να αφήσουν άλλο την Τουρκία να αλωνίζει στην Ανατολική Μεσόγειο.

3. H δέσμευσή μας για λύση του Κυπριακού είναι δεδομένη, όπως δεδομένη είναι και η δέσμευσή μας για λύση του Κυπριακού υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει πολλές φορές δηλώσει ότι ζητεί την επανέναρξη των συνομιλιών ακριβώς από το σημείο που αυτές διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, με όλο το διαπραγματευτικό κεκτημένο των συγκλίσεων Αναστασιάδη-Ακιντζί αλλά και το πλαίσιο των 6 σημείων του Γκουτέρες.
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε το τι έχουμε επιτύχει μέχρι τώρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: τρεις ελευθερίες, πλήρης εφαρμογή ευρωπαϊκού κεκτημένου, συμφωνία 4:1 στο δημογραφικό, τέρμα στον εποικισμό, αναγνώριση νόμιμου ιδιοκτήτη, κατάθεση χαρτών. Πετύχαμε επίσης, για πρώτη φορά, να βρεθεί η ασφάλεια στο επίκεντρο των συζητήσεων: η Τουρκία κλήθηκε να απαντήσει μπροστά στον ΟΗΕ και την ΕΕ για την κατάργηση των εγγυήσεων, των επεμβατικών δικαιωμάτων και την πλήρη αποχώρηση του κατοχικού στρατού.
Γι’ αυτό και θεωρώ πολιτικά άστοχο και παρακινδυνευμένο να υπάρξει σύνδεση μεταξύ των δύο θεμάτων. Αυτή τη στιγμή η Τουρκία παραβιάζει τη διεθνή νομιμότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γι’ αυτό και θα πρέπει οι Ευρωπαίοι εταίροι μας να δείξουν πυγμή και να στείλουν το μήνυμα ότι δεν μπορούν να μείνουν ατιμώρητες ενέργειες που είναι αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο και τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες. Πρέπει να ασκηθεί αποτελεσματική πίεση στην Τουρκία για να αντιληφθεί επιτέλους ότι είναι και προς το δικό της συμφέρον να σταματήσει τις έκνομες ενέργειες και να επιδείξει πραγματική πολιτική βούληση για επίλυση του Κυπριακού.