Συνεντεύξεις στη Νίκη Κουλέρμου

Παρακολουθούμε ένα θέατρο επικίνδυνων εξελίξεων και τυχοδιωκτισμών. Από τη Λιβύη μέχρι το Ιράν. Διαπίστωση των Γιώργου Λουκαΐδη, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΑΚΕΛ και Μιχάλη Σοφοκλέους, βουλευτή του ΔΗΣΥ, είναι ότι το Κυπριακό μπήκε σε δεύτερη μοίρα και ότι η κατάσταση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα ότι το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο… Η Τουρκία ποσώς είναι απομονωμένη.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

1. Τι αναμένετε από τη συνάντηση του Βερολίνου για το Λιβυκό; Φοβάστε ότι η Λιβύη μπορεί να εξελιχθεί σε μια δεύτερη Συρία; Πώς σχολιάζετε την απουσία της Ελλάδας και της Κύπρου από αυτή τη συνάντηση, σε αντίθεση με την παρουσία της Τουρκίας;

2. Λιβύη-Τουρκία-Ιράν-ΗΠΑ-Ρωσία…: Πώς επηρεάζεται η Κύπρος και το Κυπριακό από αυτό το θέατρο επικίνδυνων εξελίξεων; Τι πρέπει να γίνει;

3. Τελικά ποιος είναι απομονωμένος: Εμείς (Κύπρος και Ελλάδα) ή η Τουρκία;

Γιώργος Λουκαΐδης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΑΚΕΛ

Το Κυπριακό υποβαθμίζεται περαιτέρω και μπαίνει σε δεύτερη μοίρα

1. Ρεαλιστικά ομιλούντες, στη βάση των όσων εξελίσσονται επί του εδάφους και όχι μόνο, δεν αναμένουμε πολλά σε σχέση με την επικείμενη διαδικασία στο Βερολίνο. Ελπίζουμε βέβαια να διαψευσθούμε και τελικά η συνάντηση να αποδώσει περισσότερα από τα αναμενόμενα. Προς όφελος, πρώτα και πάνω απ’ όλα, του λιβυκού λαού αλλά και προς όφελος της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας. Σε διαφορετική περίπτωση, όντως, με βεβαιότητα κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η ένταση των εχθροπραξιών στη Λιβύη θα ενισχυθεί σημαντικά. Ιδιαίτερα μετά και τη σχετική απόφαση της Τουρκίας να παρέμβει στρατιωτικά στη χώρα, ο πόλεμος διά αντιπροσώπων στη Λιβύη, θα λάβει ακόμη μεγαλύτερες και τραγικότερες διαστάσεις σε βάρος του λιβυκού λαού και της προοπτικής σύντομης ειρήνευσης στη χώρα και στην περιοχή. Η απουσία Ελλάδας και Κύπρου, σε συνάρτηση με την παρουσία της Τουρκίας, ασφαλώς προκαλούν στον καθένα ιδιαίτερη ανησυχία. Η τελευταία, ενώ καθίσταται ακόμη πιο έντονα μέρος του προβλήματος στη Λιβύη, πετυχαίνει να επιβάλλεται και ως μέρος της λύσης. Αντίθετα, Ελλάδα και Κύπρος, ενώ επαίρονταν για απομόνωση της Τουρκίας και για επιτυχίες της εξωτερικής μας πολιτικής, δυστυχώς στην πράξη απέτυχαν να διασφαλίσουν παρουσία σε μια διαδικασία που πιθανόν να επηρεάσει άμεσα τα κυριαρχικά δικαιώματα των χωρών μας στην Ανατολική Μεσόγειο.

1. 2. Η Κύπρος και το Κυπριακό επηρεάζονται άμεσα και έμμεσα. Το Κυπριακό, που ούτως ή άλλως μετά από 45 χρόνια έχει προκαλέσει κόπωση στον διεθνή παράγοντα, υποβαθμίζεται περαιτέρω και μπαίνει σε δεύτερη μοίρα, αφού η προσοχή όλων στη διεθνή κοινότητα στρέφεται φυσιολογικά στα νέα και φλέγοντα προβλήματα που παρουσιάζονται. Περαιτέρω, σε ένα διεθνές περιβάλλον που ολοένα και περισσότερο η διπλωματία αντικαθίσταται από το κροτάλισμα των όπλων ως μέσο επίλυσης εσωτερικών και περιφερειακών προβλημάτων, η προσπάθεια αναζήτησης λύσης στο Κυπριακό ή σε άλλα παρόμοια προβλήματα διά της διπλωματικής οδού καθίσταται ακόμα πιο δύσκολη. Ειδικότερα, όταν κυριαρχούν οι πολεμικοί τυχοδιωκτισμοί, το δίκαιο του ισχυρού και η βάναυση παραβίαση του διεθνούς δικαίου, εξ αντικειμένου δυσχεραίνεται και η προσπάθεια των μικρών και αδύναμων κρατών να αξιοποιήσουν το ισχυρότερο όπλο που διαθέτουν, που είναι το διεθνές δίκαιο. Αντίθετα, αυτό που στην πράξη συμβαίνει, είναι να αυξάνονται οι κίνδυνοι για κράτη όπως η Κύπρος, αφού σε ένα τέτοιο περιβάλλον που κυριαρχούν οι τυχοδιωκτισμοί, η χώρα μας πιο εύκολα μπορεί να βρεθεί στη δίνη καινούργιων περιπετειών. Κατά συνέπεια, στο ερώτημά σας για το τι κάνουμε, η απάντηση είναι απλή και ξεκάθαρη. Καταρχάς η εξωτερική μας πολιτική θα πρέπει να διακρίνεται από συνέπεια και σταθερότητα σ´ ό,τι αφορά την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και της ανάγκης ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Συνακόλουθα, η εξωτερική μας πολιτική θα πρέπει να στοχεύει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων και τη μετατροπή της χώρας μας σε γέφυρα ειρήνης και συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Η εγκατάλειψη της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής και η μετατροπή της χώρας μας σε ορμητήριο πολέμου, η ένταξή της σε σφαίρες επιρροής και σε συμμαχικά τόξα, στο πλαίσιο των γεωστρατηγικών ανταγωνισμών των ισχυρών του πλανήτη στην περιοχή μας, θα αποβεί καταστροφική για την Κύπρο. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, επιβάλλεται η αξιοποίηση του φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της Κύπρου και στην περιοχή μας γενικότερα, ως εργαλείο για τη λύση του Κυπριακού και για την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, χωρίς αποκλεισμούς.

1. 3. Όπως ήδη απάντησα στο θέμα της απομόνωσης, η κάθε πολιτική κρίνεται από τα αποτελέσματά της. Οι επικοινωνιακές φιέστες, οι βαρύγδουπες δηλώσεις, οι ρητορικοί ακροβατισμοί δεν παράγουν αποτελέσματα. Η εξωτερική πολιτική αυτής της κυβέρνησης, όπως και η πολιτική της στο Κυπριακό, μπορεί να κριθεί εκ του αποτελέσματος. Κατά πόσο μας έχει φέρει πιο κοντά στη λύση του Κυπριακού ή έστω έχει πετύχει να εκθέσει την Τουρκία για τη στάση της στο Κυπριακό. Σε ποιο βαθμό έχει θωρακίσει την Κύπρο απέναντι στους τουρκικούς τυχοδιωκτισμούς και τετελεσμένα. Κατά πόσο έχουμε πλησιάσει στο στόχο για τη μετατροπή της χώρας μας σε γέφυρα ειρήνης και συνεργασίας στην περιοχή μας και όχι σε ορμητήριο πολέμου. Αλλά και κατά πόσο έχει αξιοποιηθεί το φυσικό αέριο ως καταλύτης για τη λύση του Κυπριακού και όχι το αντίθετο. Τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα τις βιώνουμε όλοι δυστυχώς!

Μιχάλης Σοφοκλέους, βουλευτής ΔΗΣΥ

Η έκρυθμη κατάσταση στην περιοχή αναδεικνύει το ότι το στάτους κβο στην Κύπρο δεν είναι βιώσιμο

1. Αν και η μέθοδος που η Τουρκία επιλέγει να επέμβει στη Λιβύη προσομοιάζει με την τακτική που ακολούθησε στη Συρία, εντούτοις είναι εντελώς διαφορετικά ζητήματα. Η βόρεια Συρία βρίσκεται στο νότιο υπογάστριο της Τουρκίας και εκεί, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Ρωσία, της επέτρεψαν να ελέγξει μια λωρίδα γης, αυτό που η ίδια ονομάζει «ζώνη ασφαλείας», μικρότερη από τους αρχικούς της σχεδιασμούς, και της επέτρεψαν ακόμη να παρεμποδίσει κουρδικούς σχεδιασμούς που την επηρέαζαν. Στη Συρία, να υπενθυμίσω, τον έλεγχο της χώρας έχει ο Άσαντ, τον οποίο η Τουρκία προσπάθησε με όλους τους τρόπους προηγουμένως να απομακρύνει. Στη Λιβύη τώρα, μιλάμε για μια χώρα σε άλλη γεωγραφική περιοχή, με πολύ πιο πολύπλοκες προεκτάσεις. Το διακύβευμα εκεί δεν είναι απλά μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά ο έλεγχος ολόκληρης της χώρας, των ενεργειακών της πόρων και της εξωτερικής της πολιτικής. Οι εμπλεκόμενοι είναι πάρα πολλοί, οι ΗΠΑ και η Ρωσία, η Γαλλία και η Ιταλία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ, τα Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία και ένα σωρό άλλοι, όπως πολλά είναι και τα συμφέροντα και τα διεθνή ζητήματα που επηρεάζονται από το τι τελικά θα γίνει στη χώρα. Είναι λάθος εκ μέρους μας να «κυπροποιούμε» ή «ελληνοποιούμε» τη συγκεκριμένη διαμάχη. Το ότι η Ελλάδα –κυρίως– και η Κύπρος –κατά δεύτερο λόγο– απουσιάζουν από το Βερολίνο είναι ασφαλώς ένα πλήγμα, το οποίο όμως δεν προέκυψε τώρα αλλά υπήρχε από προηγουμένως. Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι ούτε τα Ηνωμένα Έθνη, ούτε και η Γερμανία ήθελαν να ανοίξουν ξανά τον «κατάλογο» των συμμετεχόντων στη διάσκεψη. Περισσότερη σημασία όμως από το ποιος συμμετέχει άμεσα στις διεργασίες, έχει το ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Και για εμάς το αποτέλεσμα αυτό θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη ριζική ακύρωση του μνημονίου Ερντογάν – Σάρατζ, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη καταδικάσει, αλλά και να μην αφεθεί στην ελεγχόμενη από την Τουρκία μουσουλμανική αδελφότητα ο έλεγχος της χώρας.

1. Η έκρυθμη κατάσταση στην περιοχή αναδεικνύει ακόμη πιο έντονα το ότι το στάτους κβο στην Κύπρο δεν είναι βιώσιμο. Όσοι πιστεύουν ότι η σημερινή κατάσταση μπορεί να διαρκέσει επ’ άπειρον διαψεύδονται από τα ίδια τα γεγονότα κάθε μέρα. Υπάρχουν δύο ακραίες τοποθετήσεις που κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση: Η μία λέει ότι η Τουρκία αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με αποφασιστικότητα, μέσα από την οποία θα «γονατίσει». Η άλλη εισηγείται να μην κάνουμε τίποτα που μπορεί η Τουρκία να αισθανθεί ως πρόκληση, διότι με αυτό τον τρόπο απομακρύνεται η λύση του Κυπριακού. Και οι δύο αυτές σχολές σκέψης είναι –κατά τη γνώμη μου– λανθασμένες. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μείγμα πολιτικής που θα ξεκαθαρίζει από τη μία προς την Τουρκία ότι ο αλαζονικός και επιθετικός τρόπος που επέλεξε να προωθήσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο μόνο ζημιά της προκαλεί, αλλά, από την άλλη, θα προσφέρει με σαφήνεια πραγματικές λύσεις των προβλημάτων. Στο μεν Κυπριακό ο μόνος δρόμος είναι η λύση στη βάση που έχουμε συμφωνήσει μέχρι σήμερα. Στο θέμα τώρα του καθορισμού ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας ανάμεσα στις χώρες της περιοχής, αυτός δεν θα μπορέσει ποτέ να προκύψει από ελεύθερες διαπραγματεύσεις, αλλά μόνο μέσα από έναν διαιτητικό μηχανισμό, στη βάση του δικαίου της θάλασσας και του εθιμικού δικαίου. Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να αναλάβουμε πρωτοβουλία προκειμένου όλες οι γείτονες χώρες να ζητήσουμε από κοινού μια τέτοια διεθνή διαιτησία. Θα είναι πολύ δύσκολο για την Τουρκία να την αρνηθεί με αξιοπιστία.

1. 3. Ούτε το ένα συμβαίνει, ούτε το άλλο. Η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα που έχει σημαντική εμπλοκή και σημασία σε ό,τι συμβαίνει στην περιοχή μας. Ελλάδα και Κύπρος, από την άλλη, είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν πετύχει να κτίσουν ένα πολιτικό δίκτυο συνεργασιών με όλες τις γείτονες χώρες, προκειμένου να υπερασπιζόμαστε τα κοινά μας συμφέροντα. Έχω την εκτίμηση και θέλω να την επαναλάβω παρά το ρίσκο που εμπεριέχει, ότι η Τουρκία έκανε λάθος στη Λιβύη. Ακριβώς επειδή έφερε όλη την περιοχή μαζί να σταθεί απέναντί της. Έσπρωξε μάλιστα πολλές χώρες να πάρουν σαφή στάση προς την κατεύθυνση του Λιβυκού Εθνικού Στρατού και του Στρατάρχη Χαφτάρ, της Ελλάδας και της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης. Το γεωπολιτικό παιγνίδι έχει «χοντρύνει» πάρα πολύ και είναι πολύ πιο μεγάλο από ό,τι έχουμε μάθει να συζητούμε στο πλαίσιο του Κυπριακού ή των ελληνοτουρκικών διαφορών.